Công ty cổ phần và công ty TNHH: Nên chọn loại nào khi khởi nghiệp?

Trong bối cảnh nền kinh tế không ngừng phát triển và khởi nghiệp ngày càng trở thành xu hướng phổ biến, việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp ngay từ đầu đóng vai trò vô cùng quan trọng. Giữa nhiều loại hình doanh nghiệp hiện nay, công ty cổ phần và công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) là hai loại hình được cân nhắc nhiều nhất. Mỗi loại hình đều có những ưu, nhược điểm riêng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng quản lý, huy động vốn và định hướng phát triển lâu dài. Vậy công ty cổ phần và công ty TNHH: Nên chọn loại nào khi khởi nghiệp? Sau đây, Luật Việt An sẽ giúp quý khách hàng giải đáp câu hỏi này.

Đặc điểm của các doanh nghiệp khởi nghiệp

Dựa vào các đặc điểm của doanh nghiệp khởi nghiệp mà các nhà sáng lập nên cân nhắc lựa chọn loại hình công ty cổ phần hay công ty TNHH để khởi nghiệp. Các doanh nghiệp khởi nghiệp thường có các đặc điểm chung sau:

• Các doanh nghiệp khởi nghiệp là những doanh nghiệp chưa có lịch sử hoạt động lâu dài nên thường có quy mô nhỏ, nhân sự ít, vốn đầu tư thấp, chưa có cơ cấu tổ chức chặt chẽ;
• Có mô hình kinh doanh có thể dễ dàng mở rộng quy mô hoạt động;
• Có tiềm năng phát triển nhanh chóng do ứng dụng khoa học công nghệ, đối mới mô hình kinh doanh, sản phẩm/dịch vụ đáp ứng nhu cầu thị trường;
• Nguồn vốn của doanh nghiệp khởi nghiệp thường nhỏ, chủ yếu lấy từ nguồn vốn tư nhân của người sáng lập hoặc vốn góp của người thân, bạn bè, chưa có sự huy động vốn.

Công ty cổ phần và công ty TNHH có điểm gì giống và khác nhau?

Để các nhà sáng lập dễ dàng trong việc lựa chọn thành lập công ty cổ phần hay công ty TNHH khi khởi nghiệp thì cần xác định được điểm giống và khác nhau giữa hai loại hình doanh nghiệp này.

Điểm giống nhau

Công ty cổ phần và công ty TNHH đều có các đặc điểm chung sau đây:

• Đều có tư cách pháp nhân;
• Các thành viên hoặc cổ đông công ty chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty.

Điểm khác nhau

• Về số lượng thành viên:
  • Công ty TNHH một thành viên  do một tổ chức hoặc một cá nhân làm chủ sở hữu;
  • Công ty TNHH hai thành viên trở lên có từ 02 đến 50 thành viên;
  • Công ty cổ phần có tối thiểu là 03 cổ đông và không hạn chế số lượng tối đa;
• Về vốn điều lệ:
  • Vốn điều lệ của công ty TNHH được chia theo tỷ lệ phần trăm số vốn góp của các thành viên trong công ty;
  • Vốn điều lệ công ty cổ phần được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần.
• Về cách thức huy động vốn:
  • Công ty TNHH huy động vốn bằng cách chủ sở hữu, thành viên công ty góp thêm vốn hoặc tiếp nhận thêm vốn góp của người khác;
  • Công ty cổ phần huy động vốn bằng cách phát hành cổ phiếu, trái phiếu.
• Về cơ cấu tổ chức quản lý:
  • Công ty TNHH một thành viên tổ chức hoạt động theo một trong hai mô hình sau đây: Chủ tịch công ty, giám đốc hoặc tổng giám đốc; hoặc hội đồng thành viên, giám đốc hoặc tổng giám đốc;
  • Công ty TNHH hai thành viên trở lên tổ chức theo mô hình: Hội đồng thành viên, chủ tịch hội đồng thành viên, giám đốc/tổng giám đốc;
  • Công ty cổ phần có cơ cấu tổ chức quản lý phức tạp hơn, thực hiện theo một trong hai mô hình: Đại hội đồng cổ đông, hội đồng quản trị, ban kiểm soát và giám đốc/tổng giám đốc; hoặc đại hội đồng cổ đông, hội đồng quản trị và giám đốc hoặc tổng giám đốc.

Ưu điểm, nhược điểm khi lựa chọn công ty cổ phần hay công ty TNHH để khởi nghiệp

Có nên lựa chọn công ty cổ phần để khởi nghiệp không?

• Ưu điểm:
  • Khả năng huy động vốn lớn, linh hoạt do công ty cổ phần có quyền phát hành chứng khoán các loại nên dễ thu hút nhà đầu tư;
  • Cổ đông công ty có thể dễ dàng chuyển nhượng cổ phần của mình cho người khác (trừ cổ phần ưu đãi biểu quyết và hạn chế chuyển nhượng cổ phần phổ thông của cổ đông sáng lập trong vòng 3 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp) mà không bị hạn chế, ràng buộc nhiều điều kiện như công ty TNHH;
  • Công ty cổ phần có quy mô phát triển rộng, phù hợp cho doanh nghiệp có định hướng niêm yết trên sàn chứng khoán và có định hướng hoạt động trong hầu hết các lĩnh vực, ngành nghề.
• Nhược điểm:
  • Cơ cấu tổ chức quản lý phức tạp, bị ràng buộc bởi nhiều quy định pháp luật đặc biệt về kế toán và tài chính;
  • Chi phí vận hành, kế toán, kiểm toán thường cao;
  • Phải nộp thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng vốn;
  • Nếu không kiểm soát tốt lượng cổ phần, có thể mất quyền kiểm soát công ty.

Có nên lựa chọn công ty TNHH để khởi nghiệp không?

• Ưu điểm:
  • Cơ cấu hoạt động công ty đơn giản, dễ dàng quản lý;
  • Việc chuyển nhượng phần vốn góp được pháp luật quy định rất chặt chẽ nên có thể dễ dàng quản lý, kiểm soát được phần vốn góp của các thành viên, hạn chế được sự tham gia của người lạ vào công ty;
  • Không phải nộp thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng vốn;
  • Chi phí để vận hành công ty không lớn.
• Nhược điểm:
  • Công ty TNHH khó huy động vốn hơn do không được phát hành cổ phiếu và bị giới hạn số lượng thành viên;
  • Bị hạn chế trong quá trình chuyển nhượng vốn.

Công ty cổ phần và công ty TNHH: Nên chọn loại nào khi khởi nghiệp?

Việc lựa chọn giữa công ty cổ phần hay công ty TNHH khi khởi nghiệp phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Quy mô doanh nghiệp, số vốn hiện có, số lượng người tham gia góp vốn, định hướng phát triển của doanh nghiệp, nhu cầu huy động vốn và mức độ kiểm soát doanh nghiệp, cụ thể:

• Nên lựa chọn công ty cổ phần để khởi nghiệp khi:
  • Có nhiều người cùng tham gia góp vốn thành lập công ty (từ 03 người trở lên);
  • Có định hướng tăng trưởng nhanh, mở rộng hoạt động kinh doanh sang nhiều ngành nghề, lĩnh vực hoặc mở rộng quy mô kinh doanh;
  • Muốn huy động mức vốn lớn
• Nên lựa chọn công ty TNHH để khởi nghiệp khi:
  • Có số vốn thấp, muốn thành lập công ty vừa và nhỏ;
  • Có từ 01 đến 50 người tham gia góp vốn;
  • Ngành nghề, lĩnh vực hoạt động không nhiều;
  • Muốn quản lý linh hoạt, đơn giản, giảm thiểu thủ tục hành chính;
  • Các thành viên công ty có mối quan hệ gần gũi, muốn duy trì sự kiểm soát hoạt động kinh doanh của công ty;
  • Chưa có nhu cầu huy động vốn ngay lập tức.

Hồ sơ thành lập công ty cổ phần và công ty TNHH

Căn cứ Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp 2025, Điều 24 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, từ ngày 01/07/2025 thành phần hồ sơ đăng ký thành lập công ty cổ phần và công ty TNHH có nhiều thay đổi, cụ thể:

Thành phần hồ sơ

• Giấy đề nghị thành lập công ty;
• Điều lệ công ty;
• Danh sách thành viên (đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên); Danh sách cổ đông sáng lập, danh sách cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài (đối với công ty cổ phần);
• Danh sách chủ sở hữu hưởng lợi (nếu có);
• Bản sao giấy chứng nhận thành lập tổ chức đối với chủ sở hữu, thành viên, cổ đông là tổ chức;
• Bản sao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư;
• Bổ sung thêm danh sách chủ sở hữu hưởng lợi (nếu có);
• Trường hợp chủ sở hữu, thành viên, cổ đông, người đại diện theo pháp luật, người đại diện theo ủy quyền của chủ sở hữu, thành viên, cổ đông là tổ chức, kê khai số định danh cá nhân thì hồ sơ đăng ký doanh nghiệp không bao gồm bản sao giấy tờ pháp lý của các cá nhân này.

Biều mẫu thành lập công ty cổ phần và công ty TNHH mới

• Giấy đề nghị thành lập công ty TNHH, công ty cổ phần kê khai theo Mẫu số 02, 03, 04 ban hành kèm theo Thông tư 68/2025/TT-BTC:
• Danh sách thành viên và danh sách cổ đông sáng lập kê khai theo Mẫu số 06, 07 ban hành kèm theo Thông tư 68/2025/TT-BTC:

Thủ tục thành lập công ty cổ phần và công ty TNHH

• Bước 1: Nộp hồ sơ thành lập công ty đến cơ quan đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính nơi công ty dự kiến đặt trụ sở chính tại cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp tại website: https://dangkykinhdoanh.gov.vn/ ;
• Bước 2: Phòng đăng ký kinh doanh tiếp nhận, giải quyết hồ sơ;
• Bước 3: Gửi thông báo bổ sung, sửa đổi hồ sơ (nếu hồ sơ chưa đầy đủ, hợp lệ) trong vòng 03 ngày từ ngày tiếp nhận hồ sơ;
• Bước 4: Trả kết quả giải quyết hồ sơ
  • Nếu hồ sơ hợp lệ: Cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp;
  • Nếu hồ sơ không hợp lệ: Thông báo từ chối cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, nêu rõ lý do từ chối.

Đăng ký thành lập công ty cổ phần và công ty TNHH có lâu không?

Căn cứ quy định tại Điều 26 Luật Doanh nghiệp 2020, thời hạn giải quyết hồ sơ thành lập công ty cổ phần và công ty TNHH là như nhau, theo đó, cơ quan đăng ký kinh doanh có trách nhiệm xem xét tính hợp lệ của hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và gửi kết quả giải quyết hồ sơ trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ.

Lưu ý chung khi thành lập công ty cổ phần và công ty TNHH

• Xác định rõ ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp, xem xét các điều kiện kinh doanh tại quy định pháp luật liên quan đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện;
• Xác định mức vốn điều lệ phù hợp, đúng thực tế, tránh trường hợp khai khống vốn điều lệ, loại tài sản góp vốn để thành lập công ty;
• Không đặt trụ sở chính công ty tại căn hộ chung cư hoặc nhà tập thể với mục đích để ở;
• Kê khai, đăng ký thuế ban đầu trong vòng 10 ngày kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Quý khách hàng muốn tư vấn lựa chọn công ty cổ phần hay công ty TNHH khi khởi nghiệp xin vui lòng liên hệ Công ty luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất!