Quy định hạn chế sử dụng hình ảnh diễn viên dùng thuốc lá từ năm 2025

Hiện nay việc phòng, chống tác hại của thuốc lá là một trong những vấn đề đóng một vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Trong đó một trong các biện pháp phòng, chống tác hại thuốc là là giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá bằng việc thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Mới đây, ngày 27/11/2024, Bộ VHTTDL đã ban hành Thông tư số 14/2024/TT-BVHTTDL quy định việc hạn chế sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong tác phẩm điện ảnh, sân khấu. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25/1/2025. Sau đây, Luật Việt An sẽ phân tích một số điểm mới đáng chú ý tại quy định hạn chế sử dụng hình ảnh diễn viên dùng thuốc lá từ năm 2025.

Mở rộng đối tượng áp dụng quy định hạn chế sử dụng hình ảnh diễn viên dùng thuốc lá từ năm 2025

Theo Điều 2 Thông tư số 14/2024/TT-BVHTTDL, đối tượng áp dụng quy định hạn chế sử dụng hình ảnh diễn viên dùng thuốc lá bao gồm:

• Tổ chức, cá nhân tổ chức biểu diễn nghệ thuật.
• Tổ chức, cá nhân sản xuất phim, phát hành phim, phổ biến phim, phân loại phim.
• Diễn viên tham gia trong tác phẩm điện ảnh, biểu diễn nghệ thuật.
• Tổ chức, cá nhân khác liên quan trong tác phẩm điện ảnh, sân khấu.

Như vậy, so với Thông tư 25/2018/TT-BVHTTDL, quy định mới này đã mở rộng đối tượng áp dụng là “diễn viên tham gia trong tác phẩm điện ảnh, biểu diễn nghệ thuật” và phân loại phim. Đồng thời, tập trung vào các tổ chức, cá nhân liên quan trực tiếp đến tác phẩm điện ảnh, sân khấu, thay vì chỉ mô tả hoạt động chung chung như trước.

Quy định mới đã bổ sung và làm rõ đối tượng áp dụng, tập trung hơn vào những người trực tiếp tham gia và có ảnh hưởng lớn trong quá trình sáng tạo và phổ biến tác phẩm nghệ thuật. Điều này cho thấy xu hướng quản lý chi tiết và sát thực tế hơn trong lĩnh vực nghệ thuật và điện ảnh.

Quy định hạn chế sử dụng hình ảnh diễn viên dùng thuốc lá từ năm 2025

Theo Điều 3 Thông tư số 14/2024/TT-BVHTTDL, không sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong tác phẩm điện ảnh, sân khấu, trừ 2 trường hợp như sau:

Việc sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá nhằm phê phán, lên án các hành vi theo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Việc sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá nhằm phê phán, lên án các hành vi bị nghiêm cấm quy định tại Điều 9 và hành vi vi phạm nghĩa vụ của người hút thuốc lá quy định tại Điều 13 của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012. Cụ thể:

Các hành vi bị nghiêm cấm theo Điều 9 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012 như

• Sản xuất, mua bán, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá giả, sản phẩm được thiết kế có hình thức hoặc kiểu dáng như bao, gói hoặc điếu thuốc lá; mua bán, tàng trữ, vận chuyển nguyên liệu thuốc lá, thuốc lá nhập lậu.
• Người chưa đủ 18 tuổi sử dụng, mua, bán thuốc lá.
• Sử dụng người chưa đủ 18 tuổi mua, bán thuốc lá.
• Bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi.
• Bán thuốc lá bằng máy bán thuốc lá tự động; hút, bán thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm….

Hành vi vi phạm nghĩa vụ của người hút thuốc lá quy định tại Điều 13 của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012, bao gồm:

• Không hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm hút thuốc lá.
• Không hút thuốc lá trong nhà khi có trẻ em, phụ nữ mang thai, người bệnh, người cao tuổi.
• Giữ vệ sinh chung, bỏ tàn, mẩu thuốc lá đúng nơi quy định khi hút thuốc lá tại những địa điểm được phép hút thuốc lá.

Việc sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong tác phẩm điện ảnh, sân khấu

• Việc sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong tác phẩm điện ảnh theo Điều 5 Thông tư số 14/2024/TT-BVHTTDL
• Việc sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong tác phẩm sân khấu theo Điều 4 Thông tư số 14/2024/TT-BVHTTDL

Như vậy, so với Thông tư 25/2018/TT-BVHTTDL, thì Thông tư số 14/2024/TT-BVHTTDL đã thay đổi cách tiếp cận theo hướng không liệt kê chi tiết các trường hợp hạn chế cụ thể mà chuyển sang cách tiếp cận tổng quát, nhấn mạnh nguyên tắc chính  “Không sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong tác phẩm điện ảnh, sân khấu” và đưa ra các trường hợp ngoại lệ.

Hướng tiếp cận của Thông tư 14/2024/TT-BVHTTDL mang tính khái quát và linh hoạt hơn, giảm tính rườm rà trong quy định. Điều này không chỉ giúp người thực hiện dễ dàng tuân thủ mà còn đảm bảo phù hợp với thực tiễn sáng tạo nghệ thuật và quản lý văn hóa.

Ngoại lệ được sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong sân khấu

Việc sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá nhằm mục đích nghệ thuật trong sân khấu là được phép trong các trường hợp bao gồm:

• Khắc họa hình tượng nhân vật lịch sử có thật;
• Tái hiện một giai đoạn lịch sử nhất định;
• Phê phán, lên án hành vi sử dụng thuốc lá.

Tuy nhiên, cần lưu ý: Khi sử dụng thuốc lá nhằm mục đích nghệ thuật, diễn viên không thực hiện hành vi hút thuốc thật trên sân khấu.

Như vậy, quy định mới này đã bỏ đi trường hợp được phép là “Các trường hợp nhằm mục đích nghệ thuật khác được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận trên cơ sở đề nghị của Hội đồng nghệ thuật” tại Thông tư 25/2018/TT-BVHTTDL và chỉ giới hạn trong 3 trường hợp. Quy định mới không còn để mở cho các trường hợp khác, giúp đảm bảo sự rõ ràng, tránh lạm dụng hoặc hiểu nhầm trong quá trình thực hiện, hướng đến việc kiểm soát chặt chẽ và giảm thiểu hình ảnh hút thuốc lá trong các tác phẩm nghệ thuật.

Quy định mới về phân loại phim trong trường hợp sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong tác phẩm điện ảnh

Sử dụng hình ảnh diễn viên sử dụng thuốc lá trong tác phẩm điện ảnh nhằm mục đích nghệ thuật tương tự như các trường hợp với tác phẩm sân khấu. Trường hợp phim có nhiều cảnh diễn viên sử dụng thuốc lá theo đánh giá của Hội đồng thẩm định, phân loại phim thì việc phổ biến phim phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:

• Phim phải được phân loại theo tiêu chí và thực hiện mức phân loại phim, cảnh báo theo quy định tại Thông tư số 05/2023/TT-BVHTTDL.
• Có cảnh báo sức khỏe về tác hại của thuốc lá bằng chữ hoặc hình ảnh.

Quy định này nhằm dẫn chiếu đến tiêu chí phân loại phim theo quy định mới tại Thông tư số 05/2023/TT-BVHTTDL, thay thế tiêu chí theo Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 25/2018/TT-BVHTTDL tạo tính đồng bộ và minh bạch.

Đồng thời nếu quy định cũ thì phim có nhiều cảnh hút thuốc chỉ cần đáp ứng một trong hai yêu cầu (phân loại độ tuổi hoặc cảnh báo) thì theo quy định mới, phim phải đáp ứng đồng thời cả hai yêu cầu này. Điều này nhằm tăng cường mức độ kiểm soát và trách nhiệm khi phổ biến phim có yếu tố hút thuốc lá trong việc bảo vệ khán giả, đặc biệt là trẻ em, khỏi ảnh hưởng tiêu cực của hình ảnh hút thuốc lá.

Như vậy, quy định tại Thông tư 14/2024/TT-BVHTTDL thể hiện sự tiếp cận chặt chẽ, tập trung vào bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao trách nhiệm của các bên liên quan. So với Thông tư 25/2018/TT-BVHTTDL, đây là bước tiến mạnh mẽ trong việc kiểm soát hình ảnh hút thuốc lá trong lĩnh vực nghệ thuật, phù hợp với xu hướng phòng, chống tác hại của thuốc lá hiện nay.

Trên đây là phân tích một số nội dung đáng chú ý trong quy định hạn chế sử dụng hình ảnh diễn viên dùng thuốc lá từ năm 2025. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được tư vấn hỗ trợ tốt nhất!