Điểm mới của Nghị định 58/2025/NĐ-CP trong phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới

Ngày 03/03/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 58/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới, thay thế Nghị định 135/2024/NĐ-CP. Nghị định này mang đến nhiều chính sách ưu đãi nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành điện sạch, khuyến khích đầu tư và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Sau đây, Luật Việt An sẽ cập nhật điểm mới của Nghị định 58/2025/NĐ-CP trong phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới.

Nhiều cơ chế khuyến khích đối với các dự án năng lượng tái tạo

Nghị định 58/2025/NĐ-CP đưa ra nhiều cơ chế khuyến khích đối với các dự án năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió, điện mặt trời và các nguồn năng lượng mới như hydrogen xanh, amoniac xanh. Theo đó, các dự án này sẽ được hưởng ưu đãi về giá bán điện, cơ chế đấu nối, cũng như các chính sách hỗ trợ tài chính.

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 58/2025/NĐ-CP là quy định về ưu tiên huy động điện năng lượng tái tạo (Điều 4). Cụ thể:

• Các dự án điện từ nguồn năng lượng tái tạo có lắp đặt hệ thống lưu trữ điện và đấu nối vào hệ thống điện quốc gia sẽ được ưu tiên huy động vào giờ cao điểm.
• Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn năng lượng tái tạo mà còn giảm gánh nặng cho lưới điện trong giờ cao điểm, đảm bảo vận hành hệ thống điện hiệu quả hơn.

Ưu đãi đặc biệt cho điện năng lượng mới

Bên cạnh các nguồn năng lượng tái tạo truyền thống như điện gió và điện mặt trời, Điều 6 Nghị định 58/2025/NĐ-CP cũng có những chính sách ưu đãi đặc biệt dành cho điện năng lượng mới, bao gồm điện sản xuất từ 100% hydrogen xanh, amoniac xanh hoặc hỗn hợp của cả hai. Các dự án thuộc lĩnh vực này khi cung cấp điện cho hệ thống điện quốc gia sẽ được hưởng các quyền lợi sau:

• Miễn và giảm tiền sử dụng đất, thuê đất: Trong giai đoạn xây dựng (tối đa 3 năm kể từ ngày khởi công), doanh nghiệp sẽ được miễn tiền sử dụng đất và thuê đất. Sau đó, trong 9 năm tiếp theo, tiền sử dụng đất và thuê đất sẽ được giảm 50%.
• Cam kết sản lượng điện hợp đồng tối thiểu: Chính phủ đảm bảo sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn là 70% trong thời gian trả nợ gốc vốn vay (tối đa 12 năm), giúp các nhà đầu tư có sự ổn định về doanh thu và dòng tiền.
• Hỗ trợ tài chính và thuế: Các dự án điện năng lượng mới có thể tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi, được miễn thuế nhập khẩu đối với các thiết bị công nghệ tiên tiến phục vụ sản xuất điện.

Tuy nhiên, dự án điện năng lượng mới được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ này phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Dự án điện năng lượng mới được sản xuất từ 100% hydrogen xanh hoặc 100% amoniac xanh hoặc 100% hỗn hợp của hydrogen xanh và amoniac xanh;
• Dự án cung cấp điện cho hệ thống điện quốc gia;
• Dự án đầu tiên cho từng loại hình điện năng lượng mới.

Đây được xem là chính sách khuyến khích mang tính tiên phong đối với các dự án thí điểm trong lĩnh vực năng lượng mới, nhằm tạo nền tảng cho việc hình thành thị trường và thu hút đầu tư công nghệ phát điện sạch, hiện đại.

Làm rõ cơ chế pháp lý đối với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ

Phân loại các dự án điện mặt trời mái nhà

Nghị định 58/2025/NĐ-CP tái khẳng định khung pháp lý về hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được thiết lập theo Nghị định 135/2024/NĐ-CP, đồng thời phân loại các dự án điện mặt trời mái nhà thành hai nhóm như sau:

• Nhóm 1 – Dự án điện mặt trời mái nhà có đấu nối lưới điện: Nhóm này bao gồm các hệ thống điện mặt trời mái nhà có đấu nối với lưới điện quốc gia và có thể sử dụng điện thuộc lưới điện quốc gia làm nguồn điện dự phòng. Tuy nhiên, việc bán sản lượng điện dư vào lưới điện quốc gia chỉ được thực hiện nếu có giấy phép hợp lệ.
• Nhóm 2 – Dự án điện mặt trời mái nhà không đấu nối lưới điện: Đây là các hệ thống điện mặt trời mái nhà hoàn toàn độc lập để phục vụ tiêu thụ tại chỗ và không được kết nối với lưới điện quốc gia.

Cơ chế bán sản lượng điện dư

Các hệ thống điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) tự sản xuất – tự tiêu thụ được phép bán lượng điện dư không quá 20% sản lượng điện thực phát trong tháng. Đây là một tín hiệu tích cực giúp tăng tính hiệu quả kinh tế của mô hình, đặc biệt đối với các hộ gia đình hoặc doanh nghiệp có phụ tải dao động theo mùa hoặc theo giờ.

Nghĩa vụ thông báo và đăng ký

Nhóm 1:

• Dự án có công suất dưới 100kW: Phải gửi Thông báo đến Sở Công Thương (DOIT) và các cơ quan quản lý có liên quan;
• Dự án có công suất từ 100kW đến dưới 1MW nhưng không bán điện: Phải thực hiện thủ tục thông báo;
• Dự án có công suất từ 1MW trở lên hoặc có mục đích bán điện: Phải đăng ký với Sở Công Thương.

Tổng công suất lắp đặt của dự án không được vượt quá hạn mức công suất nguồn điện đã được phân bổ theo quy hoạch phát triển điện lực cấp tỉnh.

Nhóm 2:

• Tất cả các dự án không đấu nối lưới điện phải gửi thông báo tới Sở Công Thương và đơn vị điện lực địa phương.
• Thông tin bắt buộc bao gồm: công suất hệ thống, hình thức kết nối, ước tính sản lượng tiêu thụ và mô hình hoạt động (tự tiêu thụ hoàn toàn hoặc kết hợp với cơ chế Hợp đồng mua bán điện trực tiếp).

Điểm mới của Nghị định 58/2025/NĐ-CP trong phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới là đã điều chỉnh nhiều nội dung then chốt nhằm tháo gỡ vướng mắc cho các dự án ĐMTMN. Đáng chú ý là việc cho phép các công trình xây dựng có mái nhà, không phân biệt chủ thể, được lắp đặt hệ thống điện mặt trời theo hình thức tự sản xuất – tự tiêu thụ nếu đáp ứng điều kiện kỹ thuật và pháp lý. Điều này mở rộng đáng kể phạm vi triển khai ĐMTMN, trong đó có các khu, cụm công nghiệp với tiềm năng mái nhà lớn, vốn là những “điểm nóng” tiêu thụ điện năn

Đặc biệt, trình tự và hồ sơ phát triển hệ thống điện mặt trời tự sản xuất – tự tiêu thụ nay được quy định theo hướng đơn giản hóa, rõ ràng hơn, giảm bớt các bước thẩm định không cần thiết. Thay vì phải qua nhiều vòng tiền kiểm, chính sách mới chuyển trọng tâm sang khâu trung và hậu kiểm, với sự giám sát từ cơ quan chuyên ngành sau khi hệ thống được đưa vào vận hành.

Chính sách hỗ trợ nghiên cứu và phát triển công nghệ năng lượng

Nhằm thúc đẩy phát triển công nghệ nội địa, Nghị định 58/2025/NĐ-CP cũng có những chính sách hỗ trợ nghiên cứu, sản xuất và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực năng lượng tái tạo. Các doanh nghiệp sản xuất thiết bị điện gió, tấm quang năng, pin lưu trữ và thiết bị chuyển đổi điện sẽ được hưởng ưu đãi về thuế, vốn vay và hỗ trợ đào tạo nhân lực.

Việt Nam hiện đang đặt mục tiêu nâng cao tỷ lệ nội địa hóa trong chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo, giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu công nghệ từ nước ngoài. Đây là một bước đi quan trọng để đảm bảo tính chủ động và phát triển bền vững của ngành điện trong dài hạn.

Quy định mới nhằm chuẩn hóa kỹ thuật và dữ liệu vận hành

Nghị định 58/2025/NĐ-CP cũng quy định cụ thể trách nhiệm báo cáo của chủ đầu tư các dự án điện mặt trời, điện gió, sinh khối… về sản lượng phát điện và điều kiện vận hành (giờ nắng, tốc độ gió, lượng sinh khối, v.v.). Việc cung cấp số liệu định kỳ sẽ giúp cơ quan quản lý nhà nước theo dõi sát tình hình vận hành, làm cơ sở điều tiết quy hoạch và huy động nguồn điện phù hợp.

Ngay sau khi nghị định được ban hành, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã ban hành Quyết định số 378/QĐ-EVN ngày 12/3/2025 về “Yêu cầu kỹ thuật đấu nối hệ thống điện mặt trời mái nhà vào lưới điện”, đảm bảo thống nhất từ trung ương đến các đơn vị phân phối.

Tổng hợp điểm mới của Nghị định 58/2025/NĐ-CP trong phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới

Có thể thấy, việc ban hành Nghị định 58/2025/NĐ-CP là một tín hiệu tích cực đối với các nhà đầu tư trong lĩnh vực năng lượng tái tạo tại Việt Nam, với những điểm mới đáng chú ý:

• Nhiều cơ chế khuyến khích đối với các dự án năng lượng tái tạo;
• Ưu đãi đặc biệt cho điện năng lượng mới;
• Cơ chế pháp lý đối với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ;
• Chính sách hỗ trợ nghiên cứu và phát triển công nghệ năng lượng;
• Quy định mới nhằm chuẩn hóa kỹ thuật và dữ liệu vận hành;…

Các chính sách ưu đãi không chỉ giúp giảm bớt rủi ro tài chính, mà còn tạo điều kiện để các dự án điện tái tạo được triển khai nhanh chóng, góp phần đưa Việt Nam tiến gần hơn đến mục tiêu phát triển năng lượng xanh và bền vững.

Trên đây là cập nhật điểm mới của Nghị định 58/2025/NĐ-CP trong phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay có nhu cầu hỗ trợ, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất!