Nghị định 167/2025/NĐ-CP sửa đổi quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan

Nghị định số 167/2025/NĐ-CP được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát và kiểm soát hải quan, trong bối cảnh yêu cầu quản lý nhà nước về hải quan ngày càng đặt ra cao hơn về tính minh bạch, hiệu quả và phù hợp với thông lệ quốc tế. Việc ban hành Nghị định không chỉ nhằm khắc phục những bất cập, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi quy định hiện hành mà còn góp phần hoàn thiện khung pháp lý, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý của cơ quan hải quan. Tại bài viết dưới đây, Luật Việt An sẽ cung cấp các thông tin về Nghị định 167/2025/NĐ-CP sửa đổi quy định về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan cũng như các điểm mới của Nghị định này so với Nghị định cũ trước đây.

Tổng quan về Nghị định 167/2025/NĐ-CP sửa đổi quy định về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan

Ngày 30/06/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định 167/2025/NĐ-CP sửa đổi quy định về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan. Nghị định gồm 4 điều, có hiệu lực từ ngày 15/08/2025. Đây là một văn bản pháp lý quan trọng, góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong lĩnh vực hải quan. Đồng thời, nghị định này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ mạnh mẽ hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu và tạo ra những chuyển biến đáng kể trong công tác quản lý hải quan.

Những điểm mới của Nghị định 167/2025/NĐ-CP sửa đổi quy định về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan

Sửa đổi quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ

Theo Nghị định 167/2025/NĐ-CP, từ ngày 15/08/2025, hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ là hàng hóa được quy định tại khoản 1 Điều 47a Luật Hải quan được bổ sung tại khoản 3 Điều 3 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Hải quan; Luật Thuế giá trị gia tăng; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, bao gồm:

• Hàng hóa gia công tại Việt Nam và được thương nhân nước ngoài đặt gia công bán, chuyển giao cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam;
• Hàng hóa mua bán, thuê, mượn giữa doanh nghiệp Việt Nam với thương nhân nước ngoài và được thương nhân nước ngoài chỉ định giao, nhận hàng hóa với doanh nghiệp tại Việt Nam.

Như vậy, so với Nghị định 08/2015/NĐ-CP, Nghị định 167/2025/NĐ-CP đã bỏ điều kiện “không có hiện diện tại Việt Nam” của thương nhân nước ngoài trong mua bán hàng hoá giữa doanh nghiệp Việt Nam với tổ chức, cá nhân nước ngoài. Ngoài ra, Nghị định này cũng bãi bỏ quy định về hàng hóa mua bán giữa doanh nghiệp nội địa với doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp trong khu phi thuế quan.

Các quy định mới này giúp doanh nghiệp rõ ràng và thuận tiện hơn trong việc áp dụng quy định xuất nhập khẩu tại chỗ.

Sửa đổi các quy định về điều kiện của doanh nghiệp có chế độ ưu tiên

Điều kiện tuân thủ pháp luật

Nghị định quy định doanh nghiệp không vi phạm các quy định của pháp luật về thuế, hải quan tới mức bị xử lý vi phạm về các hành vi sau:

• Các hành vi trốn thuế; gian lận thuế; buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới;
• Các hành vi vi phạm hành chính có hình thức, mức xử phạt vượt thẩm quyền Chi cục trưởng Chi cục Hải quan và các chức danh tương đương.

Ngoài ra, Nghị định còn làm rõ quy định trong trường hợp doanh nghiệp đề nghị áp dụng chế độ ưu tiên. Cụ thể, phạm vi đánh giá điều kiện tuân thủ pháp luật là 24 tháng liên tục tính đến ngày nộp hồ sơ.

Hệ thống kiểm soát nội bộ

Trong khi Nghị định 08/2015/NĐ-CP chỉ quy định rằng doanh nghiệp phải thực hiện và duy trì hệ thống, quy trình quản lý, giám sát, kiểm soát vận hành thực tế trong toàn bộ dây chuyền cung ứng hàng hóa xuất, nhập khẩu của mình thì Nghị định 167/2025/NĐ-CP đã bổ sung quy định chi tiết về hệ thống kiểm soát nội bộ. Cụ thể:

• Doanh nghiệp xây dựng, thực hiện và duy trì hệ thống kiểm soát nội bộ để giám sát, kiểm soát vận hành thực tế hoạt động của doanh nghiệp;
• Doanh nghiệp xây dựng, thực hiện và duy trì hệ thống kiểm soát nội bộ đảm bảo an ninh an toàn dây chuyền cung ứng hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Đây là điểm thay đổi quan trọng so với quy định trước đây, thiết lập một cơ sở pháp lý rõ ràng và cụ thể đối với yêu cầu về hệ thống kiểm soát nội bộ. Quy định này không chỉ khắc phục quy định pháp lý mơ hồ trước đó mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp có cơ sở chuẩn bị, tổ chức và vận hành hệ thống kiểm soát nội bộ nhằm đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật, qua đó nâng cao tính tuân thủ và minh bạch trong hoạt động quản lý.

