Luật Công chứng 2024 bao giờ có hiệu lực

Luật Công chứng 2024 là một trong những văn bản pháp luật quan trọng, thu hút sự quan tâm của đông đảo cá nhân, tổ chức và các cơ quan hành nghề công chứng. Việc cập nhật những quy định mới của Luật Công chứng không chỉ giúp bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân mà còn góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động công chứng, minh bạch hóa các giao dịch dân sự, kinh tế. Trong bài viết này, Luật Việt An sẽ giúp Quý khách hàng trả lời câu hỏi Luật Công chứng 2024 bao giờ có hiệu lực? và các điểm mới đáng chú ý của luật này. 

Luật Công chứng 2024 bao giờ có hiệu lực?

Ngày 26/01/2024 vừa qua, Quốc hồi vừa chính thức thông qua Luật Công chứng (Luật số: 46/2024/QH15). Theo quy định tại Điều 75 Luật Công chứng 2024 thì Luật này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2025. Điều này đồng nghĩa với việc các quy định tại Luật Công chứng 2024 sẽ được áp dụng kể từ ngày 01/07/2025.

Những điểm mới của Luật Công chứng 2024

Luật Công chứng 2024 vừa được ban hành với nhiều thay đổi quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch, thuận tiện và an toàn pháp lý trong giao dịch. Những sửa đổi này không chỉ tác động đến người hành nghề công chứng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cá nhân, tổ chức khi thực hiện các thủ tục liên quan. Dưới đây là một số điểm mới của Luật Công chứng 2024: 

Đối với công chứng viên

Người có từ đủ năm năm kinh nghiệm vẫn phải tham gia đào tạo nghề công chứng

Trước đây, theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Luật Công chứng 2014, một số cá nhân đảm nhiệm chức vụ/ hành nghề nhưu: thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên, luật sư, thừa phát lại, … có đủ 05 năm kinh nghiệm thì được miễn đạo tạo nghề công chứng. 

Tuy nhiên, để nâng cap chất lượng đầu vào của đội ngũ công chứng viên, tại khoản 3 Điều 11 Luật Công chứng 2024 thì những cá nhân nêu trên vẫn phải tham gia đào tạo nghề công chứng là 06 tháng, ít hơn thời gian thông thường.
Cụ thể những cá nhân như sau: 

• Người đã có thời gian từ đủ 05 năm trở lên làm thẩm phán; kiểm sát viên; điều tra viên; thẩm tra viên chính ngành Tòa án; chấp hành viên trung cấp, thẩm tra viên chính thi hành án dân sự; kiểm tra viên chính ngành kiểm sát; trợ giúp viên pháp lý hạng II; thanh tra viên chính ngành tư pháp; chuyên viên chính, pháp chế viên chính, nghiên cứu viên chính, giảng viên chính trong lĩnh vực pháp luật;
• Thừa phát lại, luật sư, đấu giá viên đã hành nghề từ đủ 05 năm trở lên;
• Giáo sư, phó giáo sư chuyên ngành luật; tiến sĩ luật;
• Người đã là thẩm tra viên cao cấp ngành Tòa án; chấp hành viên cao cấp, thẩm tra viên cao cấp thi hành án dân sự; kiểm tra viên cao cấp ngành kiểm sát; trợ giúp viên pháp lý hạng I; thanh tra viên cao cấp ngành tư pháp; chuyên viên cao cấp, pháp chế viên cao cấp, nghiên cứu viên cao cấp, giảng viên cao cấp trong lĩnh vực pháp luật.

Thống nhất thời gian tập sự hành nghề công chứng

Theo Điều 12 Luật Công chứng 2024, thời gian tập sự hành nghề công chứng được quy định thống nhất là 12 tháng, tính từ ngày quyết định đăng ký tập sự có hiệu lực cho tất cả các đối tượng. 

Khác với trước đây, thời gian tập sự hành nghề công chứng được quy định là 06 tháng hoặc 12 tháng đối với 02 nhóm đối tượng khác nhau. Cụ thể như sau: 

• Đối với người có giấy chứng nhận tốt nghiệp khóa đào tạo nghề công chứng: 12 tháng; 
• Đối với người có giấy chứng nhận bồi dưỡng nghề công chứng: 06 tháng. 

Việc thay đổi và quy định thống nhất thời gian tập sự nghề công chứng là hợp lý để đảm bảo những người tập sự đủ thời gian trải nghiệm, vận dụng các kiến thức, kỹ năng đã học vào thực tiễn.

Tuổi nghề công chứng viên

Tại khoản 1 Điều 10 Luật Công chứng 2024 quy định một trong những tiêu chuẩn của cá nhân được xem xét bổ nghiệm công chứng viên như sau: “Là công dân Việt Nam không quá 70 tuổi”. 

Đồng thời, khoản 5 Điều 76 Luật Công chứng 2024 quy định chuyển tiếp về vấn đề này như sau: 

“5. Công chứng viên quá 70 tuổi đang hành nghề công chứng tại ngày Luật này có hiệu lực thi hành thì được tiếp tục hành nghề công chứng trong thời hạn 02 năm kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành; công chứng viên từ đủ 68 đến đủ 70 tuổi tại ngày Luật này có hiệu lực thi hành thì được hành nghề công chứng đến khi đủ 72 tuổi. Khi hết thời hạn nêu trên, công chứng viên đương nhiên miễn nhiệm.”

