Thông tư 80/2025/TT-NHNN: Điểm mới về đăng ký khoản vay nước ngoài

Ngày 31/12/2205, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư số 80/2025/TT-NHNN, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 12/2022/TT-NHNN về quản lý ngoại hối đối với hoạt động vay và trả nợ nước ngoài của doanh nghiệp. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25 tháng 01 năm 2026, trong đó có nhiều quy định mới tập trung điều chỉnh các quy định liên quan đến việc mở, sử dụng tài khoản vay, trả nợ nước ngoài, chuyển tiền thực hiện khoản vay và và các nghĩa vụ báo cáo liên quan.

Cập nhật Thông tư 80/2025/TT-NHNN: Điểm mới về đăng ký khoản vay nước ngoài

Thông tư 80/2025/TT-NHNN có nhiều điểm mới về đăng ký khoản vay nước ngoài, cụ thể như:

Điểm mới về đăng ký khoản vay nước ngoài

• Sửa đổi, bổ sung quy định về các khoản vay nước ngoài phải thực hiện đăng ký;
• Bổ sung trường hợp miễn đăng ký thay đổi khoản vay nước ngoài;
• Nâng giá trị khoản vay nước ngoài do Ngân hàng Nhà nước có thẩm quyền xử lý từ 10 triệu USD lên 20 triệu USD;
• Quy định rõ thời hạn hiệu lực của văn bản xác nhận ngân hàng thương mại trong hồ sơ đăng ký thay đổi khoản vay;
• Tách biệt rõ giữa tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ và tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam;
• Cho phép bên đi vay nhận tiền giải ngân và chuyển tiền trả nợ từ tài khoản của tổ chức trung gian;
• Phải báo cáo nếu đồng tiền vay nước ngoài khác với loại ngoại tệ quy định;

Sửa đổi, bổ sung quy định về các khoản vay nước ngoài phải thực hiện đăng ký

Theo quy định mới tại Điều 4 Thông tư 80/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung quy định về các khoản vay phải thực hiện đăng ký, trong đó làm rõ trường hợp khoản vay ngắn hạn không có thỏa thuận gia hạn nhưng còn dư nợ gốc tại thời điểm tròn một năm kể từ ngày rút vốn đầu tiên.

So với khoản 3 Điều 11 Thông tư 12/2022/TT-NHNN, Thông tư mới bổ sung rõ các trường hợp được loại trừ nghĩa vụ đăng ký, bao gồm trường hợp bên đi vay hoàn thành thanh toán toàn bộ dư nợ gốc, chuyển toàn bộ dư nợ gốc thành cổ phần, phần vốn góp của bên cho vay hoặc được xóa toàn bộ nghĩa vụ trả nợ gốc trong thời hạn 30 ngày làm việc kể từ thời điểm tròn một năm.

Bổ sung trường hợp miễn đăng ký thay đổi khoản vay nước ngoài

Theo Điều 7 Thông tư 80/2025/TT-NHNN, doanh nghiệp không phải thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi khoản vay trong trường hợp thay đổi số tiền trả nợ gốc phát sinh từ việc xóa nợ gốc của bên cho vay, bên bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh hoặc các bên thực hiện xử lý tài sản bảo đảm để thanh toán nghĩa vụ theo thỏa thuận bảo đảm, thỏa thuận vay.

Theo đó, đối với trường hợp này chỉ phải thực hiện thông báo nội dung thay đổi trên Trang điện tử. Đây là quy định mới được sửa đổi bổ sung của  khoản 2 Điều 17 Thông tư 12/2022/TT-NHNN.

