Đăng ký nhãn hiệu cho công ty Nhật Bản

Trong bối cảnh quan hệ hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Nhật Bản ngày càng phát triển mạnh mẽ, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đã và đang mở rộng hoạt động đầu tư, sản xuất, thương mại và nhượng quyền tại thị trường Việt Nam. Đối với các doanh nghiệp Nhật Bản, thương hiệu không chỉ là công cụ nhận diện mà còn gắn liền với uy tín, chất lượng sản phẩm và chiến lược phát triển dài hạn. Vì vậy, đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam là bước quan trọng nhằm bảo vệ tài sản sở hữu trí tuệ, hạn chế nguy cơ bị chiếm dụng thương hiệu và tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho hoạt động kinh doanh lâu dài. Sau đây, Luật Việt An sẽ tư vấn chi tiết về đăng ký nhãn hiệu cho công ty Nhật Bản tại Việt Nam.

Công ty Nhật Bản có được đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam không?

Theo khoản 1 Điều 87 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, được sửa đổi, bổ sung các năm 2009, 2019, 2022 và 2025 (sau đây gọi tắt là Luật Sở hữu trí tuệ), tổ chức, cá nhân có quyền đăng ký nhãn hiệu dùng cho hàng hóa do mình sản xuất hoặc dịch vụ do mình cung cấp.

Ngoài ra, khoản 2 Điều 89 Luật Sở hữu trí tuệ quy định tổ chức, cá nhân nước ngoài không có cơ sở sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam phải nộp đơn đăng ký sở hữu công nghiệp thông qua tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp tại Việt Nam.

Như vậy, công ty Nhật Bản hoàn toàn có quyền đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam để bảo hộ thương hiệu cho sản phẩm, dịch vụ hoặc hoạt động nhượng quyền thương mại của mình.

Vì sao công ty Nhật Bản cần đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam?

Bảo vệ uy tín thương hiệu Nhật Bản

Các thương hiệu Nhật Bản thường được người tiêu dùng Việt Nam đánh giá cao về chất lượng, độ bền và tính ổn định. Chính vì uy tín này, nhiều nhãn hiệu Nhật Bản trở thành mục tiêu bị sao chép hoặc đăng ký trước tại Việt Nam.

Theo điểm a khoản 3 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ, quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu chỉ được xác lập trên cơ sở quyết định cấp văn bằng bảo hộ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp nhãn hiệu nổi tiếng.

Do đó, nếu không đăng ký sớm, doanh nghiệp Nhật Bản có thể gặp rủi ro:

• Không được công nhận quyền sở hữu hợp pháp tại Việt Nam;
• Bị bên khác đăng ký trước nhãn hiệu;
• Phải thực hiện thủ tục tranh chấp hoặc hủy bỏ văn bằng bảo hộ kéo dài và tốn kém.

Hỗ trợ hoạt động franchise và mở rộng hệ thống

Nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam theo mô hình franchise, đặc biệt trong lĩnh vực:

• F&B;
• Bán lẻ;
• Mỹ phẩm;
• Giáo dục;
• Chuỗi dịch vụ tiêu dùng.

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, nhãn hiệu là một trong những tài sản sở hữu trí tuệ quan trọng trong hoạt động nhượng quyền thương mại. Việc đăng ký nhãn hiệu giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn khi:

• Ký kết hợp đồng franchise;
• Chuyển quyền sử dụng nhãn hiệu;
• Kiểm soát hệ thống đại lý và đối tác nhận quyền;
• Xử lý hành vi sử dụng thương hiệu trái phép.

Đảm bảo chiến lược đầu tư dài hạn

Đặc điểm của nhiều doanh nghiệp Nhật Bản là chiến lược đầu tư dài hạn, chú trọng phát triển bền vững và xây dựng thương hiệu ổn định trong nhiều năm.

Vì vậy, việc đăng ký nhãn hiệu ngay từ giai đoạn đầu giúp doanh nghiệp:

• Xây dựng nền tảng pháp lý ổn định;
• Thuận lợi trong gọi vốn, hợp tác và chuyển nhượng;
• Gia tăng giá trị thương hiệu tại thị trường Việt Nam.

Điểm riêng khi doanh nghiệp Nhật Bản đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam

Văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản chú trọng đăng ký sớm

Doanh nghiệp Nhật Bản thường có xu hướng quản trị rủi ro pháp lý rất chặt chẽ, đặc biệt trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ.

Việt Nam áp dụng nguyên tắc “nộp đơn đầu tiên” (first-to-file). Theo đó, người nộp đơn trước sẽ có quyền ưu tiên được cấp văn bằng bảo hộ nếu đáp ứng điều kiện luật định.

Vì vậy, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản lựa chọn:

• Đăng ký nhãn hiệu ngay trước khi đầu tư;
• Đăng ký đồng thời nhiều nhóm sản phẩm, dịch vụ;
• Đăng ký cả nhãn chữ và nhãn hình để mở rộng phạm vi bảo hộ.

Đầu tư lâu dài nên cần phạm vi bảo hộ chắc chắn

Khác với mô hình đầu tư ngắn hạn, doanh nghiệp Nhật Bản thường xây dựng hệ thống sản xuất, chuỗi phân phối hoặc franchise dài hạn tại Việt Nam.

Điều này đòi hỏi:

• Phạm vi bảo hộ nhãn hiệu đầy đủ;
• Phân nhóm hàng hóa, dịch vụ chính xác theo Bảng phân loại Nice;
• Chiến lược bảo hộ thương hiệu dài hạn và đồng bộ.

