Nghị định 225/2025/NĐ-CP sửa đổi các Nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư

Ngày 15/8/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 225/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 23/2024/NĐ-CP ngày 27/2/2024 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu 2023 về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực; bổ sung một số điều của Nghị định số 115/2024/NĐ-CP ngày 16/9/2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư có sử dụng đất. Việc ban hành Nghị định 225/2025/NĐ-CP xuất phát từ thực tiễn triển khai còn nhiều vướng mắc, đặc biệt trong các khâu chuẩn bị hồ sơ mời thầu, tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý và thủ tục công khai thông tin đấu thầu. Trong bài viết dưới đây, Luật Việt An sẽ làm rõ những sửa đổi, bổ sung lần này để doanh nghiệp và nhà đầu tư khi tham gia dự án có thể nắm bắt chính xác và kịp thời.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định 225/2025/NĐ-CP tập trung vào sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến:

• Trình tự, thủ tục lựa chọn nhà đầu tư theo Luật Đấu thầu 2023.
• Các trường hợp đấu thầu rộng rãi, chỉ định thầu, chào hàng cạnh tranh.
• Hồ sơ mời thầu, tiêu chí đánh giá năng lực, kinh nghiệm và phương án tài chính.
• Cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, UBND cấp tỉnh và đơn vị tổ chức đấu thầu.

Đối tượng áp dụng bao gồm:

• Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền phê duyệt dự án.
• Bên mời thầu, tổ chuyên gia đấu thầu.
• Nhà đầu tư trong nước và nước ngoài tham gia đấu thầu các dự án theo quy định của Luật Đấu thầu.

Một số điểm mới của Nghị định 225/2025/NĐ-CP sửa đổi các Nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư

Mở rộng đối tượng “bên mời quan tâm”

Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 225/2025/NĐ-CP, không chỉ UBND cấp tỉnh, bộ, ngành mới được xác định là “bên mời quan tâm”, mà phạm vi này còn được bổ sung thêm UBND cấp xã cùng các cơ quan khác do pháp luật chuyên ngành quy định.

Bên cạnh đó, khoản 4a, 4b Điều 3 nghị định cũng bổ sung ra định nghĩa cụ thể về:

• Hồ sơ yêu cầu: Bộ tài liệu do bên mời quan tâm chuẩn bị nhằm yêu cầu nhà đầu tư lập hồ sơ đề xuất.
• Hồ sơ đề xuất: Tài liệu do nhà đầu tư soạn thảo và nộp để tham gia quá trình lựa chọn.

So với quy định trước đây tại khoản 2 Điều 3 Nghị định 23/2024/NĐ-CP và khoản 2 Điều 3Nghị định 115/2024/NĐ-CP  vốn chỉ dừng lại ở việc liệt kê chung chung đối tượng là UBND cấp tỉnh, bộ, ngành và chưa làm rõ khái niệm hồ sơ thì thay đổi này giúp quá trình áp dụng trở nên rõ ràng, thống nhất và minh bạch hơn.

Miễn điều kiện bảo đảm cạnh tranh trong hai trường hợp đặc biệt

Một điểm đáng chú ý tại khoản 7 Điều 4 Nghị định 225/2025/NĐ-CP là việc nới lỏng điều kiện bảo đảm cạnh tranh đối với:

• Dự án áp dụng hình thức chỉ định nhà đầu tư (theo khoản 2a Điều 34 Luật Đấu thầu).
• Dự án lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt (Điều 34a Luật Đấu thầu).

Theo đó, nhà đầu tư tham gia hai loại dự án này không phải đáp ứng yêu cầu về bảo đảm cạnh tranh vốn được quy định tại Nghị định 23/2024/NĐ-CP. Trước đây, tất cả dự án thuộc phạm vi điều chỉnh đều buộc phải tuân thủ điều kiện này, không có ngoại lệ.

Bổ sung cơ chế ưu đãi mới cho nhà đầu tư

Nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và thu hút vốn đầu tư, Nghị định 225/2025/NĐ-CP bổ sung nhiều chính sách ưu đãi:

• Doanh nghiệp khoa học – công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao: được cộng thêm 5% khi chấm điểm hồ sơ dự thầu. (điểm c khoản 4 Điều 1 và điểm c khoản 5 Điều 2)
• Nhà đầu tư nước ngoài có cam kết chuyển giao công nghệ: được cộng thêm 2% trong quá trình đánh giá. (điểm d khoản 5 Điều 1 và điểm d khoản 5 Điều 2)

Trước đó, Điều 5 Nghị định 23/2024/NĐ-CP, điểm b khoản 1 Điều 6 Nghị định 115/2024/NĐ-CP tuy có quy định về một số ưu đãi chung, nhưng chưa dành ưu đãi riêng cho nhóm doanh nghiệp công nghệ, khởi nghiệp hay cam kết chuyển giao công nghệ.

Bỏ tiêu chí “kinh nghiệm” trong đánh giá nhà đầu tư

Một thay đổi quan trọng khác là việc loại bỏ tiêu chuẩn về kinh nghiệm tương tự khi xem xét hồ sơ. Từ nay, việc đánh giá sẽ tập trung vào năng lực (tài chính, kỹ thuật, nhân sự). Nếu nhà đầu tư có cung cấp tài liệu chứng minh kinh nghiệm thì vẫn được xem xét, nhưng không còn là điều kiện bắt buộc.

Nội dung này được thể hiện ở việc đổi tên Điều 45 Nghị định 23/2024/NĐ-CP, Điều 46 Nghị định 115/2024/NĐ-CP từ “tiêu chuẩn đánh giá năng lực và kinh nghiệm” thành “tiêu chuẩn đánh giá năng lực”. Đồng thời tại Điều 21 Nghị định 225/2025/NĐ-CP cũng bãi bỏ hàng loạt cụm từ “kinh nghiệm” tại nhiều điều của Nghị định 23/2024/NĐ-CP và Nghị định 115/2024/NĐ-CP.

Thay đổi quy định về dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang

Theo điểm g khoản 2 Điều 4 Nghị định 225/2025/NĐ-CP, việc tổ chức đấu thầu các dự án nhà ở xã hội, nhà ở tái thiết chung cư, hoặc nhà ở phục vụ lực lượng vũ trang vẫn được giữ nguyên tinh thần chung: chỉ đấu thầu khi có từ hai nhà đầu tư trở lên cùng đăng ký.

Tuy nhiên, nghị định mới đã cập nhật, bổ sung thêm nhóm dự án thuộc Nghị quyết 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 về thí điểm chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội. Điều này giúp các quy định hiện hành phù hợp và đồng bộ hơn với Luật Nhà ở 2023 cũng như các chính sách mới của Quốc hội.

Mở rộng phạm vi dự án được lựa chọn trong trường hợp đặc biệt

Điều 44a Nghị định 115/2024/NĐ-CP, sau khi được sửa đổi bởi Nghị định 225/2025/NĐ-CP, đã bổ sung thêm nhiều loại dự án có thể áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư đặc biệt, chẳng hạn:

• Dự án cấp bách theo nghị quyết, chỉ đạo hoặc kết luận của Chính phủ, cấp ủy và HĐND tỉnh.
• Dự án kết nối hạ tầng đồng bộ theo định hướng phát triển vùng/tỉnh.
• Dự án điện hạt nhân, điện gió ngoài khơi (chỉ áp dụng khi hình thức đấu thầu khác không đáp ứng).
• Dự án đặc thù khác nếu các hình thức lựa chọn thông thường không khả thi.

So với trước, phạm vi này đã được mở rộng hơn, phản ánh đúng nhu cầu cấp thiết từ thực tiễn triển khai.

Hoàn thiện quy trình lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt

Khoản 17 Điều 2 Nghị định 225/2025/NĐ-CP bổ sung, cụ thể hóa 03 cơ chế thẩm quyền khi xem xét lựa chọn nhà đầu tư cho dự án đặc biệt:

• Dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội hoặc Thủ tướng: giao cơ quan chuyên môn đánh giá, trình cấp có thẩm quyền quyết định.
• Dự án thuộc thẩm quyền UBND tỉnh: UBND tỉnh thẩm định và đồng thời ra quyết định vừa về chủ trương vừa về chấp thuận nhà đầu tư.
• Dự án cấp bách liên quan QP-AN hoặc KT-XH: có thêm hướng dẫn cụ thể về hồ sơ, quy trình thẩm định của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.

Ngoài ra, nghị định còn bổ sung các quy định về đàm phán, ký kết hợp đồng, xử lý trường hợp phát sinh sau khi đã có chủ trương đầu tư, Bổ sung các tình huống phát sinh sau khi đã có quyết định chủ trương đầu tư (khoản 5), hoặc các dự án giao đất/cho thuê đất không qua đấu giá (khoản 7).

Chỉ định nhà đầu tư được quy định lần đầu tiên

Khoản 18 Điều 225/2025/NĐ-CP bổ sung điều 44c về các dự án áp dụng hình thức chỉ định nhà đầu tư. Theo đó, các dự án áp dụng hình thức chỉ định nhà đầu tư được quy định tại khoản 2a Điều 34 của Luật Đấu thầu khoản 2a Điều 34 Luật Đấu thầu, một số dự án được áp dụng hình thức chỉ định nhà đầu tư thay vì tổ chức đấu thầu rộng rãi bao gồm:

• Dự án do nhà đầu tư sở hữu công nghệ chiến lược, công nghệ cao.
• Dự án cần đảm bảo đồng bộ, tương thích với hạ tầng số, nền tảng số đã triển khai trước đó.
• Các dự án cấp bách, quan trọng quốc gia, hoặc do thiên tai, sự kiện bất khả kháng.
• Dự án phát triển đô thị theo mô hình TOD hoặc dự án lấn biển nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương.

Đặc biệt, nghị định yêu cầu cơ quan có thẩm quyền báo cáo định kỳ hằng năm về tình hình triển khai các dự án chỉ định, gửi Bộ Tài chính để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Đây là bước đi nhằm ngăn chặn nguy cơ lạm dụng cơ chế chỉ định, đồng thời vẫn tạo sự linh hoạt cho dự án cấp bách.

Cũng tại khoản 18 Điều 2 Nghị định 225/2025/NĐ-CP đã bổ sung quy trình chỉ định nhà đầu tư với hai quy trình áp dụng:

• Quy trình thông thường (7 bước): từ lập hồ sơ yêu cầu, đánh giá, công khai kết quả đến đàm phán hợp đồng.

• Quy trình rút gọn (4 bước): áp dụng khi dự án do nhà đầu tư đề xuất, giúp rút ngắn thủ tục nhưng vẫn đảm bảo công khai, minh bạch.

Như vậy, lần đầu tiên cơ chế chỉ định nhà đầu tư được pháp luật quy định rõ ràng, có giới hạn và có giám sát.

Giải quyết kiến nghị trong đấu thầu

Nghị định 225/2025/NĐ-CP cũng bổ sung Chương VIIIa với các quy định về giải quyết kiến nghị (Điều 61b, 61c, 61d). Đây là bước tiến lớn về bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và tăng minh bạch trong đấu thầu.

Một số điểm nổi bật:

• Đơn kiến nghị phải được gửi đúng chủ thể (bên mời thầu, người có thẩm quyền hoặc hội đồng giải quyết kiến nghị) và đảm bảo chữ ký hợp pháp, kể cả chữ ký số.
• Kiến nghị về hồ sơ mời thầu hoặc quá trình lựa chọn phải được trả lời trong 07 ngày làm việc.
• Kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà đầu tư cũng phải được xử lý trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đơn.
• Nhà đầu tư có trách nhiệm nộp chi phí giải quyết kiến nghị, nếu không nộp thì kiến nghị không được xem xét.

Quy định mới này giúp quá trình xử lý kiến nghị trở nên nhanh chóng, minh bạch và có trách nhiệm hơn, tránh tình trạng kéo dài, gây thiệt hại cho cả nhà đầu tư và cơ quan quản lý.

Trên đây là một số điểm mới của Nghị định 225/2025/NĐ-CP sửa đổi các Nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu, cảm ơn Quý khách hàng đã quan tâm theo dõi. Mọi thắc mắc Quý khách hàng vui lòng liên hệ tới Công ty luật Việt An để được hỗ trợ nhanh nhất!