Thụ tinh trong ống nghiệm và Điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo theo quy định mới

Trong những năm gần đây, các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các cặp vợ chồng vô sinh, hiếm muộn có cơ hội thực hiện ước mơ làm cha mẹ. Tuy nhiên, do liên quan đến nhiều yếu tố y tế, đạo đức và pháp lý, hoạt động này cần được điều chỉnh chặt chẽ bằng các quy định pháp luật cụ thể. Nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và đảm bảo tính nhân đạo, Nhà nước đã ban hành Nghị định số 207/2025/NĐ-CP và Thông tư số 38/2025/TT-BYT, cập nhật và hoàn thiện các quy định liên quan đến thụ tinh trong ống nghiệm và mang thai hộ. Những văn bản mới này không chỉ bổ sung tiêu chí chuyên môn y tế, mà còn quy định rõ hơn về điều kiện, thủ tục thực hiện mang thai hộ nhằm hạn chế các hành vi lợi dụng vì mục đích thương mại. Bài viết dưới đây, Luật Việt An sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan đến thụ tinh trong ống nghiệm và điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo theo quy định mới.

Thụ tinh trong ống nghiệm là gì?

Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là phương pháp thực hiện việc có con

• IVF là kỹ thuật lấy noãn và tinh trùng để thụ tinh bên ngoài, tạo phôi và sau đó cấy vào tử cung người phụ nữ.
• Kỹ thuật này có thể được thực hiện cho cặp vợ chồng vô sinh hoặc phụ nữ độc thân theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Điều kiện về người nhận tinh trùng, noãn, phôi

Căn cứ theo Điều 5 Nghị định 207/2025/NĐ-CP quy định như sau:

• Người nhận tinh trùng phải là người vợ trong cặp vợ chồng đang điều trị vô sinh mà nguyên nhân vô sinh là do người chồng hoặc là phụ nữ độc thân có nhu cầu sinh con và noãn của họ bảo đảm chất lượng để thụ thai.
• Người nhận noãn phải là người Việt Nam hoặc người gốc Việt Nam, hoặc người nước ngoài có chồng là người Việt Nam hoặc người gốc Việt Nam và là người vợ trong cặp vợ chồng đang điều trị vô sinh mà nguyên nhân vô sinh là do người vợ không có noãn hoặc noãn không bảo đảm chất lượng để thụ thai.
• Người nhận phôi phải thuộc một trong các trường hợp sau đây:
• Người vợ trong cặp vợ chồng đang điều trị vô sinh mà nguyên nhân vô sinh là do cả người vợ và người chồng;
• Người vợ trong cặp vợ chồng đang điều trị vộ sinh mà vợ chồng đã thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm nhưng bị thất bại, trừ trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo;
• Phụ nữ độc thân mà không có noãn hoặc noãn không bảo đảm chất lượng để thụ thai.
• Người nhận tinh trùng, nhận noãn, nhận phôi phải có đủ sức khỏe theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế để thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm.

Cụ thể, Căn cứ theo Điều 2 Thông tư 38/2025/TT-BYT quy định tiêu chuẩn sức khỏe của người nhận tinh trùng, noãn, phôi từ 1/10/2025 như sau:

• Người nhận tinh trùng, noãn, phôi không đang mắc:
• Các bệnh hoặc tình trạng bất thường cơ quan sinh dục ở mức độ không thể mang thai;
• Các bệnh mà khi mang thai có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của người phụ nữ;
• Các bệnh tâm thần hoặc các bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình.
• Người đang mắc các bệnh cấp tính phải trì hoãn việc chuyển phôi cho đến khi điều trị ổn định.
• Người đứng đầu cơ sở được thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm hoặc người được ủy quyền hợp pháp có trách nhiệm tổ chức, thực hiện việc khám, hội chẩn, kết luận đủ điều kiện sức khỏe để nhận tinh trùng, noãn, phôi theo quy định

Điều kiện của cơ sở được phép thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm

• Là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã được cấp giấy phép hoạt động theo hình thức bệnh viện có phạm vi hoạt động chuyên khoa phụ sản, có khả năng thực hiện xét nghiệm nội tiết sinh sản và các kỹ thuật cấp cứu sản khoa theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.
• Có đơn nguyên riêng để thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm gồm các phòng: chọc hút noãn, chuyển phôi; lấy tinh trùng; xét nghiệm và lọc rửa tinh trùng; Lab thụ tinh trong ống nghiệm.
• Có các thiết bị y tế phù hợp với kỹ thuật hỗ trợ sinh sản mà cơ sở thực hiện, tối thiểu gồm: tủ cấy; tủ ấm; thiết bị lưu trữ tinh trùng, noãn, phôi; thiết bị ly tâm; máy siêu âm; kính hiển vi đảo ngược, kính hiển vi soi nối và thiết bị thực hiện các kỹ thuật vi thao tác; tủ an toàn sinh học cấp độ 2 trở lên.
• Nhân sự đáp ứng những yêu cầu theo quy định

Điều kiện của cơ sở được phép thực hiện kỹ thuật mang thai hộ vì mục đích nhân đạo