Điều kiện bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam

Theo Điều 72 Luật Sở hữu trí tuệ, nhãn hiệu được bảo hộ nếu đáp ứng các điều kiện:

• Là dấu hiệu nhìn thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình ảnh, hình vẽ hoặc sự kết hợp các yếu tố đó;
• Có khả năng phân biệt hàng hóa, dịch vụ của chủ sở hữu với chủ thể khác.

Ngoài ra, nhãn hiệu không được thuộc các trường hợp bị loại trừ theo Điều 73 Luật Sở hữu trí tuệ như:

• Trùng hoặc tương tự quốc kỳ, quốc huy;
• Gây nhầm lẫn về nguồn gốc, chất lượng hàng hóa;
• Trái đạo đức xã hội hoặc trật tự công cộng.

Hồ sơ đăng ký nhãn hiệu cho công ty Nhật Bản

Theo Điều 100 Luật Sở hữu trí tuệ, Điều 24 Thông tư 23/2023/TT-BKHCN và hướng dẫn của Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam, hồ sơ bao gồm:

• Tờ khai đăng ký nhãn hiệu;
• Mẫu nhãn hiệu;
• Danh mục hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu;
• Giấy ủy quyền (nếu nộp qua đại diện sở hữu công nghiệp);
• Chứng từ nộp phí, lệ phí;
• Tài liệu chứng minh quyền ưu tiên (nếu có).

Các bước đăng ký nhãn hiệu cho công ty Nhật Bản tại Việt Nam

• Tra cứu nhãn hiệu;
• Nộp đơn tại Cục Sở hữu trí tuệ;
• Thẩm định hình thức (01 tháng);
• Công bố đơn (02 tháng);
• Thẩm định nội dung (05 tháng);
• Cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.

Trên thực tế, tổng thời gian xử lý thường kéo dài khoảng 18–24 tháng tùy từng trường hợp cụ thể.

Vụ việc thực tế liên quan đến doanh nghiệp Nhật Bản và nhãn hiệu tại Việt Nam

Trong thực tế, đã từng xảy ra nhiều trường hợp thương hiệu nước ngoài, bao gồm cả thương hiệu Nhật Bản, bị bên thứ ba đăng ký trước tại Việt Nam do chưa kịp nộp đơn bảo hộ.

Một số doanh nghiệp nước ngoài khi mở rộng vào thị trường Việt Nam mới phát hiện nhãn hiệu của mình đã được cá nhân hoặc doanh nghiệp khác đăng ký trước cho cùng nhóm sản phẩm, dịch vụ. Khi đó, doanh nghiệp phải:

• Thực hiện thủ tục phản đối hoặc hủy bỏ hiệu lực văn bằng;
• Chứng minh dấu hiệu đăng ký không trung thực;
• Đàm phán nhận chuyển nhượng nhãn hiệu với chi phí lớn.

Những vụ việc này cho thấy việc đăng ký nhãn hiệu sớm là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp Nhật Bản có kế hoạch đầu tư hoặc nhượng quyền lâu dài tại Việt Nam.

Một số câu hỏi thường gặp của công ty Nhật Bản khi đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam

Công ty Nhật Bản không có pháp nhân tại Việt Nam có đăng ký nhãn hiệu được không?

Có. Tuy nhiên theo khoản 2 Điều 89 Luật Sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp Nhật Bản phải nộp đơn thông qua tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp tại Việt Nam.

Công ty Nhật Bản nên đăng ký nhãn hiệu bằng tiếng Nhật hay tiếng Anh?

Doanh nghiệp có thể đăng ký:

• Nhãn tiếng Nhật;
• Nhãn tiếng Anh;
• Nhãn song ngữ;
• Nhãn hình kết hợp chữ.

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp lựa chọn đăng ký đồng thời nhiều phiên bản để mở rộng phạm vi bảo hộ.

Có nên đăng ký nhãn hiệu trước khi mở nhà hàng hoặc franchise tại Việt Nam không?

Có. Đây là bước rất quan trọng để hạn chế nguy cơ bị đăng ký trước thương hiệu, đặc biệt trong lĩnh vực F&B và franchise.

Nhãn hiệu được bảo hộ trong bao lâu?

Theo Điều 93 Luật Sở hữu trí tuệ, Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu có hiệu lực 10 năm kể từ ngày nộp đơn và có thể gia hạn nhiều lần liên tiếp, mỗi lần 10 năm.

Vì sao doanh nghiệp Nhật Bản nên đăng ký thông qua đại diện sở hữu công nghiệp?

Việc đăng ký thông qua đại diện sở hữu công nghiệp giúp doanh nghiệp:

• Đảm bảo đúng quy định pháp luật Việt Nam;
• Tra cứu và đánh giá khả năng bảo hộ chuyên sâu;
• Hạn chế sai sót hồ sơ;
• Theo dõi và xử lý toàn bộ quá trình thẩm định;
• Hỗ trợ phản đối, khiếu nại hoặc xử lý xâm phạm nhãn hiệu nếu phát sinh.

Luật Việt An là tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp hỗ trợ doanh nghiệp Nhật Bản trong việc tra cứu, đăng ký và bảo vệ nhãn hiệu tại Việt Nam. Quý khách hàng có nhu cầu đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam cho công ty Nhật Bản vui lòng liên hệ để được tư vấn chi tiết về thủ tục, chi phí và các vấn đề pháp lý liên quan.