Ngày 22/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 292/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý ngoại thương thay thế Nghị định 69/2018/NĐ-CP. Nghị định có hiệu lực từ ngày 5/9/2026 hướng tới hoàn thiện hành lang pháp lý về quản lý hoạt động ngoại thương theo hướng minh bạch, thống nhất và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Nghị định số 292/2026/NĐ-CP tập trung vào việc cắt giảm thủ tục hành chính; tăng phân cấp, phân quyền; tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp; cập nhật, chuẩn hóa danh mục hàng hóa quản lý theo AHTN 2022.
Tổng hợp điểm mới đáng chú ý của Nghị định 292/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý ngoại thương thay thế Nghị định 69/2018/NĐ-CP
- Thẩm quyền giấy phép liên quan đến tạm nhập tái xuất được chuyển về UBND cấp tỉnh;
- Bỏ quy định về mã số kinh doanh tạm nhập tái xuất;
- Bỏ một số điều kiện kinh doanh về tạm nhập, tái xuất hàng hóa như: ký quỹ, kho bãi;
- Công ty FDI được phép kinh doanh chuyển khẩu với điều kiện nhất định;
- Hồ sơ cấp phép giảm và thực hiện qua Cổng Dịch vụ công;
- Thời hạn CFS cho hàng hóa xuất khẩu có thời hạn hiệu lực 05 năm;
- Danh mục 23 nhóm hàng hóa cấm nhập khẩu và 10 nhóm hàng hóa cấm xuất khẩu;
- Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị cấm xuất, nhập khẩu
- Cấm nhập khẩu các loại hàng hóa sản xuất bằng hành vi cưỡng bức lao động.
Thẩm quyền giấy phép liên quan đến tạm nhập tái xuất được chuyển về UBND cấp tỉnh
Trước đây, Nghị định 69/2018/NĐ-CP quy định thẩm quyền của Bộ Công Thương trong việc cấp các loại giấy phép:
- Giấy phép kinh doanh tạm nhập tái xuất;
- Giấy phép tạm nhập tái xuất;
- Giấy phép tạm xuất, tái nhập;
- Giấy phép kinh doanh chuyển khẩu;
- Giấy phép quá cảnh đối với hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu; hàng hóa tạm ngừng xuất khẩu, tạm ngừng nhập khẩu; hàng hóa cấm kinh doanh.
Thực tế, thẩm quyền cấp các loại giấy phép trên đã chuyển từ Bộ Công Thương về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo Nghị định số 146/2025/NĐ-CP, Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP và Nghị định số 66.18/2026/NQ-CP.
Quy định tại Nghị định 292/2026/NĐ-CP ra đời đã hợp nhất các văn bản trên và quy định cụ thể thẩm quyền Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc cấp các loại giấy phép liên quan đến xuất nhập khẩu. Quy định này phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền của Chính phủ nhằm rút ngắn khoảng cách giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp.
Bỏ quy định về mã số kinh doanh tạm nhập tái xuất
Trước đây, Nghị định 69/2018/NĐ-CP quy định thương nhân Việt Nam được được thực hiện hoạt động kinh doanh tạm nhập, tái xuất có điều kiện khi được Bộ Công Thương cấp Mã số kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa. Doanh nghiệp được cấp Mã số kinh doanh tạm nhập, tái xuất nhóm hàng hóa nào thì được kinh doanh tạm nhập, tái xuất các mặt hàng thuộc phạm vi của nhóm hàng hóa đó. Tuy nhiên, Nghị định 292/2026/NĐ-CP đã bỏ quy định về mã số kinh doanh tạm nhập tái xuất.
Nghị định 292 đã bãi bỏ cơ chế cấp Mã số kinh doanh tạm nhập, tái xuất thể hiện sự thay đổi tư duy quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Thay vì yêu cầu doanh nghiệp phải được cấp một loại “giấy phép con” trước khi tham gia hoạt động kinh doanh, Nhà nước chuyển trọng tâm sang việc kiểm tra việc tuân thủ trong quá trình hoạt động.
Quy định này góp phần giảm đáng kể thủ tục hành chính, đặc biệt đối với doanh nghiệp mới tham gia hoạt động tạm nhập, tái xuất. Đồng thời, doanh nghiệp cũng không còn phải thực hiện các thủ tục xin cấp, điều chỉnh hoặc gia hạn mã số như trước đây.
Bỏ một số điều kiện kinh doanh về tạm nhập, tái xuất hàng hóa
Bỏ về nghĩa vụ ký quỹ khi kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa
Trước đây, Điều 23 đến Điều 25 Nghị định 69/2018/NĐ-CP quy định việc kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa thực phẩm đông lạnh, hàng hóa có thuế tiêu thụ đặc biệt, hàng hóa đã qua sử dụng phải thực hiện ký quỹ từ 7 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng.
Tuy nhiên, Nghị định 292/2026/NĐ-CP đã bỏ quy định ký quỹ khi kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa. Việc bãi bỏ quy định ký quỹ sẽ giúp giải phóng một lượng vốn đáng kể để doanh nghiệp phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, đầu tư kho bãi, logistics hoặc mở rộng thị trường. Đây được xem là một giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.
Bỏ điều kiện kho bãi khi kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa
Trước đây, Điều 23 Nghị định 69/2018/NĐ-CP quy định việc kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa thực phẩm đông lạnh phải đáp ứng các điều kiện về kho bãi như sức chứa tối thiểu, nguồn điện, quyền sở hữu,…
Tuy nhiên, Nghị định 292/2026/NĐ-CP đã bỏ quy định về kho bãi khi kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa. Quy định này phù hợp với xu hướng thuê ngoài (outsourcing) trong chuỗi cung ứng hiện nay, đồng thời góp phần giảm chi phí đầu tư ban đầu, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.
Mặc dù vậy, doanh nghiệp vẫn phải bảo đảm việc bảo quản hàng hóa đáp ứng các quy định chuyên ngành về an toàn thực phẩm, kiểm dịch, môi trường hoặc các yêu cầu kỹ thuật khác nếu pháp luật chuyên ngành có quy định.
Công ty FDI được phép kinh doanh chuyển khẩu với điều kiện nhất định từ 5/9/2026
- Trước đây, khoản 2 Điều 18 Nghị định 292/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý ngoại thương thay thế Nghị định 69/2018/NĐ-CP quy định tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài không được thực hiện hoạt động kinh doanh chuyển khẩu hàng hóa, hoạt động này chỉ do thương nhân Việt Nam thực hiện.
- Tuy nhiên, quy định mới tại Điều 19 Nghị định 292/2026/NĐ-CP đã mở rộng và cho phép đối với tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được thực hiện kinh doanh chuyển khẩu theo hình thức hàng hóa được vận chuyển thẳng từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu, không qua cửa khẩu Việt Nam.
- Việc mở rộng quyền kinh doanh chuyển khẩu cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài phản ánh sự thay đổi trong chính sách quản lý ngoại thương theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn hội nhập kinh tế quốc tế. Quy định mới giúp doanh nghiệp FDI có thêm lựa chọn trong việc tổ chức chuỗi cung ứng khu vực, đặc biệt đối với các tập đoàn đa quốc gia có nhu cầu điều phối hàng hóa giữa nhiều quốc gia mà không nhất thiết phải đưa hàng hóa vào lãnh thổ Việt Nam.
Lưu ý: Hàng hóa kinh doanh chuyển khẩu phải phù hợp với ngành, nghề kinh doanh đã đăng ký hoặc nội dung Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.
Hồ sơ cấp phép giảm và thực hiện qua Cổng Dịch vụ công
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định 292/2026/NĐ-CP là cắt giảm nhiều thủ tục hành chính trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Nhiều thủ tục cấp phép được bãi bỏ; thành phần hồ sơ được tinh giản, không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp các giấy tờ mà cơ quan quản lý có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia, đồng thời không yêu cầu chứng thực đối với nhiều loại tài liệu.
Điều 12 Nghị định 292/2026/NĐ-CP cũng quy định hồ sơ được gửi theo một trong các hình thức sau:
- Nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia, Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc qua Cổng dịch vụ công của cơ quan cấp phép.
- Nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của cơ quan cấp phép theo quy định.
- Gửi qua dịch vụ bưu chính.
Theo đó, các cơ quan cấp phép chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện cấp phép theo đúng quy định và đảm bảo cung cấp dịch vụ công trực tuyến đối với tất cả các thủ tục hành chính. Trường hợp thủ tục hành chính không được thực hiện thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, cơ quan cấp phép có trách nhiệm thực hiện liên thông với Cổng thông tin một cửa quốc gia để kết nối, chia sẻ dữ liệu hoặc cập nhật, đăng tải giấy phép trên Cổng thông tin một cửa quốc gia để cơ quan hải quan có căn cứ giải quyết thông quan hàng hóa theo quy định.
Thời hạn CFS cho hàng hóa xuất khẩu có thời hạn hiệu lực 05 năm
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là cơ quan có thẩm quyền cấp CFS đối với hàng hóa xuất khẩu khi có yêu cầu của thương nhân xuất khẩu về việc cấp CFS cho hàng hóa hoặc hàng hóa có tiêu chuẩn công bố hoặc phiếu công bố sản phẩm hoặc giấy đăng ký lưu hành theo quy định của pháp luật hiện hành.
Theo đó khoản 5 Điều 12 Nghị định 292/2026/NĐ-CP quy định CFS cấp cho hàng hóa xuất khẩu có thời hạn hiệu lực 05 năm kể từ ngày cấp, trừ trường hợp pháp luật hiện hành có quy định khác.
Việc quy định thống nhất thời hạn hiệu lực của CFS là 05 năm giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động xuất khẩu, đặc biệt đối với các mặt hàng thường xuyên phải cung cấp CFS theo yêu cầu của nước nhập khẩu.
Danh mục hàng hóa cấm xuất, nhập khẩu từ 05/9/2026
Điều 5 Nghị định 292/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý ngoại thương thay thế Nghị định 69/2018 quy định hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu được thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành và Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định, trong đó có:
- 23 nhóm hàng hóa cấm nhập khẩu;
- 10 nhóm hàng hóa cấm xuất khẩu.
Trong đó có một số quy định đáng lưu ý:
Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bị cấm xuất, nhập khẩu
Tại Phụ lục I, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng được liệt kê tại mục số 10 của Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu và mục số 5 của Danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu, thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương.
Như vậy, đây là nhóm hàng hóa vừa bị cấm xuất khẩu, vừa bị cấm nhập khẩu theo quy định mới.
Cấm nhập khẩu các loại hàng hóa sản xuất bằng hành vi cưỡng bức lao động
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là quy định cấm nhập khẩu các sản phẩm, hàng hóa được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo toàn bộ hoặc một phần bởi hành vi cưỡng bức lao động từ các doanh nghiệp, quốc gia, vùng lãnh thổ phù hợp với các điều ước quốc tế có liên quan mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
Quy định này được bổ sung nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý trong quản lý hoạt động ngoại thương, đồng thời góp phần thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về lao động và thương mại.
Theo quy định, việc xác định doanh nghiệp, quốc gia hoặc vùng lãnh thổ có liên quan đến hành vi cưỡng bức lao động sẽ được thực hiện trên cơ sở các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và các quy định pháp luật có liên quan. Đây là một trong những điểm mới của Nghị định, bổ sung thêm căn cứ pháp lý để kiểm soát hoạt động nhập khẩu đối với các nhóm hàng hóa có nguy cơ vi phạm tiêu chuẩn lao động quốc tế.
Lưu ý: Nghị định cũng quy định cơ chế ngoại lệ đối với một số trường hợp đặc biệt. Theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 292/2026/NĐ-CP, việc cho phép xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa thuộc danh mục cấm được thực hiện theo quy định của Luật Quản lý ngoại thương và Nghị định 146/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại.
So sánh quy định tại Nghị định 292/2026/NĐ-CP và Nghị định 69/2018/NĐ-CP
| Nội dung | Nghị định 69/2018/NĐ-CP | Nghị định 292/2026/NĐ-CP |
| Giấy phép liên quan đến tạm nhập tái xuất | Thẩm quyền của Bộ Công Thương | Thẩm quyền của UBND cấp tỉnh |
| Mã số kinh doanh tạm nhập tái xuất | Thương nhân Việt Nam được được thực hiện hoạt động kinh doanh tạm nhập, tái xuất có điều kiện khi được cấp Mã số kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa. | Không quy định |
| Nghĩa vụ ký quỹ khi kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa | Kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa thực phẩm đông lạnh, hàng hóa có thuế tiêu thụ đặc biệt, hàng hóa đã qua sử dụng phải thực hiện ký quỹ từ 7 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng. | Không quy định |
| Điều kiện kho bãi khi kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa | Kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa thực phẩm đông lạnh phải đáp ứng các điều kiện về kho bãi như sức chứa tối thiểu, nguồn điện, quyền sở hữu,… | Không quy định |
| Kinh doanh chuyển khẩu của công ty FDI | Công ty FDI không được kinh doanh chuyển khẩu hàng hóa | Công ty FDI được phép kinh doanh chuyển khẩu với điều kiện nhất định |
| Hồ sơ, thủ tục | Hồ sơ nhiều thành phần, yêu cầu nhiều giấy tờ; thủ tục phức tạp | Thành phần hồ sơ được tinh giảm, không yêu cầu giấy tờ nếu khai thác trên cơ sở; thủ tục nộp qua Cổng DVC |
| Thời hạn CFS cho hàng hóa xuất khẩu | Không quy định | 5 năm |
| Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng | Không quy định | Cấm xuất nhập khẩu |
| Hàng hóa sản xuất bằng hành vi cưỡng bức lao động | Không quy định | Cấm nhập khẩu |
Lưu ý điều khoản chuyển tiếp khi áp dụng quy định mới
- Các Mã số kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng thực phẩm đông lạnh, hàng đã qua sử dụng, hàng có thuế tiêu thụ đặc biệt đã được cấp: Hết hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026.
- Các doanh nghiệp đã được cấp Mã số kinh doanh tạm nhập, tái xuất được rút số tiền đã ký quỹ tại tổ chức tín dụng nơi doanh nghiệp đã thực hiện ký quỹ để phục vụ việc cấp Mã số kinh doanh tạm nhập, tái xuất.
- Các CFS đối với hàng hóa xuất khẩu do cơ quan có thẩm quyền cấp cho thương nhân trước 05/9/2026: Được tiếp tục thực hiện theo thời hạn hiệu lực của các CFS này hoặc được thực hiện đến hết ngày 31/12/2027 đối với các trường hợp không ghi thời hạn hiệu lực trên CFS.
Nghị định 292/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý ngoại thương thay thế Nghị định 69/2018/NĐ-CP có nhiều thay đổi quan trọng tác động trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp. Hãy liên hệ Luật Việt An chúng tôi để được tư vấn pháp luật doanh nghiệp và thương mại quốc tế cụ thể!
Luật sư phụ trách và kiểm duyệt bài viết: LS: Trung Thị Liệu.
Hotline/ Zalo/ WhatsApp: (+84) 961 571 818
Email: info@vietanlaw.com
Văn phòng Hà Nội: Tầng 3, Tòa nhà Hoàng Ngân Plaza, số 125 Hoàng Ngân,
Phường Yên Hòa, TP. Hà Nội
Văn phòng TP.HCM: P. 04.68, Tầng 4, Sảnh A, Tòa nhà RiverGate Residence, 151-155 Bến Vân Đồn, Phường Khánh Hội, TP. Hồ Chí Minh.