Nâng giá trị khoản vay nước ngoài do Ngân hàng Nhà nước có thẩm quyền xử lý từ 10 triệu USD lên 20 triệu USD

Theo Điều 10 Thông tư 80/2025/TT-NHNN quy định thẩm quyền xác nhận đăng ký, đăng ký thay đổi khoản vay nước ngoài như sau:

Thẩm quyền xác nhận đăng ký, đăng ký thay đổi khoản vay nước ngoài

• Khoản vay trên 20 triệu USD (hoặc loại tiền tệ khác có giá trị tương đương) do Ngân hàng Nhà nước (Cục Quản lý ngoại hối) xử lý;
• Khoản vay đến 20 triệu USD (hoặc loại tiền tệ khác có giá trị tương đương) do Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực nơi bên đi vay đặt trụ sở chính xử lý.

Như vậy, so với khoản 1 Điều 20 Thông tư 12/2022/TT-NHNN, quy định mới đã nâng giá trị khoản vay nước ngoài do Ngân hàng Nhà nước có thẩm quyền xử lý từ 10 triệu USD lên 20 triệu USD.

Quy định rõ thời hạn hiệu lực của văn bản xác nhận ngân hàng thương mại trong hồ sơ đăng ký thay đổi khoản vay

• Theo Điều 9 Thông tư 80/2025/TT-NHNN quy định văn bản xác nhận của ngân hàng cung ứng dịch vụ tài khoản trong thành phần hồ sơ đăng ký thay đổi khoản vay phải được phát hành trong vòng 10 ngày làm việc trước thời điểm doanh nghiệp nộp hồ sơ đăng ký thay đổi khoản vay về tình hình rút vốn, trả nợ (gốc và lãi) đến thời điểm đăng ký thay đổi khoản vay đối với trường hợp đăng ký thay đổi số tiền vay, kế hoạch rút vốn, kế hoạch trả nợ hoặc thay đổi ngân hàng thương mại cung ứng dịch vụ tài khoản.
• Trước đây, khoản 6 Điều 19 Thông tư 12/2022/TT-NHNN chỉ quy định văn bản xác nhận của ngân hàng cung ứng dịch vụ tài khoản về tình hình rút vốn, trả nợ (gốc và lãi) đến thời điểm đăng ký thay đổi khoản vay đối với trường hợp đăng ký thay đổi số tiền vay, kế hoạch rút vốn, kế hoạch trả nợ hoặc thay đổi ngân hàng thương mại cung ứng dịch vụ tài khoản.

Như vậy, nếu như Thông tư 12/2022/TT-NHNN chỉ yêu cầu phải có văn bản xác nhận của ngân hàng về tình hình rút vốn, trả nợ nhưng không quy định rõ thời điểm phát hành văn bản, thì Thông tư 80/2025/TT-NHNN đã ấn định cụ thể: văn bản này phải được phát hành trong vòng 10 ngày làm việc trước thời điểm nộp hồ sơ.

Doanh nghiệp khi chuẩn bị hồ sơ buộc phải tính toán thời điểm xin xác nhận của ngân hàng sao cho phù hợp với thời điểm nộp hồ sơ. Nếu để quá thời hạn 10 ngày làm việc, văn bản xác nhận có thể không còn hợp lệ, dẫn đến nguy cơ hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc từ chối.

Tách biệt rõ giữa tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ và tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam

Thông tư 80/2025/TT-NHNN quy định về nội dung thu, chi trên tài khoản vay, trả nợ nước ngoài được sửa đổi theo hướng tách biệt rõ giữa tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ và tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam. Cụ thể:

Tài khoản vay, trả nợ nước ngoài là tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ

Điều 28 Thông tư 80/2025/TT-NHNN bổ sung và làm rõ các khoản thu từ việc mua ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép để thực hiện nghĩa vụ trả nợ gốc, lãi, phí của khoản vay nước ngoài cũng như hoàn trả các khoản nhận nợ phát sinh giữa bên đi vay và bên bảo đảm theo quy định.

Đồng thời, quy định cụ thể việc bán ngoại tệ cho tổ chức tín dụng được phép, bao gồm cả trường hợp bán ngoại tệ để thực hiện nghĩa vụ trả nợ vay nước ngoài bằng đồng Việt Nam.

