Điểm mới Nghị định 37/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa

Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007 là văn bản pháp luật quan trọng, điều chỉnh các quan hệ liên quan đến chất lượng sản phẩm, hàng hoá. Ngày 18/6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng Sản phẩm hàng hoá. Để cập nhật các quy định mới tại Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa cũng như phù hợp với tình hình thực tiễn, Chính phủ đã ban hành Nghị định 37/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, có hiệu lực từ ngày 23/01/2026 và thay thế Nghị định số 132/2008/NĐ-CP (đã được sửa đổi bổ sung). Sau đây, Luật Việt An sẽ cập nhật điểm mới Nghị định 37/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Phân loại rủi ro của sản phẩm, hàng hóa thành 3 mức: thấp – trung bình – cao

Nghị định 37/2026/NĐ quy định cụ thể nguyên tắc xác định, tiêu chí đánh giá rủi ro, cách xác định mức độ rủi ro và trách nhiệm đánh giá và cập nhật danh mục sản phẩm rủi ro trung bình, cao. Cách tiếp cận này giúp tăng tính minh bạch, đồng bộ và giảm gánh nặng quản lý đối với sản phẩm có rủi ro thấp.

Đồng thời, khoản 2 Điều 6 Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định phân loại rủi ro của sản phẩm, hàng hóa thành 3 mức:

Phân loại rủi ro của sản phẩm, hàng hóa thành 3 mức: thấp – trung bình – cao

• Nhóm rủi ro cao: sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro nguy hại lớn và khả năng xảy ra rủi ro cao, có thể gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng nếu không có biện pháp quản lý phù hợp;
• Nhóm rủi ro trung bình: sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro nguy hại hoặc khả năng xảy ra rủi ro ở mức trung bình, có thể gây ảnh hưởng đáng kể nếu không có biện pháp quản lý phù hợp;
• Nhóm rủi ro thấp: sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro nguy hại nhỏ hoặc khả năng xảy ra rủi ro thấp, hầu như không gây ảnh hưởng đáng kể trong điều kiện kiểm soát hoặc sử dụng thông thường.

Tập trung phát triển hạ tầng chất lượng quốc gia toàn diện

Chương II Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định cụ thể về đầu tư, hỗ trợ tổ chức thử nghiệm, chứng nhận đạt chuẩn quốc tế. Khuyến khích huy động nguồn lực xã hội, doanh nghiệp trong xây dựng hạ tầng chất lượng quốc gia.

Nhà nước sẽ tập trung đầu tư vào cơ sở hạ tầng, công nghệ và các ngành công nghiệp trọng điểm, đồng thời tăng cường các cơ chế hợp tác quốc tế để thu hút vốn đầu tư và dự án R&D.

Hạ tầng chất lượng quốc gia (NQI) là nền tảng để bảo đảm chất lượng sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ, nâng cao năng lựccạnh tranh quốc gia. Việc quy định nguyên tắc phát triển và quản lý thống nhất giúp tránh chồng chéo, tối ưu hóa nguồn lực, phù hợp định hướng các Nghị quyết 57-NQ/TW, 68-NQ/TW; Điều 6, Điều 7 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (sửa đổi, bổ sung); thông lệ quốc tế của ISO, OIML, ILAC.

Kiểm soát viên chất lượng có thể là viên chức, sĩ quan trong lực lượng vũ trang

Lần đầu tiên Điều 16 Nghị định 37/2026/NĐ-CP đưa ra khái niệm và quy định chi tiết về kiểm soát viên chất lượng. Theo đó, “kiểm soát viên chất lượng là công chức, viên chức, sĩ quan trong lực lượng vũ trang nhân dân được sắp xếp, bố trí vào vị trí việc làm hoặc thay đổi vị trí việc làm và xếp ngạch “kiểm soát viên chất lượng” tương ứng phù hợp thuộc cơ quan kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định của pháp luật”.

Như vậy, quy định mới đã mở rộng đối tượng kiểm soát viên không chỉ là công chức mà còn gồm viên chức, sĩ quan trong lực lượng vũ trang, phù hợp với phạm vi hoạt động kiểm tra chất lượng trải rộng.

Đồng thời, làm rõ nguyên tắc hoạt động, trách nhiệm, bảo đảm tính minh bạch, khách quan và chuyên nghiệp. Bổ sung quy định về trang phục, thẻ và tiêu chuẩn nghề nghiệp để tăng tính chính danh và nhận diện.

Khuyến khích mạnh mẽ việc chuyển đổi từ nhãn vật lý sang nhãn điện tử và hộ chiếu số

Nghị định lần đầu bổ sung khái niệm và quy định chi tiết về hình thức nhãn hàng hóa bằng hình thức ghi nhãn điện tử. “Nhãn điện tử là nhãn hàng hóa dưới dạng điện tử được thể hiện thông qua vật mang dữ liệu được dán, in, đính, đúc, chạm, khắc, gắn, hiển thị trực tiếp trên hàng hóa, bao bì thương phẩm của hàng hóa” (khoản 4 Điều 3).

Điều 32 Nghị định 37/2026/NĐ-CP khuyến khích mạnh mẽ việc chuyển đổi từ nhãn vật lý sang nhãn điện tử và hộ chiếu số. Doanh nghiệp hiện nay có quyền sử dụng nhãn điện tử để thể hiện toàn bộ nội dung bắt buộc, trừ các trường hợp pháp luật chuyên ngành yêu cầu bắt buộc ghi nhãn vật lý.

Hộ chiếu số sản phẩm sẽ đóng vai trò là chứng minh thư kỹ thuật số, lưu trữ thông tin về nguồn gốc và tiêu chuẩn chất lượng. Điều này không chỉ giúp người tiêu dùng tra cứu thuận tiện mà còn hỗ trợ các nền tảng thương mại điện tử trong việc công khai minh bạch thông tin hàng hóa. Chủ quản các nền tảng này có trách nhiệm đảm bảo hàng hóa được khai báo thông tin ghi nhãn đầy đủ.

Khuyến khích ứng dụng mã số, mã vạch trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa

Điều 18 Nghị định 37/2026/NĐ-CP quy định ứng dụng mã số, mã vạch trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa.

Theo đó, khuyến khích tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh ứng dụng mã số, mã vạch trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa. Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, dịch vụ quyết định việc ứng dụng mã số, mã vạch trên nền tảng công nghệ như công nghệ chuỗi khối (Blockchain), Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ mới khác phù hợp với nhu cầu.

Khi đã lựa chọn ứng dụng mã số, mã vạch trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thực hiện theo quy định liên quan tại Nghị định này.

Cải cách thủ tục hành chính liên quan đến kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa

Nghị định 37/2026/NĐ-CP mang đến những thay đổi thực tiễn trong công tác kiểm tra nhà nước:

• Tính độc lập trong kiểm tra: Cơ quan kiểm tra có quyền mời chuyên gia hoặc đại diện tổ chức đánh giá sự phù hợp tham gia đoàn kiểm tra nhưng phải bảo đảm tính khách quan và độc lập về mặt pháp lý.
• Kiểm tra dựa trên dữ liệu: Tăng cường khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng để phục vụ công tác giám sát, giảm thiểu phiền hà cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.
• Đoàn khảo sát: Điều 92 quy định chi tiết về việc thành lập đoàn khảo sát nhằm đánh giá thực trạng chất lượng hàng hóa trên thị trường, giúp đưa ra các cảnh báo rủi ro sớm cho cộng đồng.

Dữ liệu truy xuất của các sản phẩm có mức độ rủi ro cao bắt buộc phải kết nối và chia sẻ với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia

Hoạt động truy xuất nguồn gốc theo quy định mới phải bảo đảm bốn nguyên tắc cốt lõi: chia sẻ dữ liệu, tính sẵn có của phần tử dữ liệu chính, minh bạch và sự tham gia đầy đủ của các bên.

Dữ liệu truy xuất của các sản phẩm có mức độ rủi ro cao bắt buộc phải kết nối và chia sẻ với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia. Đây là bước đi quan trọng nhằm đồng bộ hóa dữ liệu giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp, giúp xử lý nhanh các sự cố về chất lượng hàng hóa.

Nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa

Điều 12 Nghị định 37/2026/NĐ quy định Nhà nước bố trí ngân sách hàng năm để phát triển hạ tầng chất lượng quốc gia và hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp:

• Hỗ trợ tài chính: Doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia Chương trình quốc gia nâng cao năng suất và chất lượng được hỗ trợ tối đa 80% chi phí.
• Thử nghiệm xuất khẩu: Doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu chủ lực được hỗ trợ tối đa 30% giá trị hợp đồng thử nghiệm và chứng nhận quốc tế.
• Giải thưởng chất lượng: Các đơn vị đạt Giải thưởng Chất lượng Quốc gia được ưu tiên tiếp cận vốn từ Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia và các quỹ đổi mới công nghệ.

Khái quát lại điểm mới Nghị định 37/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa

• Phân loại rủi ro của sản phẩm, hàng hóa thành 3 mức: thấp – trung bình – cao
• Tập trung phát triển hạ tầng chất lượng quốc gia toàn diện
• Kiểm soát viên chất lượng có thể là viên chức, sĩ quan trong lực lượng vũ trang
• Khuyến khích mạnh mẽ việc chuyển đổi từ nhãn vật lý sang nhãn điện tử và hộ chiếu số
• Khuyến khích ứng dụng mã số, mã vạch trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa
• Cải cách thủ tục hành chính liên quan đến kiểm tra chất lượng sản phẩm, hàng hóa
• Dữ liệu truy xuất của các sản phẩm có mức độ rủi ro cao bắt buộc phải kết nối và chia sẻ với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia
• Nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa

Trên đây là điểm mới Nghị định 37/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay có nhu cầu tư vấn chi tiết, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được tư vấn, hỗ trợ tốt nhất!