Dịch vụ thành lập công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp giúp doanh nghiệp và người lao động thực hiện đúng trình tự thành lập, chuẩn bị hồ sơ, tổ chức đại hội và đăng ký công nhận công đoàn cơ sở theo quy định hiện hành. Từ ngày 01/07/2025, Luật Công đoàn 2024 có hiệu lực, đồng thời Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIII được ban hành, tạo cơ sở pháp lý mới cho việc tổ chức công đoàn tại doanh nghiệp. Đặc biệt, từ ngày 16/05/2026, Nghị định 105/2026/NĐ-CP quy định cụ thể hơn về kinh phí công đoàn, phương thức và thời hạn đóng kinh phí. Bài viết dưới đây, Công ty luật Việt An sẽ giúp quý khách hiểu hơn về chủ đề này.
Công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp là gì?
- Công đoàn cơ sở là tổ chức cơ sở của Công đoàn Việt Nam, được thành lập tại một hoặc một số doanh nghiệp, tập hợp người lao động và được công đoàn cấp có thẩm quyền công nhận.
- Theo Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIII, công đoàn cơ sở doanh nghiệp được thành lập tại doanh nghiệp và hoạt động dưới sự chỉ đạo của công đoàn cấp trên trực tiếp. Công đoàn cơ sở có chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động; tham gia đối thoại, thương lượng tập thể và xây dựng quan hệ lao động hài hòa tại doanh nghiệp.
- Việc thành lập công đoàn cơ sở được thực hiện trên cơ sở tự nguyện của người lao động, doanh nghiệp không được cản trở, gây khó khăn đối với quyền thành lập, gia nhập và hoạt động công đoàn của người lao động.
Điều kiện thành lập công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp
Theo Điều 15 Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIII ban hành kèm theo Quyết định 2399/QĐ-TLĐ năm 2024, công đoàn cơ sở được thành lập khi đáp ứng các điều kiện chính:
- Doanh nghiệp hoạt động hợp pháp;
- Có từ 05 đoàn viên hoặc 05 người lao động trở lên;
- Những người lao động có đơn tự nguyện gia nhập Công đoàn Việt Nam;
- Được công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở hoặc công đoàn cấp có thẩm quyền công nhận.
Như vậy, doanh nghiệp có ít nhất 05 người lao động không đồng nghĩa doanh nghiệp bắt buộc phải thành lập công đoàn cơ sở. Việc thành lập gắn với quyền tự nguyện gia nhập và thành lập tổ chức công đoàn của người lao động.
Ai có quyền thành lập công đoàn cơ sở?
Theo Điều lệ hiện hành, tại nơi chưa có công đoàn cơ sở, đoàn viên công đoàn hoặc người lao động có quyền tự nguyện thành lập Ban vận động thành lập công đoàn cơ sở.
Ban vận động có nhiệm vụ:
- Tuyên truyền, vận động người lao động gia nhập công đoàn;
- Tiếp nhận đơn gia nhập Công đoàn Việt Nam;
- Chuẩn bị các điều kiện thành lập;
- Tổ chức Đại hội thành lập công đoàn cơ sở;
- Đăng ký với công đoàn cấp trên để được xem xét, công nhận.
Hồ sơ thành lập công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp
Hồ sơ thực tế có thể được công đoàn cấp trên hướng dẫn cụ thể theo tình hình của từng doanh nghiệp. Về cơ bản, doanh nghiệp và người lao động cần chuẩn bị các tài liệu liên quan đến việc thành lập, gia nhập và tổ chức Đại hội.
Một số tài liệu thường có gồm:
- Đơn tự nguyện gia nhập Công đoàn Việt Nam của người lao động;
- Danh sách người lao động/đoàn viên tham gia thành lập công đoàn cơ sở;
- Văn bản hoặc tài liệu thành lập Ban vận động;
- Kế hoạch tổ chức Đại hội thành lập công đoàn cơ sở;
- Chương trình Đại hội;
- Biên bản Đại hội thành lập;
- Nghị quyết Đại hội;
- Danh sách nhân sự Ban Chấp hành;
- Danh sách nhân sự Ủy ban kiểm tra nếu thuộc trường hợp phải thành lập;
- Các tài liệu khác theo yêu cầu của công đoàn cấp trên trực tiếp.
