Tư vấn giải quyết tranh chấp lao động về tiền lương

Tranh chấp lao động về tiền lương là một trong những tranh chấp cơ bản và thường xảy ra trong quan hệ lao động. Để giải quyết loại tranh chấp này đòi hỏi kiến thức pháp luật và sự thiện chí giữa các bên. Sau đây, Luật Việt An sẽ cung cấp những thông tin cơ bản tư vấn giải quyết tranh chấp lao động về tiền lương.

Tranh chấp lao động về tiền lương là gì?

Tranh chấp lao động về tiền lương là tranh chấp về vấn đề nhận lương giữa người lao động và người sử dụng lao động trong quan hệ lao động. 

Các loại tranh chấp lao động về tiền lương bao gồm:

• Tranh chấp lao động cá nhân giữa người lao động với người sử dụng lao động; giữa người lao động với doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; giữa người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại;
• Tranh chấp lao động tập thể về quyền hoặc về lợi ích giữa một hay nhiều tổ chức đại diện người lao động với người sử dụng lao động hoặc một hay nhiều tổ chức của người sử dụng lao động.

Một số lưu ý khi giải quyết tranh chấp lao động về tiền lương

Xác định mức tiền lương

Tiền lương là khoản tiền mà người sử dụng lao động phải trả cho người lao động để thực hiện công việc theo thoả thuận, bao gồm: mức lương theo công việc, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác. 

Mức lương theo công việc hoặc chức danh không được thấp hơn mức lương tối thiểu. Mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định theo vùng như sau:

Xác định loại tranh chấp

Cần xác định rõ tranh chấp lao động về tiền lương là tranh chấp lao động cá nhân – tức tranh chấp giữa người lao động và người sử dụng lao động hay tranh chấp lao động tập thể – tức tranh chấp về quyền hoặc về lợi ích giữa một hay nhiều tổ chức đại diện người lao động với người sử dụng lao động hoặc một hay nhiều tổ chức của người sử dụng lao động…

Trong trường hợp tranh chấp lao động tập thể, người sử dụng lao động và người lao động cần thực hiện các thủ tục về đối thoại, thương lượng tập thể để có thể kịp thời đàm phán, tháo gỡ các khúc mắc về tiền lương. Nếu doanh nghiệp không giải quyết tốt và kịp thời các tranh chấp lao động tập thể về tiền lương, người lao động có thể sẽ đình công hàng loạt, gây ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động của doanh nghiệp.

Nguyên tắc giải quyết tranh chấp lao động về tiền lương

Theo Điều 180 Bộ luật lao động 2019, khi giải quyết tranh chấp lao động phải tuân theo các nguyên tắc sau:

• Tôn trọng quyền tự định đoạt thông qua thương lượng của các bên trong suốt quá trình giải quyết tranh chấp lao động.
• Coi trọng giải quyết tranh chấp lao động thông qua hòa giải, trọng tài trên cơ sở tôn trọng quyền và lợi ích của hai bên tranh chấp, tôn trọng lợi ích chung của xã hội, không trái pháp luật.
• Công khai, minh bạch, khách quan, kịp thời, nhanh chóng và đúng pháp luật.
• Bảo đảm sự tham gia của đại diện các bên trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động.
• Việc giải quyết tranh chấp lao động do cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động tiến hành sau khi có yêu cầu của bên tranh chấp hoặc theo đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền và được các bên tranh chấp đồng ý.

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động về tiền lương

Theo Điều 187 Bộ luật Lao động 2019, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động về tiền lương bao gồm:

• Hòa giải viên lao động;
• Hội đồng trọng tài lao động;
• Tòa án nhân dân.

Giải quyết tranh chấp lao động về tiền lương

Thương lượng

Các bên tự thương lượng trước khi đưa vụ việc ra các cơ quan giải quyết tranh chấp là điều cần thiết trong giải quyết tranh chấp. Biện pháp này vừa giúp tháo gỡ những bất đồng phát sinh, vừa đơn giản, ít tốn kém, không bị ràng buộc bởi các thủ tục pháp lý nên thường được ưu tiên sử dụng khi có tranh chấp xảy ra

Hoà giải 

Theo Khoản 1 Điều 188 Bộ luật lao động 2019, tranh chấp lao động cá nhân phải được giải quyết thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án giải quyết, trừ các tranh chấp lao động sau đây không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải:

• Về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động;
• Về bồi thường thiệt hại, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động;
• Giữa người giúp việc gia đình với người sử dụng lao động;
• Về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, về bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế, về bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật về việc làm, về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động;
• Về bồi thường thiệt hại giữa người lao động với doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;
• Giữa người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại.

Trình tự, thủ tục

Bước 1: Gửi đơn yêu cầu cho Hòa giải viên

Bước 2: Tiến hành hòa giải

Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được yêu cầu hoà giải, hòa giải viên lao động phải kết thúc việc hòa giải. Tại phiên họp hoà giải phải có mặt hai bên tranh chấp. Các bên tranh chấp có thể uỷ quyền cho người khác tham gia phiên họp hoà giải. Hòa giải viên lao động có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ các bên thương lượng để giải quyết tranh chấp.

Bước 3: Lập biên bản hòa giải

• Trường hợp các bên thỏa thuận được, hòa giải viên lao động lập biên bản hòa giải thành. Biên bản hòa giải thành phải có chữ ký của các bên tranh chấp và hòa giải viên lao động.
• Trường hợp các bên không thỏa thuận được, hòa giải viên lao động đưa ra phương án hòa giải để các bên xem xét.

• Trường hợp các bên chấp nhận phương án hòa giải thì hòa giải viên lao động lập biên bản hòa giải thành. Biên bản hòa giải thành phải có chữ ký của các bên tranh chấp và hòa giải viên lao động.
• Trường hợp phương án hòa giải không được chấp nhận hoặc có bên tranh chấp đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt không có lý do chính đáng thì hòa giải viên lao động lập biên bản hòa giải không thành. Biên bản hòa giải không thành phải có chữ ký của bên tranh chấp có mặt và hòa giải viên lao động.

Bước 4: Gửi biên bản hòa giải

Bản sao biên bản hoà giải thành hoặc hoà giải không thành phải được gửi cho hai bên tranh chấp trong thời hạn 01 ngày làm việc, kể từ ngày lập biên bản.

Thời hiệu yêu cầu

Theo Khoản 1 Điều 190 Bộ luật lao động 2019, thời hiệu yêu cầu hòa giải viên lao động thực hiện hòa giải tranh chấp lao động cá nhân là 06 tháng kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm.

Trọng tài

Phương thức giải quyết tranh chấp này chỉ được thực hiện nếu các bên đều đồng ý chọn trọng tài lao động để giải quyết tranh chấp lao động về tiền lương. Các bên chỉ có quyền yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động giải quyết tranh chấp về tiền lương trong lao động trong tranh chấp lao động cá nhân trong trường hợp sau: 

• Không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải, 
• Trường hợp hết hạn hòa giải mà hòa giải viên lao động không tiến hành hòa giải, 
• Hòa giải không thành.

Trình tự, thủ tục

Bước 1: Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Hội đồng trọng tài

Đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp được nộp tại Hội đồng trọng tài lao động tỉnh (thành phố) nơi công ty xảy ra tranh chấp đặt trụ sở chính.

Bước 2: Tiếp nhận đơn và hồ sơ, sau đó ra quyết định thành lập Ban trọng tài lao động để giải quyết tranh chấp

Bước 3: Ban trọng tài tiến hành giải quyết tranh chấp giữa các bên

Bước 4: Ban trọng tài lao động phải ra quyết định về việc giải quyết tranh chấp và gửi cho các bên tranh chấp.

Thời hiệu yêu cầu

Theo Khoản 2 Điều 190 Bộ luật lao động 2019, thời hiệu yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động giải quyết tranh chấp lao động cá nhân là 09 tháng kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm.

Tòa án

Một trong hai bên trong tranh chấp lao động về tiền lương có thể khởi kiện tại Tòa án để giải quyết tranh chấp. Tương tự như thủ tục hòa giải, các bên chỉ có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp lao động về tiền lương trong trường hợp sau: 

• Không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải, 
• Hết hạn hòa giải mà hòa giải viên lao động không tiến hành hòa giải, 
• Hòa giải không thành, 
• Hết thời hạn thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu giải quyết tranh chấp mà Ban trọng tài lao động không được thành lập 
• Hết thời hạn 30 ngày kể từ ngày Ban trọng tài lao động được thành lập mà Ban trọng tài lao động không ra quyết định giải quyết tranh chấp
• Một trong các bên không thi hành quyết định giải quyết tranh chấp của Ban trọng tài lao động.

Trình tự, thủ tục 

Bước 1: Nộp đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp.

Đơn khởi kiện được nộp tại Tòa án nhân dân cấp quận (huyện) nơi công ty xảy ra tranh chấp đặt trụ sở chính, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Bước 2: Tiếp nhận đơn và hồ sơ khởi kiện, sau đó ra thông báo nộp tạm ứng án phí.

Bước 3: Đương sự nộp biên lai nộp tạm ứng án phí cho Tòa án, thẩm phán phụ trách ra quyết định thụ lý vụ án và gửi thông báo thụ lý tới các đương sự và Viện kiểm sát.

Bước : Các bên đương sự có văn bản trình bày ý kiến đối với nội dung khởi kiện trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được thông báo. Quyết định đưa vụ án ra xét xử.

Thời hiệu yêu cầu

Theo Khoản 3 Điều 190 Bộ luật lao động 2019, thời hiệu yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp lao động cá nhân là 01 năm kể từ ngày phát hiện ra hành vi mà bên tranh chấp cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi phạm.

Nếu Quý khách hàng cần cần tư vấn giải quyết tranh chấp lao động về tiền lương, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất!