Quy định kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y từ 2025

Hiện nay, quy định về kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y tại Luật Thú y năm 2015 được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 09/2016/TT-BNNPTNT, được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư số 10/2022/TT-BNNPTNT. Mới đây, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn mới ban hành Thông tư 15/2024/TT-BNNPTNT sửa đổi một số nội dung đáng chú ý tại Thông tư 09/2016/TT-BNNPTNT và sẽ chính thức có hiệu lực từ 6/1/2025. Sau đây, Luật Việt An sẽ phân tích một số nội dung đáng chú ý trong quy định kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y từ 2025.

Danh mục quy định kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y từ 2025

Theo Luật Thú y năm 2015, kiểm soát giết mổ là việc kiểm tra trước và sau khi giết mổ động vật để phát hiện, xử lý, ngăn chặn các yếu tố gây bệnh, gây hại cho động vật, sức khỏe con người và môi trường, còn kiểm tra vệ sinh thú y là việc kiểm tra, áp dụng các biện pháp kỹ thuật để phát hiện, kiểm soát, ngăn chặn đối tượng kiểm tra vệ sinh thú y. Kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y là hai hoạt động quan trọng nhằm phòng chống dịch bệnh động vật, ngăn chặn gây hại cho con người và cộng đồng.

Theo Khoản 2 Điều 74 Luật Thú y năm 2015, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có trách nhiệm ban hành “Danh mục động vật thuộc diện phải kiểm soát giết mổ; Danh mục đối tượng thuộc diện phải kiểm tra vệ sinh thú y; Danh mục đối tượng kiểm tra vệ sinh thú y”.

Nhằm hướng dẫn quy định này, tại Điều 3 Thông tư 09/2016/TT-BNNPTNT, được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư số 10/2022/TT-BNNPTNT, danh mục kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y được ban hành kèm theo Phụ lục I của Thông tư 09/2016/TT-BNNPTNT:

Cụ thể:

• Danh mục động vật thuộc diện phải kiểm soát giết mổ theo mục 1 như: gia súc nuôi (Trâu, bò, dê, cừu, lợn); gia cầm nuôi (Gà, vịt, ngan, ngỗng, chim cút, đà điểu); động vật trên cạn khác dùng làm thực phẩm (Ngựa, lừa, la, thỏ).
• Danh mục đối tượng thuộc diện phải kiểm tra vệ sinh thú y theo mục 2 như: động vật để giết mổ; sản phẩm động vật (thịt, phủ tạng, trứng tươi, mật ong, tổ yến,..); phương tiện vận chuyển động vật;…
• Danh mục đối tượng kiểm tra vệ sinh thú y theo mục 3 như: vi sinh vật gây ô nhiễm; nội độc tố; nấm mốc độc tố nấm mốc; hormon kích thích sinh trưởng;…

Động vật có nguồn gốc từ địa bàn cấp tỉnh khác phải có Giấy chứng nhận kiểm dịch động vật

Ngoài yêu cầu động vật đưa vào giết mổ phải khỏe mạnh, bảo đảm yêu cầu vệ sinh thú y thì theo Khoản 2 Điều 4 Thông tư 09/2016/TT-BNNPTNT, được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư số 10/2022/TT-BNNPTNT còn quy định yêu cầu về nguồn gốc rõ ràng, cụ thể của động vật đưa vào giết mổ như sau:

• Có Giấy chứng nhận kiểm dịch động vật vận chuyển ra khỏi địa bàn cấp tỉnh (đối với động vật có nguồn gốc từ địa bàn cấp tỉnh khác);
• Có các giấy tờ như hóa đơn, chứng từ, hợp đồng mua bán, Giấy chứng nhận tiêm phòng hoặc các giấy tờ tương đương khác để có thể truy xuất nguồn gốc.

Như vậy, động vật từ địa bàn cấp tỉnh khác phải có Giấy chứng nhận kiểm dịch động vật vận chuyển ra khỏi địa bàn cấp tỉnh. Đây là tài liệu quan trọng để kiểm soát tình trạng sức khỏe của động vật trong quá trình di chuyển. Việc ghi nhận đầy đủ giấy tờ liên quan giúp kiểm soát chặt chẽ từ khâu nuôi, vận chuyển đến giết mổ, đáp ứng yêu cầu của pháp luật và thị trường.

Quy trình kiểm soát giết mổ động vật trên cạn

Hiện nay, quy trình kiểm soát giết mổ động vật trên cạn bao gồm kiểm tra trước giết mổ và kiểm tra sau giết mổ. Chương II Thông tư 09/2016/TT-BNNPTNT, được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư số 10/2022/TT-BNNPTNT quy định cụ thể quy trình này đối với các loại gia súc nuôi, gia cầm nuôi, động vật trên cạn khác dùng làm thực phẩm.

Quy định về quy trình kiểm soát giết mổ động vật trên cạn được ban hành nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, sức khỏe cộng đồng và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

Quy định mới về kiểm tra vệ sinh thú y từ năm 2025

Một trong những điểm mới đáng chú ý tại Thông tư 15/2024/TT-BNNPTNT là quy định sửa đổi bổ sung về quy trình kiểm tra vệ sinh thú y tại Thông tư 09/2016/TT-BNNPTNT, được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư số 10/2022/TT-BNNPTNT. Theo đó, từ năm 2025, quy trình kiểm tra vệ sinh thú y có một số lưu ý như sau:

Quy định chung về quy trình kiểm tra vệ sinh thú y

Căn cứ kiểm tra vệ sinh thú y, bao gồm:

• Các tiêu chuẩn, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng;
• Các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.

Không thực hiện kiểm tra vệ sinh thú y lần đầu và định kỳ đối với cơ sở có một trong các loại Giấy chứng nhận sau đây hoặc tương đương còn hiệu lực:

• Cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm;
• Thực hành chăn nuôi tốt (VietGAHP);
• Thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu (GLOBALG.A.P.);
• Thực hành sản xuất tốt (GMP);
• Hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP);
• Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000, Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (IFS);
• Tiêu chuẩn toàn cầu về an toàn thực phẩm (BRC);
• Chứng nhận hệ thống an toàn thực phẩm (FSSC 22000); an toàn dịch bệnh; đủ điều kiện chăn nuôi; đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi.

Ngoài ra, cần lưu ý đối với cơ sở xuất khẩu, việc kiểm tra vệ sinh thú y thực hiện theo yêu cầu của nước nhập khẩu hoặc chủ hàng.

Như vậy, quy định mới đã mở rộng và cụ thể hóa các trường hợp miễn kiểm tra vệ sinh thú y lần đầu và định kỳ, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở đã đạt tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế. Đồng thời, quy định mới chỉ thực hiện kiểm tra khi có yêu cầu của nước nhập khẩu, giảm thiểu thủ tục hành chính và chi phí cho tổ chức, cá nhân.

Quy trình, hồ sơ kiểm tra vệ sinh thú y

Quy định mới tại Thông tư 15/2024/TT-BNNPTNT đã sửa đổi Điều 37 Thông tư 09/2016/TT-BNNPTNT, được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư số 10/2022/TT-BNNPTNT về quy trình, hồ sơ kiểm tra vệ sinh thú y. Cụ thể:

Bỏ quy định về cấp Giấy chứng nhận vệ sinh y tế

Thông tư 15/2024/TT-BNNPTNT đã bãi bỏ quy định về cấp Giấy chứng nhận vệ sinh tế theo Thông tư 09/2016/TT-BNNPTNT. Theo đó, từ 6/1/2025, chỉ yêu cầu về kiểm tra việc thực hiện yêu cầu vệ sinh thú y đối với các đối tượng thuộc diện phải kiểm tra vệ sinh thú y để ban hành Kết luận kết quả kiểm tra vệ sinh thú y đạt yêu cầu cho cơ sở.

Như vậy, cần lưu ý:

• Đối với Giấy chứng nhận điều kiện vệ sinh thú y đã cấp trước ngày Thông tư có hiệu lực thi hành (trước 6/1/2025): Trong vòng 60 ngày kể từ ngày Thông tư có hiệu lực thi hành, Cơ quan kiểm tra ban hành Kết luận kết quả kiểm tra vệ sinh thú y đạt yêu cầu cho cơ sở;
• Đối với hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận điều kiện vệ sinh thú y đã nộp trước ngày Thông tư có hiệu lực thi hành (trước 6/1/2025): Cơ quan kiểm tra ban hành Kết luận kết quả kiểm tra vệ sinh thú y sau khi kết thúc kiểm tra vệ sinh thú y đối với cơ sở.

Các phương pháp kiểm tra

Khi tiến hành kiểm tra cơ sở, cơ quan kiểm tra tiến hành kiểm tra theo các phương pháp như sau:

• Kiểm tra hồ sơ, tài liệu và phỏng vấn tổ chức, cá nhân có liên quan; kiểm tra hiện trường; lấy mẫu theo quy định và lập Biên bản theo Mẫu 03 tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 15/2024/TT-BNNPTNT;
• Đánh dấu vào các vị trí của mỗi chỉ tiêu, chỉ xác định mức ĐẠT hoặc KHÔNG ĐẠT tại cột có ký hiệu [ ];
• Đối với chỉ tiêu không đạt yêu cầu, phải diễn giải chi tiết nội dung và lý do;
• Không thay đổi nội dung, thêm, bớt chỉ tiêu đánh giá;
• Cơ sở xếp loại “ĐẠT” khi có tối thiểu 70% các chỉ tiêu được đánh giá “Đạt”; cơ sở xếp loại “KHÔNG ĐẠT” khi có dưới 70% các chỉ tiêu được đánh giá “Đạt”;..

Tần suất kiểm tra

Việc kiểm tra thú y có thể tiến hành lần đầu, định kỳ hoặc đột xuất tùy từng trường hợp, cụ thể:

Kiểm tra lần đầu đối với các cơ sở mới thành lập.

Kiểm tra định kỳ:

• Đối với cơ sở giết mổ động vật tập trung: định kỳ 36 tháng tính từ thời điểm ban hành Kết luận kết quả kiểm tra vệ sinh thú y gần nhất đạt yêu cầu;
• Đối với các cơ sở còn lại khác: Định kỳ 18 tháng tính từ thời điểm ban hành Kết luận kết quả kiểm tra vệ sinh thú y gần nhất đạt yêu cầu;

Kiểm tra đột xuất: Việc kiểm tra đột xuất được thực hiện khi cơ sở thuộc một trong các trường hợp sau:

• Có dấu hiệu không tuân thủ yêu cầu vệ sinh thú y;
• Có phản ánh, kiến nghị của tổ chức, cá nhân;
• Có sự cố về vệ sinh thú y;
• Cơ sở kiểm tra không đạt, phải khắc phục theo yêu cầu của cơ quan kiểm tra;
• Có cảnh báo của nước nhập khẩu;

Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh sản phẩm động vật để xuất khẩu: Thực hiện theo yêu cầu của nước nhập khẩu hoặc chủ hàng.

Quy trình tổ chức kiểm tra

• Bước 1: Lập đoàn kiểm tra: Hằng năm, cơ quan kiểm tra xây dựng kế hoạch kiểm tra; lập dự toán kinh phí trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; thành lập đoàn kiểm tra; thông báo kế hoạch, thời gian, nội dung, phương pháp kiểm tra đến các cơ sở được kiểm tra.
• Bước 2: Tổ chức kiểm tra: Đoàn kiểm tra tổ chức thực hiện kiểm tra tại cơ sở, thu thập thông tin mô tả tóm tắt về cơ sở.
• Bước 3: Lấy mẫu: Trường hợp nghi ngờ chỉ tiêu kiểm tra không bảo đảm vệ sinh thú y thì phải lấy mẫu và tham chiếu quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng để đánh giá.
• Bước 4: Lập Biên bản, ban hành Kết luận kết quả kiểm tra vệ sinh thú y

Lưu ý: một số mẫu văn bản cũng bị thay thế trong quy định kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y từ 2025 theo Thông tư 15/2024/TT-BNNPTNT.

Trên đây là một số nội dung đáng chú ý trong quy định về Quy định kiểm soát giết mổ và kiểm tra vệ sinh thú y từ 2025. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được tư vấn, hỗ trợ tốt nhất!