Như vậy, từ thời điểm Luật Công chứng 2024 có hiệu lực, những người quá 70 tuổi sẽ không được tiếp tục hành nghề công chứng, trừ những công chứng viên đã từ đủ 68 tuổi đang hành nghề công chứng tại thời điểm ngày 01/07/2025 thì được tiếp tục hành nghề công chứng như quy định nêu trên. Việc thay đổi nêu trên nhằm tạo cơ hội cho những người trẻ tuổi được tham gia vào nghề và góp phân nâng cao chất lượng của đội ngũ công chứng. 

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của công chứng viên khi không còn hành nghề

Tại khoản 5 Điều 33 và khoản 1 Điều 38 đã quy định về trách nhiệm bồi thường của tổ chức hành nghề công chứng cũng như công chứng viên khi gây thiệt hại cho người yêu cầu công chứng. Tuy nhiên, việc bồi thường thiệt hại trong trường hợp tổ chức hành nghề công chứng đã giải thể, chuyển đổi, sáp nhập hoặc công chứng viên công chứng hợp đồng, giao dịch không còn hành nghề do những sai sót được phát hiện sau thời gian quá dài thì lại không được quy định cụ thể. 

Khắc phục điều này, tại khoản 2 Điều 40 Luật Công chứng 2024 quy định trách nhiệm bồi thường thiệt hại thuộc về tổ chức hành nghề công chứng và công chứng viên (người trực tiếp gây thiệt hại) phải hoàn trả lại cho tổ chức hành nghề công chứng, dù không còn là công chứng viên hoặc làm trong ngạch công chứng. 

Đối với tổ chức hành nghề công chứng: Một số hạn chế khi công chứng viên chấm dứt tư cách hợp danh

Tại Luật Công chứng 2024 đã bổ sung quy định về trách nhiệm pháp lý và việc thành lập, tham gia thành lập văn phòng công chứng, … của công chứng viên đã chấm dứt tư cách thành viên hợp danh. 

Cụ thể tại khoản 6 Điều 27 Luật Công chứng 2024 quy định, trong thời hạn 02 năm kể từ ngày chấm dứt tư cách thành viên hợp danh theo những trường hợp được liêt kê sau đây, công chứng viên đã chấm dứt tư cách thành viên hợp danh vẫn phải có trách nhiệm như sau:

• Liên đới chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các khoản nợ của Văn phòng công chứng phát sinh trong thời gian là thành viên hợp danh của Văn phòng công chứng đó; 
• Không được thành lập, tham gia thành lập Văn phòng công chứng mới, hợp danh vào Văn phòng công chứng khác hoặc mua Văn phòng công chứng được tổ chức và hoạt động theo loại hình doanh nghiệp tư nhân.

Các trường hợp chấm dứt tư cách hợp danh nêu trên bao gồm: 

• Tự nguyện rút vốn khỏi Văn phòng công chứng hoặc chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp của mình cho một hoặc một số thành viên hợp danh khác của Văn phòng công chứng; chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp theo quy định tại Điều 30 của Luật Công chứng 2024;
• Có quyết định miễn nhiệm công chứng viên hoặc thuộc trường hợp đương nhiên miễn nhiệm công chứng viên theo quy định của Luật này;
• Bị khai trừ khỏi Văn phòng công chứng.

Đối với hoạt động công chứng: Triển khai công chứng điện tử

Để đáp ứng nhu cầu thực tiễn trong công cuộc chuyển đổi số, Luật Công chứng 2024 đã quy định cụ thể về việc công chứng điện tử từ Điều 62 đến Điều 65 Luật Công chứng 2024. Theo đó, sẽ có 02 hình thức công chứng điện tử từ ngày Luật Công chứng 2024 có hiệu lực (ngày 01/07/2024) là công chứng điện tử trực tiếp và công chứng điện tử trực tuyến. Cụ thể như sau: 

• Công chứng điện tử trực tiếp: Người yêu cầu công chứng giao kết giao dịch trước mặt công chứng viên, sau đó công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng thực hiện chứng nhận giao dịch bằng chữ ký số để tạo ra văn bản công chứng điện tử.
• Công chứng điện tử trực tuyến: Đây là hình thức được thực hiện khi các bên tham gia giao dịch yêu cầu công chứng không có mặt tại cùng 01 địa điểm và giao kết giao dịch qua phương thức trực tuyến trước sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên.

Công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng thực hiện nhận giao dịch bằng chữ ký số để tạo ra văn bản công chứng điện tử.

Luật Công chứng 2024 với những sửa đổi, bổ sung quan trọng sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động công chứng cũng như các giao dịch dân sự, kinh tế có liên quan.. Luật Việt An hy vọng bài viết đã mang đến những thông tin hữu ích, giúp Quý khách hàng hiểu rõ hơn về Luật Công chứng 2024.