Quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác theo Nghị định 288/2025/NĐ-CP

Hiện nay, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, các phương tiện bay không người lái được phát triển đa dạng, được ứng dụng, sử dụng rộng rãi trên nhiều lĩnh vực mang lại nhiều tiện ích phục vụ đời sống kinh tế-xã hội đất nước; đồng thời cũng tiềm ẩn nguy cơ có thể gây nguy hại tới quốc phòng, an ninh, an toàn hàng không và trật tự an toàn xã hội. Mới đây, ngày 05/11/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 288/2025/NĐ-CP quy định về quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác, có hiệu lực từ ngày 05/11/2025, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc xây dựng khung pháp lý đầy đủ, thống nhất cho loại hình phương tiện bay đặc thù đang phát triển nhanh tại Việt Nam. Sau đây, Luật Việt An sẽ cập nhật một số quy định mới đáng chú ý về quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác theo Nghị định 288/2025/NĐ-CP.

Phân loại phương tiện bay không người lái (flycam, drone) từ 05/11/2025

Điều 4 Nghị định 288/2025/NĐ-CP đã quy định phân loại tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác (bao gồm flycam, drone dân sự) từ ngày 05/11/2025 với 06 tiêu chí phân loại như sau:

Phân loại tàu bay không người lái theo trọng lượng cất cánh

• Loại 1 nhỏ hơn 0,25 ki-lô-gam;
• Loại 2 từ 0,25 ki-lô-gam đến nhỏ hơn 2 ki-lô-gam;
• Loại 3 từ 2 ki-lô-gam đến nhỏ hơn 25 ki-lô-gam;
• Loại 4 từ 25 ki-lô-gam đến nhỏ hơn 150 ki-lô-gam;
• Loại 5 từ 150 ki-lô-gam trở lên.

Phân loại tàu bay không người lái theo phương pháp điều khiển:

• Điều khiển bay quan sát bằng trực quan;
• Điều khiển bay quan sát bằng thiết bị.

Phân loại tàu bay không người lái theo mục đích sử dụng:

• Thương mại;
• Phục vụ sản xuất nông nghiệp;
• Đo đạc, khảo sát, giám sát từ trên cao;
• Vui chơi, giải trí;
• Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ;
• Huấn luyện bay;
• Công vụ;
• Mục đích khác.

Phân loại phương tiện bay khác theo động cơ:

• Có động cơ;
• Không có động cơ.
• Phân loại phương tiện bay khác theo phương pháp điều khiển:
• Có người trực tiếp điều khiển;
• Không có người trực tiếp điều khiển.

Phân loại phương tiện bay chuyên dùng phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh theo quy định của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an

Như vậy, nếu quy định trước đây tại Nghị định 36/2008/NĐ-CP chỉ có giải thích tàu bay không người lái và phân loại phương tiện bay siêu nhẹ, bao gồm các loại khí cầu và mô hình bay thì quy định mới tại Nghị định 288/2025/NĐ-CP đã có quy định phân loại cụ thể phương tiện tàu bay thêo nhiều tiêu chí.

Nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập phương tiện bay; động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của phương tiện bay phải được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp phép

Việc nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập phương tiện bay; động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của phương tiện bay phải phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam và tuân thủ các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Đặc biệt, theo Điều 6 Nghị định 288/2025/NĐ-CP, việc nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập phương tiện bay; động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của phương tiện bay phải xin giấy phép như sau:

• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Cấp phép nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập phương tiện bay; động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của phương tiện bay (trừ các loại phương tiện bay chuyên dùng phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an), sau khi có ý kiến của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.
• Bộ Quốc phòng: Cho ý kiến về sự phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật của phương tiện bay, động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của phương tiện bay; tiêu chuẩn đủ điều kiện bay đối với phương tiện bay.
• Bộ Công an: Cho ý kiến về điều kiện đối với tổ chức, cá nhân đề nghị nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập và số lượng, mục đích sử dụng, an ninh, an toàn của phương tiện bay, các trang bị, thiết bị cấu thành phương tiện bay.

Ngoài ra, Nghị định 288/2025/NĐ-CP cũng đã có hướng dẫn chi tiết về hồ sơ, trình tự thủ tục cấp giấy phép nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập phương tiện bay; động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của phương tiện bay. Theo đó:

• Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ khi nhận đủ hồ sơ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có văn bản kèm theo hồ sơ của tổ chức, cá nhân gửi Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.
• Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ khi nhận được văn bản của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; Bộ Quốc phòng, Bộ Công an có văn bản trả lời gửi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
• Trong thời hạn 03 ngày làm việc, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh căn cứ ý kiến của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quyết định việc cấp phép theo quy định và gửi thông tin về việc cấp phép cho Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và cập nhật giấy phép trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Cơ sở nghiên cứu chế tạo, thử nghiệm, sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng, phương tiện bay, động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của phương tiện bay phải được Bộ Quốc phòng cấp phép

Để được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện đối với cơ sở nghiên cứu chế tạo, thử nghiệm, sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện bay, động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của phương tiện bay, cần phải đáp ứng các điều kiện theo Khoản 1 Điều 10 Nghị định 288/2025/NĐ-CP như sau:

• Được đăng ký, cấp phép theo quy định của pháp luật;
• Chủ cơ sở nghiên cứu chế tạo, thử nghiệm, sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện bay, động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của phương tiện bay phải đáp ứng quy định;
• Có ít nhất 03 nhân sự được đào tạo các chuyên ngành về kỹ thuật hàng không; nhân sự phụ trách chuyên môn của các chuyên ngành nêu trên phải có trình độ cao đẳng trở lên;
• Có hồ sơ, tài liệu về hạ tầng kỹ thuật, sản phẩm mẫu (nếu có) chứng minh đủ năng lực nghiên cứu chế tạo, thử nghiệm, sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng phù hợp với loại phương tiện bay;
• Có hồ sơ, tài liệu thể hiện quy trình nghiên cứu chế tạo, thử nghiệm, sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng, phương tiện bay; nhà xưởng, sân bãi và các loại vật liệu sử dụng phù hợp với loại phương tiện bay;
• Cung cấp danh mục loại phương tiện bay sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng và các hồ sơ, tài liệu của phương tiện bay phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật do Bộ Quốc phòng ban hành hoặc tiêu chuẩn cơ sở được Bộ Quốc phòng công nhận;

Theo đó, Bộ Quốc phòng cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện đối với cơ sở nghiên cứu chế tạo, thử nghiệm, sản xuất, sửa chữa, bảo dưỡng, phương tiện bay, động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị của phương tiện sau khi có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Bộ Công an, trừ các cơ sở do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý.

Chính thức người điều khiển flycam hoặc drone phải đủ 18 tuổi và có bằng lái

Một trong điểm mới về quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác theo Nghị định 288/2025/NĐ-CP là người điều khiển flycam hoặc drone phải đủ 18 tuổi và có bằng lái.

Theo Điều 19 Nghị định 288/2025/NĐ-CP, phải đáp ứng các điều kiện sau từ 05/11/2025:

• Phương tiện bay phải có Giấy chứng nhận đăng ký hoặc Giấy chứng nhận đăng ký tạm thời còn hiệu lực.
• Người trực tiếp điều khiển phương tiện bay phải đủ 18 tuổi trở lên, trừ trường hợp người điều khiển phương tiện bay có trọng lượng cất cánh tối đa nhỏ hơn 0,25 ki-lô-gam; Trong máu, hơi thở không có nồng độ cồn, ma túy, chất gây ngủ, các chất bị cấm theo quy định của pháp luật.
• Người trực tiếp điều khiển phương tiện bay có trọng lượng cất cánh tối đa từ 0,25 ki-lô-gam trở lên phải có Giấy phép điều khiển bay quan sát bằng trực quan; Trường hợp điều khiển phương tiện bay có trọng lượng cất cánh tối đa từ 2 ki-lô-gam trở lên, bay ngoài tầm nhìn trực quan, bay theo chương trình cài đặt sẵn thông qua bộ điều khiển trung tâm phải có Giấy phép điều khiển bay quan sát bằng thiết bị do cơ quan có thẩm quyền cấp hoặc bằng, chứng chỉ quốc tế được Bộ Quốc phòng công nhận.
• Trường hợp một người điều khiển đồng thời từ 02 phương tiện bay trở lên, ngoài việc đáp ứng các điều kiện quy định tại (1), (2) và (3) thì phải chứng minh được khả năng của công nghệ đáp ứng được các yêu cầu đảm bảo an toàn khi bay, thể hiện trong thông số kỹ thuật của hệ thống vận hành thiết bị bay; bay xếp hình, xếp chữ, biểu diễn ánh sáng nghệ thuật trên không phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đồng ý hoặc phê duyệt.
• Người trực tiếp điều khiển phương tiện bay khác phục vụ hoạt động thể thao, ngoài việc đáp ứng các điều kiện quy định tại (1) và (2) phải đáp ứng các điều kiện bổ sung theo quy định của pháp luật lĩnh vực thể dục, thể thao.
• Người nước ngoài trực tiếp điều khiển phương tiện bay tại Việt Nam ngoài việc đáp ứng các điều kiện quy định trên, phải có đại diện cơ quan hoặc tổ chức, cá nhân là người Việt Nam bảo lãnh.

Như vậy, kể từ ngày 5/11/2025, người dân cần lưu ý các điều kiện trên trước khi điều khiển các thiết bị bay phổ biến như flycam, drone để tránh những hành vi vi phạm.

Phương tiện bay chỉ được đăng ký khi có giấy tờ chứng minh về sở hữu hợp pháp

Theo Điều 19 Nghị định 288/2025/NĐ-CP, bên cạnh các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật thì phương tiện bay chỉ được cấp phép khi có giấy tờ chứng minh về sở hữu hợp pháp phương tiện bay, gồm:

• Giấy phép nhập khẩu và Tờ khai Hải quan (đối với phương tiện bay nhập khẩu);
• Hóa đơn của đơn vị đủ điều kiện kinh doanh phương tiện bay hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền hoặc văn bản chuyển nhượng hoặc chứng từ tài chính theo quy định của pháp luật.

Bộ Quốc phòng và Bộ Công an là cơ quan có thẩm quyền cấp phép bay

Trước đây tại Nghị định 36/2008/NĐ-CP, mọi hoạt động bay của máy bay không người lái đều phải xin phép Bộ Quốc phòng, không có sự phân định thẩm quyền cho Bộ Công an.

Theo quy định mới tại Khoản 2 Điều 21 Nghị định 288/2025/NĐ-CP, thẩm quyền cấp phép bay như sau:

• Bộ Quốc phòng cấp phép bay đối với hoạt động bay của phương tiện bay trong vùng trời, vùng thông báo bay của Việt Nam trừ phương tiện bay của Bộ Công an;
• Bộ Công an cấp phép bay đối với phương tiện bay của Bộ Công an nhưng phải hiệp đồng, dự báo, thông báo bay đến Cơ quan quân sự địa phương nơi có hoạt động bay trước ít nhất 24 giờ so với giờ dự kiến bay; với chuyến bay làm nhiệm vụ trong tình thế cấp thiết, thông báo đến Cơ quan quân sự địa phương trước khi bay để phối hợp quản lý.

Theo đó, thời gian hiệu lực trong 01 lần cấp phép bay như sau:

• Bộ Quốc phòng cấp phép cho 01 hoạt động bay thời gian tối đa không quá 30 ngày; đối với hoạt động bay công vụ, hoạt động bay phục vụ nông nghiệp thời gian tối đa không quá 180 ngày; đối với hoạt động bay tại khu vực bay truyền thông thời gian tối đa không quá 360 ngày;
• Bộ Công an cấp phép bay cho 01 hoạt động bay đối với phương tiện bay của Bộ Công an thời gian tối đa không quá 30 ngày; đối với hoạt động bay tại khu vực bay truyền thống thời gian tối đa không quá 360 ngày.

Lưu ý: Tàu bay không người lái phục vụ vui chơi giải trí có trọng lượng cất cánh tối đa nhỏ hơn 0,25 ki-lô-gam hoạt động ngoài khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay; phương tiện bay phục vụ cứu nạn, cứu hộ trong tình thế cấp thiết theo quy định của pháp luật được miễn trừ cấp phép bay, nhưng phải thông báo tới cơ quan Quân sự, cơ quan Công an tại địa phương và cơ sở điều hành bay trong khu vực nếu ảnh hưởng đến hoạt động bay quân sự, dân dụng.

Có thể thấy, việc ban hành Nghị định 288/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 5/11/2025, được đánh giá là bước đi chiến lược trong công tác quản lý và phát triển công nghệ hàng không không người lái tại Việt Nam. Nghị định tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động sản xuất, khai thác, nghiên cứu và thương mại hóa thiết bị bay không người lái, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh – an toàn hàng không và hạn chế rủi ro tiềm ẩn từ việc sử dụng các thiết bị bay tự động trong dân dụng.

Với hành lang pháp lý mới, Việt Nam hướng tới một môi trường hàng không hiện đại, có trật tự và an toàn, đồng thời khuyến khích đổi mới công nghệ, phát triển ứng dụng UAV phục vụ đời sống, kinh tế, nông nghiệp, logistics và nghiên cứu khoa học trong giai đoạn tới.

Trên đây là một số quy định mới về quản lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác theo Nghị định 288/2025/NĐ-CP. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay có nhu cầu tư vấn về xin giấy phép liên quan đến lý tàu bay không người lái và phương tiện bay khác, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất!