Chiến lược phát triển AI và Bán dẫn tại VN: Tác động từ Nghị định 353/2025

Việt Nam đang định vị mình ở vị trí đi đầu trong cuộc cách mạng công nghiệp số. Công nghiệp công nghệ số không chỉ là mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế – xã hội mà còn là nền tảng cho các công nghệ tiên tiến như AI (Trí tuệ nhân tạo) và bán dẫn. Trong bối cảnh đó, Nghị định 353/2025/NĐ-CP/NĐ-CP về hướng dẫn thi hành Luật Công nghiệp công nghệ số được ban hành nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ, cụ thể hoá các chính sách ưu đãi và hỗ trợ phát triển ngành, có hiệu lực từ 01/01/2026. Sau đây, Luật Việt An sẽ phân tích chiến lược phát triển AI và Bán dẫn tại VN: Tác động từ Nghị định 353/2025.

Các đối tượng được hưởng hỗ trợ ưu đãi đối với hoạt động công nghiệp công nghệ số

Các đối tượng được hưởng hỗ trợ ưu đãi đối với hoạt động công nghiệp công nghệ số theo Điều 3 Nghị định 353/2025/NĐ-CP/NĐ-CP gồm:

• Sản phẩm, dịch vụ công nghệ số;
• Đầu tư xây dựng hạ tầng công nghiệp công nghệ số, khu công nghệ số tập trung;
• Công nghiệp bán dẫn;

Ưu đãi chính sách cho sản phẩm và dịch vụ công nghệ số – Bệ phóng cho AI và bán dẫn

Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 353/2025/NĐ-CP/NĐ-CP, các hoạt động liên quan đến sản phẩm, dịch vụ công nghệ số được hưởng chính sách hỗ trợ, ưu đãi như sau:

Sản xuất sản phẩm công nghệ số và cung cấp dịch vụ công nghệ số

Sản xuất sản phẩm công nghệ số và cung cấp dịch vụ công nghệ số được hưởng hỗ trợ, ưu đãi đầu tư theo quy định tại Điều 28 Luật Công nghiệp công nghệ số 2025:

Hoạt động sản xuất và cung cấp dịch vụ công nghệ số được xác định là ngành, nghề ưu đãi đầu tư, hưởng đầy đủ ưu đãi về:

• Thuế;
• Đất đai;
• Chính sách đầu tư và hỗ trợ khác;

Đặc biệt, các lĩnh vực sau được xếp vào ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư:

• Phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI);
• Nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn;
• Sản xuất phần mềm, sản phẩm công nghệ số trọng điểm;
• Đầu tư trung tâm dữ liệu AI;…

Với các dự án AI và bán dẫn quy mô lớn, doanh nghiệp còn được hưởng cơ chế ưu đãi đầu tư đặc biệt, bao gồm ưu đãi sâu về thuế thu nhập doanh nghiệp, tiền thuê đất và thủ tục hải quan.

Ưu đãi thuê, mua sắm sản phẩm, dịch vụ công nghệ số sử dụng vốn ngân sách nhà nước

Ưu đãi thuê, mua sắm sản phẩm, dịch vụ công nghệ số sử dụng vốn ngân sách nhà nước được áp dụng chính sách ưu đãi theo Điều 31 Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 nhằm thúc đẩy sử dụng sản phẩm công nghệ số trong khu vực công.

Cụ thể:

• Sản phẩm, dịch vụ công nghệ số đáp ứng tiêu chuẩn được ưu tiên trong lựa chọn nhà thầu.
• Các dự án AI, chuyển đổi số quốc gia, nhiệm vụ trọng điểm có thể áp dụng chỉ định thầu hoặc cơ chế lựa chọn đặc biệt.
• Nhà nước đặt hàng trực tiếp doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, bao gồm AI và bán dẫn.

Nghiên cứu và phát triển (R&D) sản phẩm, dịch vụ công nghệ số

Hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) sản phẩm, dịch vụ công nghệ số được hưởng ưu đãi, hỗ trợ theo Điều 16 và Điều 17 Luật Công nghiệp công nghệ số năm 2025.

Theo đó, hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) trong lĩnh vực công nghệ số được hưởng mức ưu đãi cao nhất theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ngoài ra, Nhà nước sẽ:

• Bố trí ngân sách hỗ trợ R&D cho AI, bán dẫn;
• Cho phép doanh nghiệp sử dụng phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, trung tâm ươm tạo công nghệ;
• Ưu tiên đầu tư hình thành các cơ sở R&D công nghệ số, trung tâm đổi mới sáng tạo AI, bán dẫn;

Điều này giúp doanh nghiệp giảm mạnh chi phí nghiên cứu ban đầu – rào cản lớn nhất của ngành công nghệ cao.

Nhiều hỗ trợ, ưu đãi đối với đầu tư xây dựng hạ tầng công nghiệp công nghệ số, khu công nghệ số tập trung

Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 353/2025/NĐ-CP/NĐ-CP, các dự án đầu tư xây dựng hạ tầng công nghiệp công nghệ số; đầu tư khu công nghệ số tập trung được hưởng ưu tiên, ưu đãi và hỗ trợ đầu tư theo quy định tại Điều 21 và Điều 24 Luật Công nghiệp công nghệ số 2025:

Đầu tư hạ tầng công nghiệp công nghệ số và khu công nghệ số tập trung được xác định là ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư.

Nhà nước ưu tiên vốn ngân sách để phát triển:

• Trung tâm dữ liệu;
• Phòng thí nghiệm công nghệ số;
• Cơ sở đo kiểm, thử nghiệm chip bán dẫn;
• Khu công nghệ số tập trung;

Các dự án trong khu công nghệ số tập trung được:

• Áp dụng ưu đãi như địa bàn đặc biệt khó khăn;
• Miễn, giảm tiền thuê đất;
• Hưởng đầy đủ ưu đãi thuế và đầu tư đặc thù;…

Chính sách ưu đãi đặc thù đối với công nghiệp bán dẫn

Công nghiệp bán dẫn được xác định là lĩnh vực trọng điểm và được áp dụng cơ chế ưu đãi riêng. Phát triển công nghiệp bán dẫn và doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng bán dẫnđược hưởng cơ chế, chính sách đặc thù theo Điều 39 và Điều 40 Luật Công nghiệp công nghệ số 2025.

Theo đó, doanh nghiệp bán dẫn được hưởng:

• Ưu đãi đặc biệt cho sản xuất nguyên liệu, thiết bị, máy móc bán dẫn;
• Hỗ trợ ngân sách cho thiết kế chip, R&D, đào tạo nhân lực;
• Ưu đãi cho doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng bán dẫn, kể cả sản phẩm phụ trợ;

Ưu đãi đối với dự án khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số

Theo khoản 4 Điều 3 Nghị định 353/2025/NĐ-CP/NĐ-CP, dự án khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số được hưởng ưu đãi và hỗ trợ theo Điều 29 Luật Công nghiệp công nghệ số 2025.

Theo đó, dự án khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số là ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư, được hưởng ưu đãi, hỗ trợ theo quy định của pháp luật về đầu tư; thuế; đất đai và pháp luật khác có liên quan.

Dự án khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số được hỗ trợ kinh phí trực tiếp từ ngân sách địa phương theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước hoặc từ Chương trình phát triển công nghiệp công nghệ số cho các hoạt động bao gồm:

• Đào tạo phát triển nguồn nhân lực công nghiệp công nghệ số;
• Thu hút nguồn nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao, nhân tài công nghệ số;
• Nghiên cứu và phát triển; sản xuất thử nghiệm;
• Tư vấn khởi nghiệp;
• Mua công nghệ và đổi mới công nghệ.

Nhiều ưu đãi thuế doanh nghiệp đối với hoạt động công nghiệp công nghệ số

Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số được hưởng nhiều ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 như:

Doanh nghiệp cho nghiên cứu và phát triển công nghệ số (khoản 4 Điều 16)

Các khoản chi của doanh nghiệp cho nghiên cứu và phát triển công nghệ số được tăng mức chi bổ sung khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.

Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ công nghệ số (khoản 3 Điều 28)

Dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm; dự án nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm chip bán dẫn; dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) có quy mô đầu tư lớn thuộc đối tượng dự án ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt thì được hưởng ưu đãi theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp; đất đai và pháp luật khác có liên quan

Doanh nghiệp thực hiện dự án sản xuất thiết bị điện tử(khoản 5 Điều 40)

Nếu đáp ứng tiêu chí tại Thông tư 33/2025/TT-BKHCN thì được hưởng hỗ trợ, ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025.

Tác động từ Nghị định 353/2025/NĐ-CP đến Chiến lược phát triển AI và Bán dẫn tại VN

Nghị định 353/2025/NĐ-CP/NĐ-CP không chỉ là văn bản hướng dẫn thi hành Luật Công nghiệp công nghệ số, mà còn là một trong những công cụ chính sách quan trọng hình thành chiến lược phát triển AI (trí tuệ nhân tạo) và công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam. Với hệ thống ưu đãi mang tính tổng thể, Nghị định tạo ra những tác động sâu rộng đối với các chủ thể tham gia, từ startup công nghệ đến tập đoàn lớn, từ nhà đầu tư đến nhà hoạch định chính sách.

Tăng tính hấp dẫn đầu tư vào các lĩnh vực AI và bán dẫn

Nghị định 353/2025/NĐ-CP thiết kế các chính sách ưu đãi đầu tư, thuế và đất đai dành riêng cho sản phẩm, dịch vụ công nghệ số và công nghiệp trọng điểm, trong đó AI và bán dẫn là nhóm ngành ưu tiên hàng đầu. Cụ thể:

• Doanh nghiệp nghiên cứu, thiết kế, sản xuất chip bán dẫn, xây dựng trung tâm dữ liệu AI và sản phẩm AI trọng điểm được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn/giảm tiền thuê đất và nhiều chính sách đầu tư đặc thù.
• Việc đưa các dự án trọng điểm vào danh mục ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư giúp tăng hấp dẫn nguồn vốn FDI và vốn tư nhân vào những lĩnh vực này.

Nhờ đó, Việt Nam ngày càng trở thành môi trường đầu tư hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước muốn triển khai dự án AI và bán dẫn với chi phí đầu vào thấp hơn và rủi ro pháp lý được kiểm soát tốt hơn.

Hỗ trợ đổi mới sáng tạo và thúc đẩy phát triển sản phẩm AI

Nghị định 353/2025/NĐ-CP khuyến khích mạnh mẽ các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) bằng cách:

• Cung cấp nguồn lực tài chính hỗ trợ R&D, truy cập vào hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm, trung tâm ươm tạo công nghệ cao.
• Gắn các chương trình R&D với ưu đãi về thuế và đầu tư, giúp doanh nghiệp AI giảm chi phí nghiên cứu ban đầu – một trong những nút thắt lớn nhất đối với đổi mới sáng tạo.

Điều này giúp tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi để các doanh nghiệp, bao gồm cả startup AI, phát triển sản phẩm mới, thử nghiệm dịch vụ sáng tạo và đưa giải pháp AI vào ứng dụng rộng rãi hơn trong nền kinh tế.

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho AI và bán dẫn

Bên cạnh hỗ trợ về tài chính và thuế, Nghị định 353/2025/NĐ-CP cũng xác định rõ tiêu chí nhận diện nhân lực công nghệ số chất lượng cao, trong đó chú trọng đến các chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên, cán bộ có trình độ cao trong lĩnh vực công nghệ số. Điều này:

• Giúp thu hút, giữ chân nhân tài trong lĩnh vực AI và bán dẫn, kể cả nhân lực nước ngoài;
• Tạo điều kiện để các doanh nghiệp xây dựng đội ngũ lực lượng lao động có năng lực, đáp ứng yêu cầu phát triển công nghệ cao.

Một lực lượng nhân sự chất lượng cao là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp AI và bán dẫn tăng tốc sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và tiến vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

Mở rộng cơ hội thị trường và tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Nhờ các chính sách ưu đãi theo Nghị định, sản phẩm AI, dịch vụ số và sản phẩm liên quan đến bán dẫn có cơ hội được:

• Ưu tiên trong thuê và mua sắm công – giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường lớn ngay từ đầu;
• Gắn kết với các chương trình chuyển đổi số quốc gia, thúc đẩy ứng dụng rộng rãi hơn trong các ngành kinh tế trọng điểm.

Việc đưa sản phẩm công nghệ số vào sử dụng công và ưu tiên trong các gói thầu công nghệ số giúp doanh nghiệp AI và bán dẫn phát triển bền vững, mở rộng thị phần cả trong nước và quốc tế.

Thúc đẩy liên kết hệ sinh thái công nghiệp công nghệ số

Nghị định 353/2025/NĐ-CP tạo điều kiện để các chủ thể khác nhau trong hệ sinh thái công nghệ số (nhà nước, doanh nghiệp lớn, startup, viện nghiên cứu) liên kết chặt chẽ với nhau:

• Startup AI và công ty nhỏ được thử nghiệm trong sandbox, giảm rào cản pháp lý;
• Tập đoàn lớn có thể mở rộng nghiên cứu, đầu tư và ứng dụng ở quy mô lớn;
• Nhà nước điều phối và kiến tạo chính sách để đảm bảo sự phát triển hài hòa, bền vững.

Sự liên kết này giúp hình thành một môi trường hợp tác, trong đó các dự án AI và bán dẫn có thể phát triển nhanh hơn và gắn kết với lợi ích quốc gia.

Trên đây là phân tích Chiến lược phát triển AI và Bán dẫn tại VN: Tác động từ Nghị định 353/2025. Trong bối cảnh AI và bán dẫn trở thành trụ cột tăng trưởng mới của nền kinh tế, việc nắm bắt đúng các chính sách ưu đãi và triển khai kịp thời theo Nghị định 353/2025/NĐ-CP sẽ là lợi thế quan trọng để doanh nghiệp và nhà đầu tư phát triển bền vững; Luật Việt An sẵn sàng đồng hành tư vấn, hỗ trợ pháp lý toàn diện trong quá trình triển khai các dự án AI và bán dẫn tại Việt Nam.