Thương mại hóa hoạt động sản xuất vàng miếng theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP mới

Ngày 26/8/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 232/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Nội dung đáng chú ý của Nghị định 232/2025 là đã xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng, thúc đẩy thương mại hoạt động sản xuất vàng miếng. Sau đây, Luật Việt An sẽ phân tích một số quy định đáng chú ý về thương mại hóa hoạt động sản xuất vàng miếng theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP mới.

Nội dung đáng chú ý về thương mại hóa hoạt động sản xuất vàng miếng theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP mới

Nghị định 232/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, chính thức có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành. Trong đó, có một số quy định đáng chú ý như:

• Bãi bỏ cơ chế độc quyền sản xuất vàng miếng;
• Chỉ doanh nghiệp và ngân hàng thương mại (không bao gồm các tổ chức tín dụng khác) được sản xuất vàng miếng;
• Bổ sung sản xuất vàng miếng là hoạt động kinh doanh có điều kiện;
• Chỉ được nhập khẩu vàng nguyên liệu cho 4 mục đích;
• Mua bán vàng từ 20 triệu đồng/ngày trở lên phải thanh toán qua tài khoản ngân hàng;

Bãi bỏ cơ chế độc quyền sản xuất vàng miếng

Trước đây, Khoản 3 Điều 4 Nghị định 24/2012/NĐ-CP quy định nguyên tắc quản lý vàng như sau: “Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng”.

• Theo quy định trên thì nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng.
• Tuy nhiện, tại Nghị định 232/2025/NĐ-CP đã bãi bỏ khoản 3 Điều 4 của Nghị định 24/2012/NĐ-CP.
• Như vậy, quy định mới đã chính thức cơ chế độc quyền nhà nước trong sản xuất, nhập khẩu và xuất khẩu vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất vàng miếng bị bãi bỏ.
• Thay vào đó, NHNN sẽ thực hiện cấp phép cho một số doanh nghiệp và ngân hàng đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định để được sản xuất vàng miếng, nhập khẩu vàng nguyên liệu nhằm phục vụ sản xuất vàng miếng. Cách thức này đảm bảo bỏ độc quyền Nhà nước nhưng vẫn có sự kiểm soát chặt chẽ đối với thị trường vàng miếng trong hoạt động sản xuất cũng như nhập khẩu vàng nguyên liệu.

Chỉ doanh nghiệp và ngân hàng thương mại (không bao gồm các tổ chức tín dụng khác) được sản xuất vàng miếng

Nghị định số 232/2025/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 3 của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về khái niệm vàng miếng: “2. Vàng miếng là sản phẩm vàng được dập thành miếng, có đóng chữ, số chỉ khối lượng, chất lượng, có ký mã hiệu của doanh nghiệp và ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho phép sản xuất; vàng miếng do Ngân hàng Nhà nước tổ chức sản xuất trong từng thời kỳ”.

Theo quy định mới, cụm từ “tổ chức tín dụng” được sửa thành “ngân hàng thương mại” để phù hợp với phạm vi hoạt động của ngân hàng thương mại tại Luật Các tổ chức tín dụng (khoản 17, 21 và khoản 38 Điều 4 và khoản 1 Điều 114) và định hướng chỉ cho phép các ngân hàng thương mại (không bao gồm các tổ chức tín dụng khác) được thực hiện hoạt động sản xuất vàng miếng, hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu vàng.

Bổ sung ngành nghề sản xuất vàng miếng có điều kiện

Nghị định số 232/2025/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung khoản 6 Điều 4, theo đó hoạt động sản xuất vàng miếng là hoạt động kinh doanh có điều kiện và phải được NHNN cấp Giấy phép. Việc sửa đổi, bổ sung phù hợp với mục tiêu chuyển từ cơ chế độc quyền sản xuất vàng miếng sang cơ chế cấp phép hoạt động sản xuất vàng miếng, thúc đẩy thương mại hóa hoạt động sản xuất vàng miếng theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP mới.

Nghị định đã bổ sung Điều 11a sau Điều 11 Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về điều kiện cấp Giấp phép sản xuất vàng miếng. Cụ thể như sau:

Đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp Giấy phép sản xuất vàng miếng khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:

• Có Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng;
• Có vốn điều lệ từ 000 tỷ đồng trở lên;
• Không bị xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động kinh doanh vàng hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động kinh doanh vàng nhưng đã thực hiện xong các biện pháp khắc phục hậu quả theo Quyết định xử phạt vi phạm hành chính, các kiến nghị có thời hạn thực hiện tại Kết luận thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (nếu có);
• Có quy định nội bộ quy định về sản xuất vàng miếng bao gồm những nội dung cơ bản như quy trình nhập nguyên liệu; quy trình sản xuất vàng miếng; quy trình giám sát sản xuất; quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Đối với ngân hàng thương mại

Ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp Giấy phép sản xuất vàng miếng khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:

• Có Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng;
• Có vốn điều lệ từ 50.000 tỷ đồng trở lên;
• Không bị xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động kinh doanh vàng hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động kinh doanh vàng nhưng đã thực hiện xong các biện pháp khắc phục hậu quả theo Quyết định xử phạt vi phạm hành chính, các kiến nghị có thời hạn thực hiện tại Kết luận thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (nếu có);
• Có quy định nội bộ quy định về sản xuất vàng miếng bao gồm những nội dung cơ bản như quy trình nhập nguyên liệu; quy trình sản xuất vàng miếng; quy trình giám sát sản xuất; quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Quy định các điều kiện nêu trên để đảm bảo doanh nghiệp, ngân hàng thương mại sản xuất vàng miếng là các tổ chức có đủ tư cách pháp lý, có đủ năng lực tài chính, tuân thủ pháp luật về hoạt động kinh doanh vàng để thực hiện sản xuất vàng miếng.

Đây cũng là cơ sở cần thiết để doanh nghiệp, ngân hàng thương mại hoạt động sản xuất vàng miếng hợp pháp, đáp ứng yêu cầu cấp bách về quản lý hiệu quả thị trường vàng trong bối cảnh hiện nay, đảm bảo nguyên tắc Nhà nước vẫn quản lý hoạt động sản xuất vàng miếng.

Chỉ được nhập khẩu vàng nguyên liệu cho 4 mục đích

Nghị định 232/2025NDD-CP cũng sửa đổi quy định về xuất khẩu, nhập khẩu vàng. Ngân hàng Nhà nước sẽ cấp hạn mức hàng năm và giấy phép từng lần cho doanh nghiệp, ngân hàng thương mại quy định tại Điều 11a để xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng, cũng như nhập khẩu vàng nguyên liệu. Căn cứ mục tiêu chính sách tiền tệ và cung cầu vàng trong từng thời kỳ, Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho các trường hợp cụ thể.

Theo đó, vàng nguyên liệu nhập khẩu phải có hàm lượng từ 99,5% trở lên và chỉ được sử dụng cho bốn mục đích:

• Sản xuất vàng miếng;
• Sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ;
• Bán cho doanh nghiệp hoặc ngân hàng thương mại được phép sản xuất vàng miếng;
• Bán cho doanh nghiệp có chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ.

Nghị định cũng quy định rõ hành vi vi phạm là sản xuất, kinh doanh mua bán vàng miếng không có giấy phép hoặc xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không đúng quy định. Các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại phải thực hiện báo cáo tình hình sản xuất, mua bán vàng trang sức mỹ nghệ, sản xuất và mua bán vàng miếng, xuất nhập khẩu vàng và bán vàng nguyên liệu nhập khẩu theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan có thẩm quyền.

Mua bán vàng từ 20 triệu đồng/ngày trở lên phải thanh toán qua tài khoản ngân hàng

Nghị định số 232/2025/NĐ-CP cũng bổ sung khoản 10 Điều 4 của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về thanh toán mua, bán vàng: “Việc thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.”

Như vậy, từ ngày 26/8/2025, mua bán vàng từ 20 triệu đồng/ngày trở lên phải thanh toán qua tài khoản ngân hàng. Việc bổ sung quy định nêu trên để đảm bảo yêu cầu về xác thực thông tin khách hàng nhưng không tạo thêm nghĩa vụ của khách hàng do việc xác thực đã được thực hiện khi khách hàng mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Quy định này cũng nhằm tăng tính công khai, minh bạch trong giao dịch mua, bán vàng.

Ngoài ra, Nghị định số 232/2025/NĐ-CP cũng bổ sung khoản 5a Điều 6 về trách nhiệm của doanh nghiệp hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ. Theo đó: “Khi bán vàng nguyên liệu mua từ doanh nghiệp, ngân hàng thương mại quy định tại Điều 11a Nghị định này phải lập và sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định của pháp luật; lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu giao dịch bán vàng nguyên liệu; thực hiện kết nối cung cấp thông tin cho Ngân hàng Nhà nước theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước”.

Việc bổ sung trách nhiệm của doanh nghiệp hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ khi bán vàng nguyên liệu mua từ doanh nghiệp, ngân hàng thương mại phải lập và sử dụng hóa đơn điện tử; lưu trữ dữ liệu để đảm bảo minh bạch, có kiểm soát trong các giao dịch mua, bán vàng nguyên liệu.

Có thể thấy, Nghị định 232/2025/NĐ-CP là bước điều chỉnh lớn sau hơn một thập kỷ áp dụng Nghị định 24/2012/NĐ-CP, đánh dấu thay đổi căn bản khi chính thức bãi bỏ quy định Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, thúc đẩy thương mại hóa sản xuất vàng miếng, đồng thời thiết lập cơ chế mới cho phép doanh nghiệp và ngân hàng thương mại tham gia nhưng với những điều kiện chặt chẽ.

Trên đây là cập nhật quy định đáng chú ý về thương mại hóa hoạt động sản xuất vàng miếng theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP mới. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay có nhu cầu tư vấn quy định pháp luật về kinh doanh vàng, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được tư vấn, hỗ trợ tốt nhất!