Lưu ý: Hồ sơ công nhận công đoàn cơ sở không phải là hồ sơ đăng ký doanh nghiệp. Do đó, doanh nghiệp không nộp hồ sơ thành lập công đoàn tại cơ quan đăng ký kinh doanh mà thực hiện với công đoàn cấp trên có thẩm quyền. Theo Điều 17 Điều lệ Công đoàn Việt Nam, công đoàn cấp trên xem xét, công nhận công đoàn cơ sở và công đoàn cơ sở hoạt động hợp pháp khi có quyết định công nhận.
Thủ tục thành lập công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp
Bước 1: Thành lập Ban vận động
- Tại doanh nghiệp chưa có công đoàn cơ sở, người lao động tự nguyện thành lập Ban vận động.
- Ban vận động thực hiện tuyên truyền, vận động và tiếp nhận đơn gia nhập Công đoàn Việt Nam.
Bước 2: Vận động người lao động gia nhập công đoàn
Khi có từ 05 người lao động trở lên tự nguyện gia nhập và có đủ điều kiện, Ban vận động tiến hành các công việc cần thiết để thành lập công đoàn cơ sở.
Bước 3: Chuẩn bị và tổ chức Đại hội thành lập
Đại hội thành lập công đoàn cơ sở thực hiện các nội dung chủ yếu như:
- Công bố lý do, chương trình Đại hội;
- Báo cáo quá trình vận động thành lập;
- Thông qua phương hướng hoạt động;
- Bầu Ban Chấp hành công đoàn cơ sở;
- Bầu các chức danh theo quy định;
- Thông qua nghị quyết Đại hội.
Bước 4: Đăng ký với công đoàn cấp trên
Sau Đại hội, hồ sơ được đăng ký với công đoàn cấp trên để xem xét công nhận.
Bước 5: Nhận quyết định công nhận
Khi đáp ứng điều kiện, công đoàn cấp trên xem xét và ban hành quyết định công nhận công đoàn cơ sở.
Theo Điều lệ Công đoàn Việt Nam, công đoàn cơ sở hoạt động hợp pháp khi có quyết định công nhận của công đoàn cấp trên.
Mức kinh phí công đoàn doanh nghiệp phải đóng năm 2026
Theo Luật Công đoàn 2024, kinh phí công đoàn được đóng bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động. Quy định này tiếp tục được áp dụng trong năm 2026.
Công thức:
Kinh phí công đoàn phải đóng = 2% × Quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc
Ví dụ:
Doanh nghiệp có quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc trong tháng là 500 triệu đồng.
→ Kinh phí công đoàn phải đóng:
500.000.000 × 2% = 10.000.000 đồng/tháng.
Kinh phí công đoàn và đoàn phí công đoàn có gì khác nhau?
| Tiêu chí | Kinh phí công đoàn | Đoàn phí công đoàn |
| Người đóng | Doanh nghiệp, đơn vị thuộc đối tượng đóng | Đoàn viên công đoàn |
| Mức đóng cơ bản | 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc | Theo quy định của Điều lệ và Tổng Liên đoàn |
| Tính chất | Nghĩa vụ tài chính của đơn vị sử dụng lao động | Nghĩa vụ của đoàn viên |
| Có phụ thuộc việc có CĐCS? | Không | Gắn với tư cách đoàn viên |
| Căn cứ pháp lý chính | Luật Công đoàn 2024, Nghị định 105/2026/NĐ-CP | Điều lệ/quy định của tổ chức Công đoàn
|
| Mục đích | Bảo đảm nguồn tài chính hoạt động công đoàn | Đóng góp tài chính của đoàn viên |
Luật Công đoàn quy định đoàn phí là một nguồn tài chính công đoàn, còn kinh phí công đoàn là khoản do doanh nghiệp và các chủ thể thuộc diện đóng thực hiện.
Phương thức và thời hạn đóng phí công đoàn năm 2026
Từ 16/05/2026, Nghị định 105/2026/NĐ-CP có hiệu lực và quy định cụ thể phương thức, thời hạn đóng kinh phí công đoàn.
Đối với doanh nghiệp thông thường, kinh phí công đoàn được đóng mỗi tháng một lần, cùng thời điểm đóng BHXH bắt buộc cho người lao động.
Thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo.
Ví dụ:
- Kinh phí công đoàn của tháng 7/2026;
- Doanh nghiệp đóng theo phương thức hàng tháng;
- Thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng 8/2026.
Một số doanh nghiệp nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp trả lương theo chu kỳ sản xuất, kinh doanh có thể áp dụng phương thức đóng 03 tháng/lần trên cơ sở đăng ký với tổ chức công đoàn
Các câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp có được miễn, giảm phí kinh phí công đoàn không?
Có. Doanh nghiệp thuộc trường hợp được pháp luật quy định có thể được miễn, giảm hoặc tạm dừng đóng kinh phí công đoàn nếu đáp ứng điều kiện và thực hiện đúng thủ tục.
Phí thành lập công đoàn cơ sở là bao nhiêu?
Thành lập công đoàn cơ sở không có mức lệ phí thành lập cố định như đăng ký doanh nghiệp. Nếu thuê dịch vụ pháp lý, chi phí phụ thuộc vào số lượng người lao động, phạm vi công việc, hồ sơ và mức độ hỗ trợ tổ chức Đại hội.
Kinh phí công đoàn 2% có phải do người lao động đóng không?
Không. Đây là khoản kinh phí do doanh nghiệp và các chủ thể thuộc diện đóng thực hiện. Người lao động là đoàn viên công đoàn có nghĩa vụ đóng đoàn phí công đoàn theo quy định riêng.
Thành lập công đoàn cơ sở cần tối thiểu bao nhiêu người?
Cần có từ 05 đoàn viên hoặc 05 người lao động trở lên có đơn tự nguyện gia nhập Công đoàn Việt Nam và đáp ứng các điều kiện khác theo Điều lệ Công đoàn Việt Nam.
Doanh nghiệp có nên thuê dịch vụ thành lập công đoàn cơ sở không?
Không bắt buộc, nhưng doanh nghiệp có thể sử dụng dịch vụ pháp lý nếu chưa có kinh nghiệm chuẩn bị hồ sơ, tổ chức Đại hội hoặc cần tư vấn về kinh phí công đoàn. Việc thuê dịch vụ giúp doanh nghiệp giảm thời gian xử lý và hạn chế sai sót trong quá trình thành lập, đăng ký và công nhận công đoàn cơ sở.
Dịch vụ thành lập công đoàn cơ sở tại doanh nghiệp của Luật Việt An
Luật Việt An cung cấp dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện thủ tục thành lập công đoàn cơ sở theo quy định hiện hành.
- Tư vấn điều kiện thành lập công đoàn cơ sở;
- Tư vấn quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp, người lao động;
- Chuẩn bị hồ sơ thành lập;
- Soạn đơn gia nhập Công đoàn Việt Nam;
- Hỗ trợ thành lập Ban vận động;
- Chuẩn bị nội dung Đại hội;
- Hỗ trợ hồ sơ nhân sự Ban Chấp hành;
- Hỗ trợ đăng ký với công đoàn cấp trên;
- Theo dõi quá trình công nhận;
- Tư vấn về kinh phí công đoàn và đoàn phí công đoàn;
- Tư vấn các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình hoạt động của công đoàn cơ sở.
Quý khách hàng muốn tư vấn pháp luật lao động vui lòng liên hệ Công ty luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất!