Điều kiện về kim ngạch xuất nhập khẩu

Về cơ bản, điều kiện về kim ngạch xuất nhập khẩu đối với doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu, doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa sản xuất tại Việt Nam, doanh nghiệp xuất khẩu hàng hóa là nông sản, thủy sản sản xuất hoặc nuôi, trồng tại Việt Nam vẫn giống như Nghị định 08/2015/NĐ-CP. Tuy nhiên, quy định về điều kiện về kim ngạch xuất nhập khẩu đối với đại lý thủ tục hải quan đã bị bãi bỏ.

Gia hạn áp dụng chế độ ưu tiên

Thay vì gia hạn tự động như trước, Nghị định mới quy định Cục Hải quan căn cứ các thông tin thu thập, kết quả quản lý để tổ chức thực hiện đánh giá để gia hạn áp dụng chế độ ưu tiên đối với doanh nghiệp. Trường hợp không đủ thông tin để tự đánh giá việc duy trì đáp ứng các điều kiện áp dụng chế độ ưu tiên của doanh nghiệp thì Cục Hải quan tiến hành thẩm định thực tế hoặc kiểm tra sau thông quan tại trụ sở người khai hải quan.

Tạm đình chỉ áp dụng chế độ ưu tiên

Trường hợp doanh nghiệp chưa thực hiện trách nhiệm theo quy định tại Điều 45 Luật Hải quan khi đã được cơ quan hải quan thông báo thì Cục trưởng Cục Hải quan ra quyết định tạm đình chỉ áp dụng chế độ ưu tiên trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày ban hành quyết định. Như vậy, thời hạn tạm đình chỉ áp dụng chế độ ưu tiên được kéo dài lên 90 ngày, thay vì 60 ngày theo quy định cũ.

Sửa đổi các quy định về trị giá hải quan

Trị giá hải quan là một trong những yếu tố quan trọng nhất để xác định nghĩa vụ thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Nghị định 167/2025/NĐ-CP đã quy định rõ và chi tiết phương pháp xác định trị giá hải quan. Cụ thể, Nghị định đã sửa đổi, bổ sung khoản 1, khoản 2 Điều 20 như sau:

Quy định về phương pháp xác định trị giá hải quan

• Đối với hàng hoá xuất khẩu: Trị giá hải quan của hàng hóa xuất khẩu là giá bán của hàng hóa tính đến cửa khẩu xuất, không bao gồm phí bảo hiểm quốc tế và phí vận tải quốc tế, được xác định trên cơ sở trị giá thực tế của hàng hóa tại cửa khẩu xuất, theo trình tự các phương pháp sau:
  • Giá bán thực tế tại cửa khẩu xuất;
  • Giá bán của hàng hóa giống hệt, tương tự trên cơ sở dữ liệu trị giá hải quan;
  • Giá bán của hàng hóa giống hệt, tương tự tại thị trường Việt Nam;
  • Giá bán của hàng hóa xuất khẩu do cơ quan hải quan thu thập, tổng hợp, phân loại.
• Đối với hàng hóa nhập khẩu: Trị giá hải quan của hàng hóa nhập khẩu là giá thực tế phải trả tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên, được xác định theo trình tự các phương pháp sau:
  • Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu;
  • Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu giống hệt;
  • Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu tương tự;
  • Phương pháp trị giá khấu trừ;
  • Phương pháp trị giá tính toán;
  • Phương pháp suy luận.

Nghị định 167/2025/NĐ-CP cũng đã bổ sung quy định về trị giá hải quan sử dụng cho mục đích thống kê hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

• Trị giá hải quan sử dụng cho mục đích thống kê được xây dựng theo nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá hải quan.
• Trong một số trường hợp sau, trị giá hải quan sử dụng cho mục đích thống kê dựa trên cơ sở khai báo của người khai hải quan theo nguyên tắc:
  • Hàng hóa sau khi thuê gia công ở nước ngoài nhập khẩu vào Việt Nam: là trị giá hàng hóa tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên trong đó bao gồm toàn bộ trị giá cấu thành của sản phẩm, bao gồm trị giá nguyên vật liệu cấu thành nên sản phẩm, giá gia công sản phẩm và các chi phí khác (nếu có) liên quan đến việc xác định giá thành sản phẩm;
  • Hàng hóa xuất khẩu là sản phẩm gia công cho nước ngoài: là trị giá hàng hóa tính đến cửa khẩu xuất trong đó bao gồm toàn bộ trị giá cấu thành của sản phẩm bao gồm trị giá nguyên vật liệu cấu thành nên sản phẩm, giá gia công sản phẩm và các chi phí khác (nếu có) liên quan đến việc xác định giá thành sản phẩm;
  • Hàng hóa theo hợp đồng thuê tài chính: là toàn bộ trị giá của hàng hóa, loại trừ các dịch vụ cung cấp kèm theo hợp đồng thuê tài chính.

Trên đây là những thông tin pháp lý cơ bản về Nghị định 167/2025/NĐ-CP sửa đổi quy định về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan. Quý Khách hàng cần tư vấn, hỗ trợ, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất!