Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ theo pháp luật Việt Nam

Hiện nay, theo quy định tại Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 và Nghị định 39/2018, các doanh nghiệp nhỏ và vừa được chia làm 3 loại:

Doanh nghiệp siêu nhỏ;
Doanh nghiệp nhỏ;
Doanh nghiệp vừa.

Bởi phần lớn các doanh nghiệp đang hoạt động được xếp vào các doanh nghiệp nhỏ và vừa, vì vậy đối vời từng loại quy mô doanh nghiệp nêu trên đều được Nhà nước ưu tiên dành những chính sách có lợi về thuế, mặt bằng sản xuất, hỗ trợ công nghệ,… khác nhau nhằm tạo điều kiện cho sự phát triển hệ thống doanh nghiệp trong nước.

Các tiêu chí dùng để phân loại các doanh nghiệp nêu trên đều dựa vào số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội hằng năm; tổng vốn hoặc tổng doanh thu năm liền kề và lĩnh vực hoạt động. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ đề cập đến những tiêu chí để doanh nghiệp được xếp hạng quy mô nhỏ và được thể hiện trong bảng dưới đây:

Tiêu chí / Lĩnh vực	Số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội hàng năm (*)	Tổng vốn (**)	Tổng doanh thu năm liền kề (***)
Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp, xây dựng	không quá 100 người	không quá 20 tỷ đồng	không quá 50 tỷ đồng
Thương mại, dịch vụ	không quá 50 người	không quá 50 tỷ đồng	không quá 100 tỷ đồng

Lưu ý:

* Số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội: bằng tổng số lao động tham gia bảo hiểm xã hội của năm chia cho số tháng trong năm (Trường hợp doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm, số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân được tính bằng tổng số lao động tham gia bảo hiểm xã hội của các tháng hoạt động chia cho số tháng hoạt động.)

** Tổng nguồn vốn: xác định trong bảng cân đối kế toán thể hiện trên Báo cáo tài chính của năm trước liền kề mà doanh nghiệp nộp cho cơ quan quản lý thuế (Trường hợp doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm, tổng nguồn vốn được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp tại thời điểm cuối quý liền kề thời điểm doanh nghiệp đăng ký hưởng nội dung hỗ trợ).

*** Tổng doanh thu: tổng doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp và được xác định trên Báo cáo tài chính của năm trước liền kề mà doanh nghiệp nộp cho cơ quan quản lý thuế. Trường hợp doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm hoặc trên 01 năm nhưng chưa phát sinh doanh thu thì doanh nghiệp căn cứ vào tiêu chí tổng nguồn vốn quy định tại Điều 9 Nghị định 39/2018).

Một điều hết sức lưu ý khi làm thủ tục xác nhận doanh nghiệp nhỏ đó là xác định lĩnh vực hoạt động. Theo pháp luât, lĩnh vực hoạt động căn cứ vào quy định của pháp luật về hệ thống ngành kinh tế và quy định của pháp luật chuyên ngành. Trường hợp hoạt động trong nhiều lĩnh vực, doanh nghiệp nhỏ và vừa được xác định căn cứ vào lĩnh vực có doanh thu cao nhất. Nếu không xác định lĩnh vực có doanh thu cao nhất, thì căn cứ vào lĩnh vực sử dụng nhiều lao động nhất.