Nghị định 168/2025 về đăng ký doanh nghiệp có hiệu lực từ 01/07/2025

Ngày 30/6/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp. Đây là quy định nhằm hướng dẫn Luật Doanh nghiệp 2020, đặc biệt là các quy định mới của Luật Doanh nghiệp sửa đổi bổ sung năm 2025. Sau đây, Luật Việt An sẽ cập nhật một số quy định mới đáng chú ý tại Nghị định 168/2025 về đăng ký doanh nghiệp có hiệu lực từ 01/07/2025.

Tổng hợp điểm mới tại Nghị định 168/2025 về đăng ký doanh nghiệp có hiệu lực từ 01/07/2025

• Hướng dẫn quy định về tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp;
• Quy định mới về thẩm quyền, tên gọi của cơ quan đăng ký kinh doanh;
• Sửa đổi, bổ sung quy định về hồ sơ đăng ký doanh nghiệp;
• Bỏ quy định về việc đăng ký kinh doanh đối với tổ chức tín dụng;
• Hướng dẫn cụ thể thủ tục đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử;
• Sửa đổi, bổ sung quy định mới về đăng ký hộ kinh doanh.

Hướng dẫn quy định về tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp

Một trong điểm mới của Luật Doanh nghiệp sửa đổi năm 2025 là đã bổ sung quy định về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp. Điều 17 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định chi tiết tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp gồm:

• Cá nhân sở hữu trực tiếp hoặc sở hữu gián tiếp từ 25% vốn điều lệ hoặc 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên của doanh nghiệp;
• Cá nhân có quyền chi phối việc thông qua ít nhất một trong các vấn đề sau: Bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm đa số hoặc tất cả thành viên hội đồng quản trị, chủ tịch hội đồng quản trị, chủ tịch hội đồng thành viên; người đại diện theo pháp luật, giám đốc hoặc tổng giám đốc của doanh nghiệp; sửa đổi, bổ sung điều lệ của doanh nghiệp; thay đổi cơ cấu tổ chức quản lý công ty; tổ chức lại, giải thể công ty.

Theo đó, doanh nghiệp phải kê khai, thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp trong hồ sơ đăng ký kinh doanh theo mẫu mới ban hành tại Thông tư 68/2025/TT-BTC.

Đây là quy định then chốt để phục vụ công tác phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, góp phần nâng cao uy tín và minh bạch của thị trường.

Quy định mới về thẩm quyền, tên gọi của cơ quan đăng ký kinh doanh

Với mô hình chính quyền 2 cấp mới từ 1/7/2025 và chính thức bỏ đơn vị hành chính cấp huyện, đồng thời việc hợp nhất Sở Tài chính và Sở Kế hoạch và Đầu tư ở các tỉnh thành Sở Tài chính nên dẫn đến thẩm quyền và tên gọi của cơ quan đăng ký kinh doanh cũng thay đổi. Do đó, Điều 20 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định mới về cơ quan đăng ký kinh doanh như sau:

Ở cấp tỉnh:

• Ban quản lý khu công nghệ cao: cấp đăng ký doanh nghiệp đối với doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh có địa chỉ đặt trong khu công nghệ cao;
• Cơ quan Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính: có thẩm quyền cấp Giấy đăng ký doanh nghiệp đối với doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh có địa chỉ tại tỉnh, thành phố trong phạm vi quản lý, trừ trường hợp thuộc thẩm quyền Ban quản lý khu công nghệ cao.

Ở cấp xã: Phòng Kinh tế (đối với xã, đặc khu) hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị (đối với phường và đặc khu Phú Quốc) thuộc UBND cấp xã cấp đăng ký hộ kinh doanh.

Như vậy, theo quy định mới việc đăng ký kinh doanh có thể thuộc thẩm quyền của Ban quản lý khu công nghệ cao. Đối với đăng ký hộ kinh doanh, thẩm quyền cấp giấy phép chuyển từ cơ quan chuyên môn của UBND cấp huyện xuống cơ quan chuyên môn của UBND cấp xã.

Sửa đổi, bổ sung quy định về hồ sơ đăng ký doanh nghiệp

Theo quy định mới thì trường hợp đã kê khai số định danh cá nhân theo Điều 11 Nghị định 168/2025/NĐ-CP thì sẽ không phải nộp bản sao giấy tờ pháp lý của cá nhân như: Thẻ căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân hoặc Hộ chiếu Việt Nam còn hiệu lực… theo quy định cũ. Cụ thể:

• Trường hợp đã có số định danh cá nhân, người thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp kê khai các thông tin về họ, chữ đệm và tên, ngày, tháng, năm sinh, số định danh cá nhân, giới tính của mình và của cá nhân có yêu cầu kê khai thông tin cá nhân trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và đồng ý chia sẻ thông tin cá nhân được lưu giữ tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cho Cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan quản lý nhà nước về đăng ký kinh doanh để phục vụ công tác quản lý nhà nước về đăng ký doanh nghiệp theo quy định.
• Trường hợp nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp bằng bản giấy, người nộp hồ sơ xuất trình thẻ Căn cước hoặc thẻ Căn cước công dân hoặc sử dụng căn cước điện tử theo quy định pháp luật để thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp.
• Trường hợp người nộp hồ sơ không có số định danh cá nhân thì kèm theo hồ sơ phải có bản sao hộ chiếu hoặc hộ chiếu nước ngoài hoặc các giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu nước ngoài còn hiệu lực của cá nhân đó theo quy định.

Quy định này nhằm thực thi phương án đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân tại Nghị quyết số 136/NQ-CP. Theo đó, trường hợp người thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp kê khai số định danh cá nhân thì có thể cắt giảm được phần lớn thông tin cá nhân phải kê khai trên cơ sở khai thác thông tin công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, tiết kiệm thời gian thực hiện thủ tục hành chính, hạn chế tối đa hành vi giả mạo hồ sơ để đăng ký thành lập doanh nghiệp trái pháp luật do các thông tin cá nhân lưu trữ tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư là các thông tin đã được Bộ Công an xác minh.

Cập nhật biểu mẫu hướng dẫn Nghị định 168/2025 về đăng ký doanh nghiệp có hiệu lực từ 01/07/2025

Ngày 01/7/2025, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư 68/2025/TT-BTC ban hành biểu mẫu sử dụng trong đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh, thay thế các biểu mẫu cũ tại Thông tư 01/2021/TT-BKHĐT (sửa đổi bổ sung bởi Thông tư 02/2023/TT-BKHĐT).

Biểu mẫu mới áp dụng trong cả đăng ký doanh nghiệp và đăng ký hộ kinh doanh bao gồm nhiều cập nhật theo quy định đổi mới sẽ có hiệu lực thi hành đồng thời với luật và nghị định từ ngày 01/07/2025.

Bỏ quy định về việc đăng ký kinh doanh đối với tổ chức tín dụng

Theo Điều 27 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 thì Ngân hàng Nhà nước có thẩm quyền cấp, sửa đổi, bổ sung và thu hồi Giấy phép theo quy định. Giấy phép thành lập và hoạt động của tổ chức tín dụng đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã.

Bên cạnh đó, Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 không quy định việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải đăng ký kinh doanh; văn phòng đại diện của tổ chức tín dụng nước ngoài, tổ chức nước ngoài khác có hoạt động ngân hàng phải đăng ký hoạt động theo quy định của pháp luật sau khi được cấp Giấy phép như đã quy định tại Điều 24 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010.

Do đó, việc quy định đăng ký kinh doanh đối với tổ chức tín dụng tại Nghị định hướng dẫn đăng ký doanh nghiệp là không có cơ sở.

Vì vậy, Nghị định 168/2025/NĐ-CP không quy định việc đăng ký kinh doanh của tổ chức tín dụng, phù hợp với quy định của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024.

Hướng dẫn cụ thể thủ tục đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử

Sử dụng tài khoản định danh điện tử khi đăng ký doanh nghiệp qua mạng điện tử

Nếu như trước đây, theo Nghị định 01/2021/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân có quyền lựa chọn “sử dụng chữ ký số hoặc sử dụng Tài khoản đăng ký kinh doanh” để đăng ký doanh nghiệp qua mạng thông tin điện tử thì theo quy định mới tại Điều 37 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, đăng ký doanh nghiệp qua mạng thông tin điện tử phải “sử dụng tài khoản định danh điện tử” để thực hiện việc đăng ký doanh nghiệp thông qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Trình tự, thủ tục thực hiện

• Người nộp hồ sơ sử dụng tài khoản định danh điện tử để đăng nhập, nộp hồ sơ thông qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
• Các thông tin đăng ký doanh nghiệp trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp được truyền sang Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế để phối hợp, trao đổi thông tin giữa Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh và Cơ quan thuế, giúp phối hợp quản lý hiệu quả, tránh trùng lặp và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính.

Quy định mới đáng chú ý về hộ kinh doanh tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP

Văn bản ủy quyền cho một thành viên làm đại diện hộ kinh doanh phải được công chứng hoặc chứng thực

Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh của hộ. Trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh thì ủy quyền cho một thành viên làm đại diện hộ kinh doanh.

Nếu như trước đây, Nghị định 01/2021/NĐ-CP không quy định cụ thể về văn bản ủy quyền trong trường hợp này thì theo quy định mới tại Khoản 1 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP yêu cầu:

• Trường hợp hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập thì các thành viên ủy quyền bằng văn bản cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh trong quá trình hoạt động kinh doanh.
• Văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật.

Có thể nộp hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã bất kỳ trong phạm vi tỉnh

Cùng với quy định mới về thẩm quyền cấp đăng ký hộ kinh doanh thuộc về Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã, quy định mới tại Khoản 2 Điều 88 Nghị định 168/2025/NĐ-CP tạo điều kiện cho người dân đăng ký hộ kinh doanh khi quy định:  Người thành lập hộ kinh doanh, hộ kinh doanh có thể nộp hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh và nhận kết quả tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã bất kỳ trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở. Tuy nhiên, cần lưu ý việc giải quyết hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh do cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở thực hiện.

Quy định mới cũng nghiêm cấm Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã và các cơ quan khác gây phiền hà đối với tổ chức, cá nhân trong khi tiếp nhận hồ sơ và giải quyết thủ tục đăng ký hộ kinh doanh.

Thành phần hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh chỉ gồm hai loại giấy tờ

Theo quy định mới tại Khoản 2 Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh chỉ yêu cầu 2 loại giấy tờ:

• Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh;
• Bản sao văn bản ủy quyền của thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm chủ hộ kinh doanh đối với trường hợp các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh. Văn bản ủy quyền phải công chứng hoặc chứng thực.

Như vậy quy định mới đã bãi bỏ các Giấy tờ pháp lý cá nhân và biên bản họp thành viên như trong quy định trước kia của Nghị định 01/2021/NĐ-CP .

Bổ sung quy định về tình trạng pháp lý của chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp

Nhằm xác định trạng thái hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh theo hồ sơ đăng ký và tình trạng pháp lý của doanh nghiệp, giúp công khai, minh bạch thông tin về tình trạng pháp lý của chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh, bảo đảm việc cung cấp thông tin liên quan đến chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp là chính xác và có giá trị pháp lý; đồng thời tạo sự thống nhất về số liệu thống kê giữa cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế, Điều 36 Nghị định 168/2025/NĐ-CP  đã bổ sung quy định về tình trạng pháp lý của chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh, bao gồm 06 tình trạng:

• Tạm ngừng kinh doanh;
• Không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký;
• Bị thu hồi do cưỡng chế về quản lý thuế;
• Đang làm thủ tục chấm dứt hoạt động;
• Đã chấm dứt hoạt động;
• Đang hoạt động.

Đồng thời quy định các trường hợp cập nhật tình trạng pháp lý của chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh khi doanh nghiệp cập nhật tình trạng pháp lý.

Trên đây là cập nhật một số quy định mới đáng chú ý tại Nghị định 168/2025 về đăng ký doanh nghiệp có hiệu lực từ 01/07/2025. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay có nhu cầu tư vấn thủ tục đăng ký doanh nghiệp, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được tư vấn, hỗ trợ tốt nhất!