Luật Ban hành Văn bản Quy phạm Pháp luật năm 2025 có hiệu lực từ 1/4/2025

Theo cập nhật mới nhất của luật sư Công ty Luật Việt An, thì ngày 1/4/2025 vừa qua thì Luật Ban hành văn bản Quy phạm Pháp luật năm 2025 có hiệu lực và được đông đảo người dân hưởng ứng và cập nhật những điểm nổi bật nhất mà luật vừa được ban hành và có hiệu lực.

Luật sư Công ty Luật Việt An xin tổng hợp các điểm mới của luật cùng với đó là những điểm nổi bật của luật trong bài viết chia sẻ này. Nhằm lan toả kiến thức pháp luật và cập nhật văn bản mới nhất đến toàn thể nhân dân.

Trước tiên chúng ta sẽ nhìn nhận về mặt hình thức của Luật này:

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 có 09 Chương và 72 Điều 9 (giảm 08 Chương và 101 Điều so với Luật 2015) quy định ngắn gọn hơn, phân định rõ thẩm quyền lập pháp và lập quy. Luật tiếp tục đơn giản hóa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho việc xây dựng và vận hành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thống nhất, đồng bộ, minh bạch… tạo động lực mới cho sự phát triển của đất nước.

Một điểm đáng chú ý là  Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 đã bỏ thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền cấp xã, không còn nghị quyết của HĐND cấp xã, quyết định của UBND cấp xã. Do đó, kể từ ngày 1/4/2025, HĐND cấp xã và UBND cấp xã không có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Đồng thời thay đổi 01 hình thức từ Quyết định Tổng Kiểm toán Nhà nước ban hành sang hình thức Thông tư. Theo đó, Luật mới có 25 hình thức văn bản quy phạm pháp luật (giảm 01 hình thức) và do 14 chủ thể có thẩm quyền ban hành (giảm 02 chủ thể) so với hiện hành.  Bổ sung quy định Chính phủ ban hành nghị quyết quy phạm pháp luật để kịp thời giải quyết vướng mắc trong thực tiễn quản lý nhà nước và quy định giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của Chính phủ.

Luật đã quy định đổi mới việc xây dựng chương trình lập pháp của Quốc hội theo hướng vừa có chiến lược, định hướng dài hạn, vừa mang tính linh hoạt cao, bám sát thực tiễn cuộc sống, tách quy trình làm chính sách với việc lập chương trình lập pháp hằng năm. Phân định rõ vị trí, vai trò và trách nhiệm trong quy trình xây dựng pháp luật; bổ sung quy định về tổ chức thi hành luật.

Hiệu lực:

Từ ngày 1 tháng 4 năm 2025

Theo những phân tích ở trên thì Luật Ban hành Văn bản Quy phạm Pháp luật năm 2025 có 4 điểm nổi bật sau đây:

Điểm nổi bật thứ nhất: Bỏ thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của cấp xã

• Hội đồng Nhân dân và UBND cấp xã không còn được ban hành văn bản quy phạm pháp luật nữa.
• Việc này nhằm giảm tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn trong hệ thống pháp luật và nâng cao chất lượng văn bản.

Điểm nổi bật thứ hai. Quy trình xây dựng văn bản được siết chặt hơn

• Tăng cường yêu cầu đánh giá tác động của chính sách trước khi ban hành.
• Nâng cao trách nhiệm giải trình trong quá trình xây dựng văn bản.

Điểm nổi bật thứ ba: Phân cấp thẩm quyền rõ ràng hơn

• Luật quy định lại thẩm quyền ban hành, hình thức văn bản, và trách nhiệm của từng cơ quan trong hệ thống lập pháp và hành pháp.

Điểm nổi bật thứ tư: Đẩy mạnh số hóa, minh bạch hóa quy trình

• Khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình xây dựng, lấy ý kiến và công bố văn bản.
• Văn bản QPPL sẽ được đăng tải đầy đủ, dễ tiếp cận trên cổng thông tin pháp luật.

Bỏ thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của cấp xã

• Hội đồng Nhân dân và UBND cấp xã sẽ không còn được ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
• Mục tiêu: giảm số lượng văn bản pháp luật không cần thiết, tránh chồng chéo, tăng tính thống nhất hệ thống pháp luật.
• Điều này đồng nghĩa: cấp xã chỉ còn ban hành văn bản hành chính, không có giá trị điều chỉnh chung như luật hay nghị định.

Làm rõ trách nhiệm và quy trình lập pháp

• Luật quy định rõ hơn về trình tự, thủ tục xây dựng, thẩm định, thẩm tra và ban hành văn bản pháp luật.
• Các cơ quan chủ trì phải đảm bảo lấy ý kiến đầy đủ, đánh giá tác động kỹ lưỡng trước khi trình.

Nâng cao chất lượng thẩm định, phản biện chính sách

• Tăng cường vai trò của Ủy ban Pháp luật, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban khác của Quốc hội trong việc phản biện, kiểm soát chất lượng chính sách.
• Mục tiêu là tránh tình trạng luật ban hành rồi phải sửa liên tục hoặc khó thực hiện.

Kiểm soát chặt chẽ hơn việc ban hành “văn bản con”

• Nhiều năm qua, các bộ ngành vẫn bị phê bình vì lạm dụng thông tư, quyết định để “cài cắm” quy định trái luật.
• Luật mới quy định rõ ràng hơn về giới hạn và nguyên tắc ban hành văn bản dưới luật.

Tác động thực tiễn

• Luật này giúp đơn giản hóa hệ thống văn bản pháp luật, giảm gánh nặng cho địa phương.
• Đồng thời, nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình trong việc ban hành chính sách.

Ý nghĩa đối với người dân và doanh nghiệp

• 📌 Giảm rối rắm pháp lý ở cấp cơ sở.
• 📌 Giúp doanh nghiệp dễ theo dõi, tuân thủ quy định pháp luật.
• 📌 Tăng tính minh bạch, giảm tùy tiện trong việc “tự chế” quy định tại địa phương.

Trên đây là những điểm mới, điểm nổi bật của Luật Ban hành Văn bản Quy phạm Pháp luật năm 2025. Nếu quý độc giả thấy chia sẻ bài viết này hữu ích hãy ủng hộ luật sư Công ty Luật Việt An bằng lượt thích, hoặc đăng ký kênh.

Xin chân thành cảm ơn và chúc cho quý độc giả với nhiều sức khoẻ, may mắn và thành công hơn nữa trong công việc và kinh doanh. Nếu Quý độc giả có yêu cầu tư vấn pháp luật nói chung xin gửi tới Công ty Luât Viêt An bằng sự nhận xét dưới bài viết này. Đội ngũ luật sư chúng tôi sẽ liên hệ và trả lời các câu hỏi liên quan. Xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp tại lần chia sẻ tiếp theo.