Quy trình giải quyết tranh chấp đất đai tại cấp xã

Tranh chấp đất đai là loại tranh chấp phổ biến, thường xuyên xảy ra trong đời sống hàng ngày. Việc tranh chấp đất đai của hộ gia đình, cá nhân, tổ chức thường rất phức tạp và kéo dài nhiều năm. Để tránh tình trạng như vậy, quý khách hàng cần nắm được rõ quy trình giải quyết tranh chấp đất đai. Bài viết dưới đây, Luật Việt An sẽ giải đáp thắc mắc của Quý khách hàng về quy trình giải quyết tranh chấp đất đai tại cấp xã.

Căn cứ pháp lý

• Luật Đất đai năm 2013;
• Nghị định số 47/2014/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai, sửa đổi, bổ sung bởi các Nghị định số 01/2017/NĐ-CP, Nghị định số 148/2020/NĐ-CP và Nghị định số 10/2023/NĐ-CP.

Tranh chấp đất đai là gì?

Căn cứ theo Khoản 24 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013 quy định tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai.

Như vậy, có thể hiểu tranh chấp đất đai thực chất là việc giữa người có quyền sử dụng hợp pháp đất đai đó bị người không có quyền sử dụng xâm phạm. Bởi vì có hành vi xâm phạm, tranh chấp giữa các bên nên cần phải giải quyết tranh chấp đất đai để làm sáng tỏ sự việc tranh chấp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ đích thực.

Quy trình giải quyết tranh chấp đất đai tại cấp xã

Bước 1. Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai tại UBND xã nơi có đất tranh chấp

Căn cứ quy định tại Khoản 2 Điều 202 Luật Đất đai 2013: “Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải”.

Hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã là thủ tục được định trong Luật Đất đai năm 2013 trong trường hợp các bên tranh chấp không tự hòa hòa giải hoặc không hòa giải được thông qua hòa giải ở cơ sở. Trong đó, hòa giải tranh chấp về quyền sử dụng đất là thủ tục bắt buộc và cũng là điều kiện thụ lý vụ án tại Tòa án. Yêu cầu khởi kiện tranh chấp về quyền sử dụng đất nếu không được tiến hành hòa giải tại UBND cấp xã thì coi như là chưa đủ điều kiện khởi kiện và Tòa án sẽ trả lại đơn khởi kiện cho đương sự là nguyên đơn.

Như vậy, kể cả các bên tranh chấp có muốn khởi kiện ra Tòa án vẫn phải nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND cấp xã trước. Sau đó, dựa vào kết quả hòa giải để quyết định các bước, thủ tục tiếp theo.

Bước 2: UBND cấp xã tiếp nhận đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp để hòa giải

Khi nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm thực hiện các công việc sau:

• Thẩm tra, xác minh tìm hiểu nguyên nhân phát sinh tranh chấp, thu thập giấy tờ, tài liệu có liên quan do các bên cung cấp về nguồn gốc đất, quá trình sử dụng đất và hiện trạng sử dụng đất;
• Thành lập Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai để thực hiện hòa giải.
• Tổ chức cuộc họp hòa giải có sự tham gia của các bên tranh chấp, thành viên Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
• Việc hòa giải chỉ được tiến hành khi các bên tranh chấp đều có mặt. Trường hợp một trong các bên tranh chấp vắng mặt đến lần thứ hai thì được coi là việc hòa giải không thành.

Bước 3: Lập biên bản hòa giải thành hoặc biên bản hòa giải không thành

• Trường hợp hòa giải thành: Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày lập biên bản hòa giải thành mà các bên tranh chấp có ý kiến bằng văn bản khác với nội dung đã thống nhất trong biên bản hòa giải thành thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức lại cuộc họp Hội đồng hòa giải để xem xét giải quyết đối với ý kiến bổ sung và phải lập biên bản hòa giải thành hoặc không thành.
• Trường hợp hòa giải không thành hoặc sau khi hòa giải thành mà có ít nhất một trong các bên thay đổi ý kiến về kết quả hòa giải thì Ủy ban nhân dân cấp xã lập biên bản hòa giải không thành và hướng dẫn các bên tranh chấp gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp tiếp theo, căn cứ quy định tại Điều 88 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 148/2020/NĐ-CP.

Kết quả hòa giải tranh chấp đất đai phải được lập thành biên bản, gồm có các nội dung:

• Thời gian và địa điểm tiến hành hòa giải;
• Thành phần tham dự hòa giải;
• Tóm tắt nội dung tranh chấp thể hiện rõ về nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất đang tranh chấp, nguyên nhân phát sinh tranh chấp (theo kết quả xác minh, tìm hiểu);
• Ý kiến của Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai;
• Những nội dung đã được các bên tranh chấp thỏa thuận, không thỏa thuận;
• Biên bản hòa giải phải có chữ ký của Chủ tịch Hội đồng, các bên tranh chấp có mặt tại buổi hòa giải, các thành viên tham gia hòa giải và phải đóng dấu của UBND cấp xã; đồng thời phải được gửi ngay cho các bên tranh chấp và lưu tại UBND cấp xã.

Sau khi tiến hành hòa giải, các bên có ý kiến phát sinh thì sau thời hạn 10 ngày, kể từ ngày lập biên bản hòa giải thành mà các bên tranh chấp có ý kiến bằng văn bản về nội dung khác với nội dung đã thống nhất trong biên bản hòa giải thành, thì Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức lại cuộc họp Hội đồng hòa giải để xem xét giải quyết đối với ý kiến bổ sung và phải lập biên bản hòa giải thành hoặc không thành;

• Đối với trường hợp hòa giải không thành hoặc sau khi hòa giải thành, mà có ít nhất một trong các bên thay đổi ý kiến về kết quả hòa giải: UBND cấp xã lập biên bản hòa giải không thành và hướng dẫn các bên tranh chấp gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp tiếp theo.
• Đối với trường hợp hòa giải thành mà có thay đổi hiện trạng về ranh giới, người sử dụng đất thì UBND cấp xã gửi biên bản hòa giải đến Phòng Tài nguyên và Môi trường đối với trường hợp tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau; gửi đến Sở Tài nguyên và Môi trường đối với các trường hợp khác. Phòng Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường trình UBND cùng cấp quyết định công nhận việc thay đổi ranh giới thửa đất và cấp mới giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

Thời hạn giải quyết tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã

Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai được UBND cấp xã thực hiện trong thời hạn không quá 45 ngày kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.

Dịch vụ tư vấn giải quyết tranh chấp đất đai Luật Việt An

• Tư vấn giải quyết tranh chấp về thừa kế đất đai – nhà ở, tài sản trên đất
• Tư vấn giải quyết tranh chấp về Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, tài sản trên đất;
• Tư vấn giải quyết tranh chấp về Hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất, tài sản trên đất
• Tư vấn giải quyết tranh chấp về Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, tài sản trên đất;
• Tư vấn giải quyết tranh chấp về mốc giới đất đai – nhà ở, quyền sử dụng đất;
• Tư vấn giải quyết tranh chấp về chia tài sản chung là đất đai – nhà ở;
• Tư vấn giải quyết tranh chấp về bồi thường, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất, có tài sản trên đất;
• Tư vấn giải quyết tranh chấp về việc góp vốn bằng quyền sử dụng đất, tài sản trên đất.

Trên đây là toàn bộ thông tin quy trình giải quyết tranh chấp đất đai tại cấp xã Luật Việt An thông tin đến Quý khách. Quý khách có nhu cầu giải quyết tranh chấp liên hệ Luật Việt An để được hỗ trợ hiệu quả nhất.