Tài khoản vay, trả nợ nước ngoài là tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam

Đối với tài khoản vay, trả nợ nước ngoài là tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam, Điều 29 Thông tư 80/2025/TT-NHNN sửa đổi quy định theo hướng xác định rõ các nguồn thu hợp pháp, bao gồm thu chuyển khoản từ tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam của bên đi vay hoặc thu từ bán ngoại tệ cho tổ chức tín dụng được phép.

Bên cạnh đó, Thông tư làm rõ việc chuyển khoản sang tài khoản thanh toán bằng đồng Việt Nam của bên cho vay để thanh toán nợ gốc, lãi của khoản vay; đồng thời bổ sung quy định chi trả nợ trong trường hợp khoản vay nước ngoài không đủ điều kiện xác nhận đăng ký hoặc văn bản xác nhận đăng ký, đăng ký thay đổi bị chấm dứt hiệu lực do hồ sơ có thông tin gian lận, tài liệu giả mạo.

Cho phép bên đi vay nhận tiền giải ngân và chuyển tiền trả nợ từ tài khoản của tổ chức trung gian

Liên quan đến chuyển tiền thực hiện khoản vay nước ngoài, Điều 14 Thông tư 80/2025/TT-NHNN bổ sung quy định cho phép bên đi vay nhận tiền giải ngân và chuyển tiền trả nợ từ tài khoản của tổ chức trung gian trong trường hợp trả nợ trước hạn thông qua việc mua lại trái phiếu quốc tế theo các điều kiện, điều khoản của trái phiếu và quy định của thị trường nơi trái phiếu được niêm yết, giao dịch.

Bên cạnh đó, Thông tư làm rõ nguyên tắc chuyển tiền trả nợ bằng đồng Việt Nam trong các trường hợp khoản vay không đủ điều kiện xác nhận đăng ký hoặc văn bản xác nhận đăng ký bị chấm dứt hiệu lực, kèm theo quy định cụ thể về tỷ giá áp dụng và yêu cầu thỏa thuận bằng văn bản giữa bên đi vay và bên cho vay.

Phải báo cáo nếu đồng tiền vay nước ngoài khác với loại ngoại tệ quy định

Điều 16 Thông tư 80/2025/TT-NHNN bổ sung quy định về nghĩa vụ báo cáo. Theo đó, bên cạnh báo cáo trực tuyến định kỳ hàng tháng các khoản vay ngắn, trung và dài hạn thì trường hợp đồng tiền vay nước ngoài khác với loại ngoại tệ quy định tại hướng dẫn lập báo cáo, bên đi vay sử dụng tỷ giá hạch toán do Bộ Tài chính công bố gần nhất tại thời điểm báo cáo để thực hiện quy đổi và báo cáo theo quy định.

Lưu ý thay đổi một số biểu mẫu đăng ký liên quan đến khoản vay nước ngoài

Một số biểu mẫu của Thông tư 12/2022/TT-NHNN đã được thay thế bởi mẫu của Thông tư 80/2025/TT-NHNN như sau:

• Phụ lục I – Đơn đăng ký khoản vay nước ngoài không được Chính phủ bảo lãnh
• Phụ lục II – Văn bản xác nhận đăng ký khoản vay nước ngoài của Ngân hàng nhà nước
• Phụ lục III – Đơn đăng ký thay đổi khoản vay nước ngoài không được Chính phủ bảo lãnh
• Phụ lục IV – Báo cáo tình hình thực hiện khoản vay, trả nợ nước ngoài ngắn hạn không được chính phủ bảo lãnh.

Thông tư số 80/2025/TT-NHNN chính thức có hiệu lực từ ngày 25/01/2026, góp phần cắt giảm thủ tục, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm hiệu quả quản lý ngoại hối và ổn định thị trường tài chính.

Trên đây là cập nhật Thông tư 80/2025/TT-NHNN: Điểm mới về đăng ký khoản vay nước ngoài. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay có nhu cầu tư vấn về thủ tục đăng ký khoản vay nước ngoài, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được tư vấn, hỗ trợ tốt nhất!