Trách nhiệm cá nhân của người đại diện theo pháp luật

Người đại diện theo pháp luật là bộ mặt của doanh nghiệp, mang trên mình trọng trách điều hành và đưa ra quyết định. Tuy nhiên, quyền hạn luôn đi đôi với trách nhiệm, thông qua bài viết dưới đây Luật Việt An sẽ đi sâu vào phân tích trách nhiệm cá nhân của người đại diện theo pháp luật.

Trách nhiệm cá nhân của người đại diện theo pháp luật

Căn cứ Điều 13 Luật Doanh nghiệp năm 2020 và khoản 4 Điều 1 Luật số 76/2025/QH15 thì trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật bao gồm:

• Thực hiện quyền và nghĩa vụ được giao một cách trung thực, cẩn trọng, tốt nhất nhằm bảo đảm lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp;
  • Quản lý và sử dụng nguồn tài chính của doanh nghiệp: Người đại diện phải đảm bảo việc sử dụng các nguồn tài chính của doanh nghiệp một cách hiệu quả, hợp lý và đúng mục đích. Việc quản lý tài chính bao gồm chi tiêu, đầu tư, trả nợ, và quản lý dòng tiền của doanh nghiệp.
  • Thực hiện nghĩa vụ thuế và các nghĩa vụ tài chính khác đối với nhà nước: Người đại diện phải đảm bảo việc nộp thuế và các khoản phí theo quy định của pháp luật một cách đúng hạn, đầy đủ và chính xác. Ngoài ra, họ còn phải thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, và các khoản đóng góp khác cho người lao động.
  • Quản lý nợ và xử lý các khoản vay của doanh nghiệp: Người đại diện phải đảm bảo rằng doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ trả nợ đối với các khoản vay, bao gồm cả nợ gốc và lãi suất, theo đúng thỏa thuận và quy định của pháp luật.
  • Đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật trong các giao dịch tài chính: Người đại diện phải đảm bảo rằng tất cả các giao dịch tài chính của doanh nghiệp, bao gồm đầu tư, mua bán tài sản, và các hoạt động khác, đều tuân thủ đúng quy định của pháp luật, tránh gây thiệt hại cho doanh nghiệp và đối tác.
• Trung thành với lợi ích của doanh nghiệp; không lạm dụng địa vị, chức vụ và sử dụng thông tin, bí quyết, cơ hội kinh doanh, tài sản khác của doanh nghiệp để tư lợi hoặc phục vụ lợi ích của tổ chức, cá nhân khác;
• Thông báo kịp thời, đầy đủ, chính xác cho doanh nghiệp về doanh nghiệp mà mình, người có liên quan của mình làm chủ hoặc có cổ phần, phần vốn góp theo quy định của Luật Doanh nghiệp;
• Chịu trách nhiệm cá nhân theo quy định của pháp luật đối với thiệt hại cho doanh nghiệp do vi phạm trách nhiệm

Ví dụ minh họa về hành vi vi phạm trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật

Công ty Cổ phần Xây dựng ABC, do Ông Trần Văn B làm người đại diện theo pháp luật, trúng thầu một dự án thi công cầu đường. Trong quá trình thực hiện dự án, vì muốn cắt giảm chi phí và đẩy nhanh tiến độ, Ông B đã chỉ đạo sử dụng vật liệu kém chất lượng không đúng với hồ sơ thiết kế và hợp đồng đã ký kết. Ông B cũng bỏ qua các quy trình kiểm định chất lượng bắt buộc.

Hậu quả là sau khi hoàn thành và đưa vào sử dụng một thời gian ngắn, cây cầu xuất hiện nhiều vết nứt, không đảm bảo an toàn và buộc phải sửa chữa lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngân sách nhà nước và ảnh hưởng đến uy tín của Công ty ABC.

Trong trường hợp này ông Trần Văn B đã vi phạm nghiêm trọng trách nhiệm theo Điều 13 Luật Doanh nghiệp năm 2020 và khoản 4 Điều 1 Luật số 76/2025/QH15 theo đó ông B đã vi phạm nghĩa vụ trung thực, cẩn trọng khi chỉ đạo dùng vật liệu kém chất lượng để cắt giảm chi phí và đẩy nhanh tiến độ, phớt lờ hậu quả. Hành động này đi ngược lại lợi ích hợp pháp, gây thiệt hại nghiêm trọng về uy tín và tài chính cho Công ty ABC. Ông cũng lạm dụng địa vị người đại diện để đưa ra quyết định sai lầm, không vì lợi ích bền vững của doanh nghiệp. Do vi phạm các nghĩa vụ tại khoản 4 Điều 1 Luật số 76/2025/QH15, ông B phải chịu trách nhiệm cá nhân về mọi thiệt hại gây ra cho công ty, bao gồm chi phí sửa chữa, phạt hợp đồng, thiệt hại uy tín và chi phí pháp lý.

Quy định về người đại diện theo pháp luật

Người đại diện theo pháp luật là gì?

Căn cứ Điều 12 Luật Doanh nghiệp năm 2020 thì những quy định chung về người đại diện theo pháp luật bao gồm:

Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp là cá nhân đại diện cho doanh nghiệp thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch của doanh nghiệp, đại diện cho doanh nghiệp với tư cách người yêu cầu giải quyết việc dân sự, nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trước Trọng tài, Tòa án và các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

Số lượng người đại diện theo pháp luật

• Công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần có thể có một hoặc nhiều người đại diện theo pháp luật.
• Điều lệ công ty quy định cụ thể số lượng, chức danh quản lý và quyền, nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp.
• Trường hợp việc phân chia quyền, nghĩa vụ của từng người đại diện theo pháp luật chưa được quy định rõ trong Điều lệ công ty thì mỗi người đại diện theo pháp luật của công ty đều là đại diện đủ thẩm quyền của doanh nghiệp trước bên thứ ba; tất cả người đại diện theo pháp luật phải chịu trách nhiệm liên đới đối với thiệt hại gây ra cho doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan.

Cư trú của người đại diện theo pháp luật 

Doanh nghiệp phải bảo đảm luôn có ít nhất một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam.

Xử lý các trường hợp đặc biệt

Trường hợp hết thời hạn ủy quyền mà người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp chưa trở lại Việt Nam và không có ủy quyền khác hoặc thuộc các trường hợp đặc biệt theo khoản 5 Điều 12 Luật Doanh nghiệp năm 2020 thì thực hiện theo quy định sau đây:

• Người được ủy quyền tiếp tục thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp tư nhân cho đến khi người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp trở lại làm việc tại doanh nghiệp
• Người được ủy quyền tiếp tục thực hiện các quyền và nghĩa vụ của người đại diện theo pháp luật của công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh cho đến khi người đại diện theo pháp luật của công ty trở lại làm việc tại công ty hoặc cho đến khi chủ sở hữu công ty, Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị quyết định cử người khác làm người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp
• Tòa án, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng khác có quyền chỉ định người đại diện theo pháp luật tham gia tố tụng theo quy định của pháp luật.

Các câu hỏi có liên quan

Người đại diện theo pháp luật của công ty TNHH là ai?

Theo quy định thì công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có Hội đồng thành viên, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc. Nếu như điều lệ công ty không quy định thì chủ tịch hội đồng thành viên sẽ là người đại diện theo pháp luật.

Ai là người chịu trách nhiệm trong công ty?

Bên chịu trách nhiệm là người sở hữu, kiểm soát hoặc thực hiện quyền kiểm soát hiệu quả đối với một doanh nghiệp, tổ chức phi lợi nhuận hoặc pháp nhân khác và trực tiếp hoặc gián tiếp quản lý quỹ và tài sản của doanh nghiệp đó.

Hội đồng quản trị là gì?

Hội đồng quản trị là cơ quan cấp cao của doanh nghiệp. Thành viên Hội đồng quản trị được bầu chọn hoặc bổ nhiệm bởi các cổ đông công ty, đại diện cho lợi ích của họ. Chức năng chính của Hội đồng quản trị bao gồm: Lựa chọn và bổ nhiệm ban điều hành: Hội đồng quản trị có trách nhiệm lựa chọn và bổ nhiệm giám đốc hoặc ban điều hành của doanh nghiệp.

Nếu có bất kỳ vướng mắc pháp lý nào khác liên quan trách nhiệm cá nhân của người đại diện theo pháp luật xin hãy liên hệ với Luật Việt An để được tư vấn cụ thể và chi tiết hơn. Xin chân thành cảm ơn Quý khách!