Điểm mới quan trọng của Luật Đầu tư 2025 cần lưu ý

(Luật số 143/2025/QH15)

Ngày 11/12/2025, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đầu tư năm 2025 tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 03 năm 2026, trừ một số quy định có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026. Luật Đầu tư 2025 đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về đầu tư, với định hướng rõ ràng giúp tạo lập môi trường thông thoáng, minh bạch hơn cho nhà đầu tư. Sau đây, Luật Việt An sẽ cập nhật những điểm mới quan trọng của Luật Đầu tư 2025 cần lưu ý.

Link tải Luật Đầu tư 2025 Luật số 143/2025/QH15: PDF/Word chính thức

Tổng hợp Điểm mới quan trọng của Luật Đầu tư 2025 cần lưu ý

Điểm mới của Luật Đầu tư từ 01/7/2025

• Bãi bỏ 38 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện
• Làm rõ phạm vi dự án chấp thuận chủ trương đầu tư
• Đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư
• Bãi bỏ 2 trường hợp phải điều chỉnh dự án đầu tư
• Mở rộng áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt (cơ chế luồng xanh)
• Sửa đổi, bổ sung quy định về chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư
• Nhà đầu tư được điều chỉnh thời hạn hoạt động của dự án trong quá trình triển khai
• Nhà đầu tư nước ngoài không phải có dự án trước khi thành lập doanh nghiệp
• Bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài

Bãi bỏ 38 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

Luật Đầu tư mới nhất năm 2025 số 143/2025/QH15 đã có quy định mới về danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Phụ lục IV. Theo đó, đã bãi bỏ 38 ngành nghề kinh doanh có điều kiện và cập nhật, điều chỉnh phạm vi của 20 ngành nghề khác.

Như vậy, từ ngày 01/07/2026, chỉ còn 199 ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Quy định này hướng tới mục tiêu là “chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm”, từ “cấp phép” sang “đăng ký” hoặc “thông báo”, hướng tới mô hình quản lý dựa trên tiêu chuẩn – quy chuẩn cho các lĩnh vực quan trọng và cần sự điều tiết của Nhà nước. Doanh nghiệp sẽ tiết kiệm thời gian, chi phí xin giấy phép ban đầu, nên dễ dàng gia nhập thị trường hơn. Điều này kích thích cạnh tranh, đổi mới, và tăng tốc khởi nghiệp.

Làm rõ phạm vi dự án chấp thuận chủ trương đầu tư

Tại Điều 24 Luật Đầu tư 2025 đã liệt kê cụ thể 20 loại dự án phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư làm cơ sở thực thi.

Theo đó, với dự án đầu tư phát triển hạ tầng trong một số lĩnh vực quan trọng, nhạy cảm như cảng biển, sân bay, viễn thông, xuất bản, báo chí…; các dự án đề xuất sử dụng đất đai, khu vực biển; các dự án ảnh hưởng lớn đến môi trường, tiềm ẩn khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường hoặc thực hiện tại khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh …sẽ phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư.

Trước đây, Luật Đầu tư 2020 không xác định trực tiếp nhóm dự án nào phải chấp thuận chủ trương đầu tư, mà chỉ quy định theo thẩm quyền của từng cơ quan. Cách tiếp cận mới giúp quy định rõ ràng, đồng bộ và dễ áp dụng hơn.

Đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư

Về thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư, Điều 25 Luật Đầu tư 2025 quy định:

• Quốc hội chỉ chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án cần áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt.
• Thủ tướng chấp thuận chủ trương đối với 8 nhóm dự án.
• Chủ tịch UBND cấp tỉnh (thay cho UBND cấp tỉnh trước đây) chấp thuận 13 nhóm dự án.

Như vậy, luật mới đã đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội cho Thủ tướng Chính phủ và từ Thủ tướng Chính phủ cho chủ tịch UBND cấp tỉnh nhằm cải cách thủ tục hành chính, đẩy nhanh quá trình chấp thuận chủ trương đầu tư.

Bãi bỏ 2 trường hợp phải điều chỉnh dự án đầu tư

So với Luật Đầu tư 2020, Điều 33 Luật Đầu tư 2025 đã bỏ 2 trường hợp điều chỉnh dự án đầu tư là:

• Thay đổi tổng vốn đầu tư từ 20% trở lên;
• Thay đổi công nghệ đã được thẩm định trong chủ trương đầu tư

Luật Đầu tư năm 2025 chỉ giữ lại 5 trường hợp doanh nghiệp phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, gồm:

• Thay đổi, bổ sung nội dung, mục tiêu thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư đã được quy định tại văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư;
• Thay đổi quy mô diện tích đất sử dụng theo quy định của Chính phủ, thay đổi địa điểm đầu tư;
• Kéo dài tiến độ thực hiện dự án đầu tư trong trường hợp điều chỉnh tiến độ quá 24 tháng theo quy định;
• Điều chỉnh thời hạn hoạt động của dự án đầu tư;
• Thay đổi nhà đầu tư của dự án đầu tư được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư trước khi dự án khai thác, vận hành hoặc thay đổi điều kiện đối với nhà đầu tư (nếu có).

Quy định mới này đã đơn giản hoá thủ tục, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, tránh việc điều chỉnh nhỏ cũng phải điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Mở rộng áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt (cơ chế luồng xanh)

Theo Điều 28 Luật Đầu tư 2025, nhà đầu tư được quyền lựa chọn đăng ký đầu tư theo theo thủ tục đầu tư đặc biệt đối với dự án đầu tư tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và khu chức năng trong khu kinh tế, trừ dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của Chính phủ.

Dự án đăng ký đầu tư theo theo thủ tục đầu tư đặc biệt không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, thẩm định công nghệ, lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, lập quy hoạch chi tiết, cấp Giấy phép xây dựng và các thủ tục để được phê duyệt, chấp thuận, cho phép trong lĩnh vực xây dựng, phòng cháy, chữa cháy.

Nhà đầu tư chỉ cần có cam kết đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn và đề xuất dự án. Cơ quan có thẩm quyền sẽ hậu kiểm thay vì tiền kiểm.

Như vậy, so với Luật Đầu tư năm 2020, luật đã tiếp tục mở rộng đối tượng được thực hiện cơ chế luồng xanh để tạo thuận lợi tối đa về thủ tục hành chính trong các khu này.

Sửa đổi, bổ sung quy định về chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư

Về ngành, nghề ưu đãi đầu tư

Luật Đầu tư mới nhất năm 2025 số 143/2025/QH15 đã sửa đổi, bổ sung quy định về ngành, nghề ưu đãi đầu tư tại Điều 15, 16 theo hướng xác định ngành, nghề ưu đãi đầu tư là các ngành, nghề được ưu tiên thu hút đầu tư để phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp công nghệ số và công nghiệp bán dẫn; phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, kinh tế số, phát triển các mô hình kinh tế mới; phát triển cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị, thu hút đầu tư quản trị hiện đại, có giá trị gia tăng cao, có tác động lan toả, kết nối chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu; phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng mới, năng lượng sạch; bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia;…

Quy định này để đảm bảo phù hợp với định hướng xây dựng Luật chỉ “quy định những vấn đề khung, những vấn đề có tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội”, tạo sự chủ động của Chính phủ trong việc xác định ngành, nghề ưu đãi đầu tư phù hợp với từng thời kỳ.

Về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt

Luật mới đã sửa đổi, bổ sung quy định về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt tại Điều 17 Luật Đầu tư để giao Chính phủ quy định cụ thể quy mô vốn đầu tư và tiến độ giải ngân của dự án thuộc đối tượng ưu đãi đầu tư đặc biệt phù hợp với tính chất đặc thù của từng ngành, lĩnh vực.

Nhà đầu tư được điều chỉnh thời hạn hoạt động của dự án trong quá trình triển khai

• Điều 31 Luật Đầu tư 2025 vẫn giữ quy định thời hạn dự án đầu tư không quá 50 năm với dự án ngoài khu kinh tế hoặc không quá 70 năm với dự án trong khu kinh tế.
• Tuy nhiên, khoản 4 Điều 31 quy định trong quá trình thực hiện dự án đầu tư, nhà đầu tư được điều chỉnh tăng hoặc giảm thời hạn hoạt động của dự án đầu tư. Thời hạn hoạt động của dự án đầu tư sau khi điều chỉnh không được vượt quá thời hạn dự án đầu tư.
• Trước đây, quy định cũ tại Điều 44 Luật Đầu tư 2020 không cho phép thực hiện điều này mà chỉ cho phép gia hạn khi thời hạn sắp kết thúc.
• Như vậy, quy định mới cho phép nhà đầu tư được điều chỉnh tăng hoặc giảm thời hạn hoạt động của dự án trong quá trình triển khai.

Điều này góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án bị chậm tiến độ bởi các nguyên nhân khách quan; bổ sung quy định về thời hạn dự án trong trường hợp chuyển nhượng dự án đầu tư nhưng thời hạn còn lại của dự án không đáp ứng được phương án tài chính hoặc phương án đầu tư kinh doanh của nhà đầu tư nhận chuyển nhượng, giúp giải phóng, khơi thông nguồn lực cho xã hội.

Quy định này đặc biệt có ý nghĩa với các dự án trong lĩnh vực bất động sản (như dự án sử dụng đất thương mại dịch vụ, đất xây dựng công trình condotel) mà chủ đầu tư bán công trình xây dựng kèm theo quyền sử dụng đất, người mua sẽ được sử dụng đất thuê tương ứng với thời hạn của dự án.

Nhà đầu tư nước ngoài không phải có dự án trước khi thành lập doanh nghiệp

Khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp mà không cần có dự án đầu tư trước, nhưng phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường.

So với Luật Đầu tư 2020 (yêu cầu có dự án trước rồi mới được thành lập doanh nghiệp), đây là thay đổi lớn, giúp môi trường đầu tư thông thoáng hơn; thúc đẩy thu hút FDI và bảo đảm sự bình đẳng giữa nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài

Luật Đầu tư mới nhất năm 2025 số 143/2025/QH15 đã bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài (thẩm quyền của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ) theo Luật Đầu tư 2020 trước đây.

Căn cứ theo quy định tại Điều 42 Luật Đầu tư 2025, Luật 2025 đã thu hẹp diện dự án phải thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài. Cụ thể:

• Chỉ áp dụng với dự án có mức vốn đầu tư ra nước ngoài theo quy định của Chính phủ hoặc dự án đầu tư có lĩnh vực thuộc ngành, nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 41 Luật Đầu tư năm 2020.
• Trong trường hợp cần thiết, Bộ Tài chính phân cấp thẩm quyền cấp, điều chỉnh, chấm dứt hiệu lực Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài cho tổ chức thuộc Bộ.
• Dự án khác (nhỏ hơn mức quy định của Chính phủ, dự án gắn với quốc phòng an ninh, dự án đầu tư ra nước ngoài của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước) thì chỉ cần thực hiện việc đăng ký giao dịch ngoại hối với Ngân hàng Nhà nước để chuyển tiền ra nước ngoài.

Như vậy, quy định mới đã đơn giản hóa thủ tục đầu tư ra nước ngoài, trong đó bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài và thu hẹp diện dự án phải thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đầu tư ra đăng ký đầu tư ra nước ngoài.

Trên đây là cập nhật những điểm mới quan trọng của Luật Đầu tư 2025 cần lưu ý – Luật số 143/2025/QH15. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay có nhu cầu tư vấn thủ tục, giấy phép đầu tư, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được tư vấn hỗ trợ tốt nhất!