Khi thành lập chi nhánh hoặc văn phòng đại diện của công ty nước ngoài tại Việt Nam, thương nhân cần lưu ý hai thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến việc nộp hồ sơ. Thứ nhất, thẩm quyền cấp giấy phép thành lập chi nhánh đã được phân cấp cho UBND cấp tỉnh. Thứ hai, theo Nghị quyết 19/2026/NQ-CP, hồ sơ cấp mới và hồ sơ điều chỉnh do thay đổi người đứng đầu chỉ yêu cầu bản sao hộ chiếu nếu người được bổ nhiệm là người nước ngoài. Điều kiện về thời gian hoạt động của thương nhân là ít nhất 01 năm đối với văn phòng đại diện và 05 năm đối với chi nhánh.
Khi nào nên lập chi nhánh, khi nào nên mở văn phòng đại diện?
Văn phòng đại diện phù hợp khi thương nhân nước ngoài cần một đầu mối liên lạc, tìm hiểu thị trường và xúc tiến cơ hội đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam. Văn phòng đại diện không được trực tiếp thực hiện hoạt động sinh lợi. Trưởng văn phòng có thể ký hợp đồng của thương nhân nước ngoài khi có giấy ủy quyền hợp pháp. Trong trường hợp đó, người đứng đầu ký thay mặt thương nhân nước ngoài trong phạm vi được ủy quyền.
Chi nhánh phù hợp khi thương nhân muốn trực tiếp thực hiện hoạt động thương mại tại Việt Nam và ngành nghề dự kiến được phép triển khai dưới hình thức chi nhánh. Chi nhánh có thể giao kết hợp đồng phù hợp với nội dung ghi trên giấy phép và phải đáp ứng điều kiện kinh doanh chuyên ngành nếu có. Trước khi lựa chọn mô hình này, thương nhân cần đối chiếu ngành nghề, quốc gia hoặc vùng lãnh thổ nơi mình được thành lập và cam kết mở cửa thị trường áp dụng.
Hai hình thức trên áp dụng cho thương nhân được thành lập ở nước ngoài trực tiếp xin giấy phép tại Việt Nam. Trường hợp một công ty có vốn đầu tư nước ngoài đã thành lập tại Việt Nam muốn mở chi nhánh hoặc văn phòng đại diện của chính công ty đó, doanh nghiệp thực hiện thủ tục đăng ký hoạt động theo pháp luật về doanh nghiệp. Nhà đầu tư dự kiến thành lập công ty tại Việt Nam cần xác định thủ tục áp dụng theo hình thức đầu tư và ngành, nghề dự kiến kinh doanh.
Điều kiện cấp giấy phép thành lập
Theo Điều 7 và Điều 8 Nghị định 07/2016/NĐ-CP, thương nhân cần kiểm tra hai mốc riêng biệt là thời gian đã hoạt động và thời hạn hoạt động còn lại trên giấy tờ đăng ký kinh doanh.
| Nội dung | Văn phòng đại diện | Chi nhánh |
|---|---|---|
| Thời gian thương nhân đã hoạt động | Ít nhất 01 năm kể từ ngày thành lập hoặc đăng ký | Ít nhất 05 năm kể từ ngày thành lập hoặc đăng ký |
| Thời hạn hoạt động còn lại | Ít nhất 01 năm tính từ ngày nộp hồ sơ, nếu giấy tờ đăng ký kinh doanh có ghi thời hạn hoạt động | Áp dụng cùng điều kiện |
| Nội dung hoạt động tại Việt Nam | Phù hợp với cam kết của Việt Nam trong điều ước quốc tế có liên quan | Phù hợp với cam kết mở cửa thị trường của Việt Nam và ngành nghề kinh doanh của thương nhân nước ngoài |
Theo quy định chung, thương nhân phải được thành lập, đăng ký kinh doanh hoặc được công nhận theo pháp luật của quốc gia, vùng lãnh thổ tham gia điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Nếu nội dung hoạt động dự kiến không phù hợp với cam kết của Việt Nam hoặc thương nhân đến từ quốc gia, vùng lãnh thổ không tham gia điều ước quốc tế liên quan, việc thành lập phải được Bộ trưởng hoặc Thủ trưởng cơ quan ngang bộ quản lý chuyên ngành chấp thuận theo khoản 5 Điều 7 hoặc khoản 5 Điều 8.
Nộp hồ sơ ở đâu theo quy định hiện hành?
| Thủ tục | Cơ quan có thẩm quyền theo quy định chung |
|---|---|
| Cấp giấy phép thành lập chi nhánh | UBND cấp tỉnh theo Điều 35 Nghị định 146/2025/NĐ-CP. Việc phân cấp cũng áp dụng đối với cấp lại, điều chỉnh, gia hạn, thu hồi giấy phép và giải quyết chấm dứt hoạt động chi nhánh. |
| Cấp giấy phép thành lập văn phòng đại diện ngoài khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu công nghệ cao | Sở Công Thương nơi dự kiến đặt trụ sở. |
| Cấp giấy phép thành lập văn phòng đại diện trong các khu nêu trên | Ban quản lý khu tương ứng. |
Thương nhân nên tra cứu thủ tục do tỉnh, thành phố nơi dự kiến đặt trụ sở công bố để xác định đúng đầu mối tiếp nhận hồ sơ. Đối với ngành có quy định riêng về việc thành lập chi nhánh hoặc văn phòng đại diện, thẩm quyền và thủ tục được xác định theo pháp luật chuyên ngành.
Hồ sơ cấp giấy phép năm 2026/2027 thay đổi thế nào?
Theo Nghị quyết 19/2026/NQ-CP, thương nhân nộp 01 bộ hồ sơ. Nếu người đứng đầu là công dân Việt Nam, danh mục hồ sơ cấp mới theo Nghị quyết đã bỏ yêu cầu nộp bản sao giấy tờ tùy thân của người này. Nếu người đứng đầu là người nước ngoài, hồ sơ vẫn có bản sao hộ chiếu. Quy định về giấy tờ nhân thân này cũng áp dụng khi điều chỉnh giấy phép do thay đổi người đứng đầu.
Thành phần hồ sơ cấp mới
- Đơn đề nghị cấp giấy phép theo mẫu của Bộ Công Thương, do đại diện có thẩm quyền của thương nhân nước ngoài ký.
- Bản sao giấy đăng ký kinh doanh hoặc giấy tờ có giá trị tương đương của thương nhân nước ngoài.
- Văn bản cử hoặc bổ nhiệm người đứng đầu chi nhánh hoặc văn phòng đại diện.
- Tài liệu chứng minh thương nhân tồn tại và hoạt động trong năm tài chính gần nhất. Có thể sử dụng bản sao báo cáo tài chính đã kiểm toán, văn bản xác nhận việc thực hiện nghĩa vụ thuế hoặc tài chính, hoặc giấy tờ tương đương do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền tại nơi thương nhân thành lập cấp hoặc xác nhận.
- Bản sao hộ chiếu nếu người đứng đầu là người nước ngoài.
- Tài liệu về trụ sở dự kiến, gồm giấy tờ chứng minh quyền sử dụng địa điểm như thỏa thuận thuê hoặc biên bản ghi nhớ, kèm giấy tờ pháp lý về địa điểm theo Điều 28 Nghị định 07/2016/NĐ-CP và pháp luật có liên quan.
- Bản sao điều lệ hoạt động của chi nhánh, áp dụng đối với hồ sơ thành lập chi nhánh.
Hợp pháp hóa lãnh sự giấy tờ khi nộp hồ sơ năm 2026/2027
Khi chuẩn bị hồ sơ thành lập chi nhánh hoặc văn phòng đại diện, thương nhân nước ngoài cần kiểm tra trước giấy đăng ký kinh doanh hoặc giấy tờ có giá trị tương đương. Theo khoản 2 Điều 10 và khoản 2 Điều 12 Nghị định 07/2016/NĐ-CP, giấy tờ này thuộc diện chứng nhận hoặc hợp pháp hóa lãnh sự, trừ trường hợp được miễn theo quy định. Từ ngày 09/05/2026, Thông tư 03/2026/TT-BNG quy định phân cấp thẩm quyền chứng nhận lãnh sự, hợp pháp hóa lãnh sự cho UBND cấp tỉnh. Nếu thực hiện thủ tục tại Việt Nam, thương nhân có thể tra cứu cơ quan tiếp nhận và phạm vi giải quyết đã được công bố tại địa phương.
Văn bản cử hoặc bổ nhiệm người đứng đầu thuộc nhóm tài liệu phải dịch sang tiếng Việt và chứng thực theo quy định. Yêu cầu này cũng áp dụng đối với giấy tờ đăng ký kinh doanh, tài liệu tài chính, bản sao hộ chiếu của người đứng đầu là người nước ngoài và điều lệ hoạt động của chi nhánh. Riêng về giấy tờ nhân thân, Nghị quyết 19/2026/NQ-CP quy định hồ sơ cấp mới chỉ có bản sao hộ chiếu khi người đứng đầu là người nước ngoài.
Thời hạn cấp phép, gia hạn và báo cáo hoạt động
Thời hạn cấp mới theo quy định chung là 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ nếu không phải lấy ý kiến Bộ quản lý chuyên ngành. Trường hợp phải lấy ý kiến, quy trình gồm 03 ngày làm việc để gửi văn bản lấy ý kiến, 05 ngày làm việc để Bộ quản lý chuyên ngành trả lời và 05 ngày làm việc để cơ quan cấp phép quyết định sau khi nhận được ý kiến. Một số địa phương đã công bố thời hạn ngắn hơn. Chẳng hạn, tại Hải Phòng, thời hạn cấp mới giấy phép thành lập chi nhánh trong trường hợp không phải lấy ý kiến Bộ quản lý chuyên ngành là 3,5 ngày làm việc theo Quyết định 1787/QĐ-UBND năm 2026. Khi lập kế hoạch, thương nhân nên căn cứ vào thời hạn công bố tại địa phương dự kiến đặt trụ sở.
Giấy phép thành lập chi nhánh hoặc văn phòng đại diện có thời hạn 05 năm, nhưng không vượt quá thời hạn hoạt động còn lại của thương nhân nước ngoài nếu giấy tờ đăng ký kinh doanh có ghi thời hạn. Thương nhân cần nộp hồ sơ gia hạn ít nhất 30 ngày trước ngày giấy phép hết hạn. Hằng năm, chi nhánh và văn phòng đại diện phải gửi báo cáo hoạt động của năm trước theo mẫu của Bộ Công Thương cho cơ quan cấp phép trước ngày 30/01
Hồ sơ nộp từ ngày 01/03/2027 cần lưu ý gì?
Nghị quyết 19/2026/NQ-CP quy định mốc hết hiệu lực là 01/03/2027. Nếu văn bản đáp ứng điều kiện tại khoản 3 Điều 8 của Nghị quyết có hiệu lực sớm hơn và điều chỉnh cùng nội dung, quy định tương ứng của Nghị quyết sẽ hết hiệu lực từ thời điểm văn bản đó có hiệu lực. Tính đến ngày cập nhật bài viết, Bộ Công Thương đã công bố hồ sơ dự thảo lần 2 sửa đổi Nghị định 07/2016/NĐ-CP để lấy ý kiến. Thương nhân chuẩn bị hồ sơ cho năm 2027 cần kiểm tra lại danh mục giấy tờ và mẫu đơn tại thời điểm nộp.
Luật Việt An hỗ trợ thương nhân nước ngoài rà soát phạm vi hoạt động dự kiến của chi nhánh hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam, kiểm tra giấy tờ do nước ngoài cấp và hướng dẫn dịch thuật, chứng thực, hợp pháp hóa lãnh sự. Quý khách có nhu cầu cấp mới, điều chỉnh hoặc gia hạn giấy phép thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện có thể liên hệ Luật Việt An để được tư vấn về điều kiện, thành phần hồ sơ và cơ quan tiếp nhận tại địa phương dự kiến đặt trụ sở.