Điều 12 Nghị định 207/2025/NĐ-CP quy định rõ điều kiện của cơ sở được phép thực hiện kỹ thuật mang thai hộ vì mục đích nhân đạo:

• Có ít nhất 02 năm kinh nghiệm thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm, trong đó 02 năm gần nhất tính đến thời điểm nộp hồ sơ phải thực hiện được tối thiểu là 500 chu kỳ thụ tinh trong ống nghiệm mỗi năm.
• Có người tư vấn về y tế là bác sĩ chuyên khoa phụ sản, người tư vấn về tâm lý có trình độ đại học chuyên khoa tâm lý trở lên hoặc bác sĩ có chứng chỉ đào tạo về lĩnh vực tâm lý, người tư vấn về pháp lý có trình độ cử nhân luật trở lên. Người tư vấn về y tế phải là nhân sự của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Người tư vấn về tâm lý, tư vấn pháp lý là nhân sự của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc là nhân sự hợp tác theo quy định của pháp luật.

Hồ sơ đề nghị mang thai hộ vì mục đích nhân đạo

Căn cứ theo Khoản 1 Điều 14 Nghị định 207/2025/NĐ-CP, cặp vợ chồng vô sinh gửi hồ sơ đề nghị thực hiện lỹ thuật mang thai hộ vì mục đích nhân đạo đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được thực hiện kỹ thuật này, gồm:

• Đơn đề nghị được thực hiện kỹ thuật mang thai hộ vì mục đích nhân đạo theo mẫu quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 207/2025/NĐ- CP
• Bản xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú của bên mang thai hộ hoặc bên nhờ mang thai hộ hoặc giấy tờ tự chứng minh mối quan hệ thân thích cùng hàng của bên mang thai hộ và bên nhờ mang thai hộ theo quy định tại khoản 5 Điều 2 Nghị định này trên cơ sở các giấy tờ hộ tịch có liên quan có công chứng, chứng thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực của các giấy tờ;
• Giấy tờ chứng minh người mang thai hộ đã từng sinh con gồm một trong các giấy tờ sau: Giấy khai sinh hoặc Giấy chứng sinh của con người mang thai hộ hoặc bản xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người mang thai hộ;
• Thỏa thuận về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo theo quy định tại Điều 96 Luật Hôn nhân và Gia đình.

Thủ tục đề nghị mang thai hộ vì mục đích nhân đạo

Bước 1: Nộp hồ sơ

Cặp vợ chồng vô sinh gửi hồ sơ đề nghị thực hiện kỹ thuật mang thai hộ vì mục đích nhân đạo đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được phép thực hiện kỹ thuật.

Bước 2: Thẩm định hồ sơ và xác nhận điều kiện cần thiết

• Cơ sở y tế được phép thực hiện kỹ thuật mang thai hộ vì mục đích nhân đạo có trách nhiệm tổ chức khám sức khỏe cho người phụ nữ mang thai hộ và cặp vợ chồng nhờ mang thai hộ. Đồng thời, cơ sở này phải xác nhận tình trạng sức khỏe sinh sản của người vợ bên nhờ mang thai hộ, cụ thể là việc không thể mang thai và sinh con ngay cả khi đã áp dụng các biện pháp hỗ trợ sinh sản.
• Bên cạnh đó, cơ sở cũng phải xác nhận khả năng mang thai và đáp ứng điều kiện sức khỏe của người phụ nữ nhận mang thai hộ. Trường hợp kết quả khám sức khỏe cho thấy người mang thai hộ hoặc cặp vợ chồng nhờ mang thai hộ không đủ điều kiện để thực hiện kỹ thuật này, trong thời hạn 10 ngày làm việc, cơ sở phải có văn bản thông báo và nêu rõ lý do từ chối.

Bước 3: Thực hiện các thủ tục để tiến hành kỹ thuật mang thai hộ

Trường hợp người mang thai hộ và cặp vợ chồng nhờ mang thai hộ đáp ứng đủ điều kiện sức khỏe để thực hiện việc mang thai hộ, cơ sở được phép thực hiện kỹ thuật mang thai hộ vì mục đích nhân đạo:

• Thực hiện và xác nhận về việc tư vấn cho các bên về y tế, tâm lý (lợi ích và rủi ro có thể xảy ra trong quá trình mang thai hộ), pháp lý (quyền và nghĩa vụ của mỗi bên theo quy định của pháp luật);
• Thực hiện kỹ thuật mang thai hộ.

Quy định mới tại Nghị định 207/2025/NĐ-CP và Thông tư 38/2025/TT-BYT đã làm rõ điều kiện, thủ tục thụ tinh trong ống nghiệm và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo theo quy định mới. Đây là bước tiến quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp, đảm bảo tính nhân văn và ngăn ngừa hành vi trục lợi. Việc áp dụng nghiêm túc sẽ góp phần hỗ trợ hiệu quả cho các cặp vợ chồng hiếm muộn.

Trên đây là tư vấn của Luật Việt An về thụ tinh trong ống nghiệm và điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo theo quy định mới. Qúy khách hàng có thắc mắc liên quan hoặc có nhu cầu hỗ trợ pháp lý, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất.