05 Điểm mới nổi bật tại Thông tư 152/2025/TT-BTC về kế toán Hộ kinh doanh

Ngày 31/12/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 152/2025/TT-BTС hướng dẫn kế toán cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Theo đó, chế độ kế toán hộ kinh doanh mới này sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC. Sau đây, Luật Việt An sẽ cập nhật 05 Điểm mới nổi bật tại Thông tư 152/2025/TT-BTC về kế toán Hộ kinh doanh.

Tổng hợp 05 Điểm mới nổi bật tại Thông tư 152/2025/TT-BTC về kế toán Hộ kinh doanh

Tổng hợp 05 Điểm mới nổi bật tại Thông tư 152/2025/TT-BTC về kế toán Hộ kinh doanh

• Hộ kinh doanh không được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ
• Chủ hộ kinh doanh có thể cho bố, mẹ, vợ, chồng, anh, chị, em ruột làm kế toán
• Tất cả hộ kinh doanh đều phải ghi sổ kế toán từ 2026 theo Thông tư 152/2025/TT-BTC
• Yêu cầu thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tối thiểu là 05 năm
• Hướng dẫn chi tiết sổ sách kế toán của hộ kinh doanh theo từng trường hợp

Hộ kinh doanh không được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ

Trước đây, khoản 2 Điều 3 Thông tư 88/2021/TT-BTC quy định:

“Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện chế độ kế toán hướng dẫn tại Thông tư này hoặc được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ cho phù hợp với nhu cầu quản lý và đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.”

Theo đó, Thông tư 88/2021/TT-BTC thì hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện chế độ kế toán hướng dẫn tại Thông tư 88/2021/TT-BTC hoặc được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ cho phù hợp với nhu cầu quản lý và đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Tuy nhiên, theo quy định mới tại khoản 2 Điều 3 Thông tư 88/2021/TT-BTC về tổ chức công tác kế toán, hộ kinh doanh sẽ áp dụng theo chế độ kế toán của hộ kinh doanh quy định tại Thông tư 152/2025/TT-BTC

Chủ hộ kinh doanh có thể cho bố, mẹ, vợ, chồng, anh, chị, em ruột làm kế toán

Theo Điều 2 Thông tư 152/2025/TT-BTC, người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể tự ghi chép sổ sách kế toán hoặc bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cũng có thể bố trí cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của mình làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Tất cả hộ kinh doanh đều phải ghi sổ kế toán từ 2026 theo Thông tư 152/2025/TT-BTC

Trước đây, căn cứ Điều 2 Thông tư 88/2021/TT-BTC thì các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai theo quy định của pháp luật về thuế là đối tượng bắt buộc áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 88/2021/TT-BTC. Bên cạnh đó, các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thuộc diện phải thực hiện chế độ kế toán nhưng có nhu cầu thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 88/2021/TT-BTC thì được khuyến khích áp dụng.

Tuy nhiên, theo khoản 2 Điều 1 Thông tư 152/2025/TT-BTC, đối tượng áp dụng Thông tư 152/2025/TT-BTC là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (kể cả hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh dưới nộp thuế: Doanh thu < 500 triệu đồng/năm)

Như vậy, theo quy định mới thì yêu cầu tất cả hộ kinh doanh đều phải ghi sổ kế toán từ 2026.

Tuy nhiên, điểm mới của Thông tư 152/2025/TT-BTC chính là sự linh hoạt trong việc vận hành sổ sách kể toán. Thay vì gò bó trong các biểu mẫu cứng nhắc, hộ kinh doanh giờ đây có quyền chủ động hơn:

• Tùy chỉnh theo nhu cầu: Hộ kinh doanh thực hiện ghi sổ theo mẫu hướng dẫn của Bộ Tài chính, nhưng hoàn toàn có thể bổ sung thêm các loại sổ hoặc điều chỉnh biểu mẫu để sát với thực tế quản lý nội bộ.
• Đảm bảo tính pháp lý: Mọi sự thay đổi hoặc mở thêm sổ vẫn phải giữ nguyên các thông tin cốt lõi gồm: tên sổ, thời gian lập, họ tên và chữ ký của người đại diện hộ kinh doanh. Điều này đảm bảo dữ liệu kế toán luôn có giá trị pháp lý khi đối soát với cơ quan thuế.

Yêu cầu thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tối thiểu là 05 năm

Để phù hợp với lộ trình chuyển đổi số quốc gia, Thông tư mới cho phép các cá nhân, hộ kinh doanh lựa chọn hình thức lưu trữ tối ưu nhất, theo đó, có thể lưu trữ tài liệu kế toán bằng bản giấy truyền thống hoặc lưu trên các phương tiện điện tử (cloud, ổ cứng, phần mềm kế toán). Quy định này tạo điều kiện để hộ kinh doanh từng bước chuyển sang quản lý sổ sách điện tử, phù hợp với xu hướng số hóa hoạt động kinh doanh.

Đặc biệt về thời hạn lưu trữ, tại Điều 3 Thông tư 152/2025/TT-BTC yêu cầu thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tối thiểu là 05 năm. Trước đây, thời hạn lưu trữ được quy định tại khoản 3 Điều 3 Thông tư 88/2021/TT-BTC không có quy định rõ ràng.

Quy định mới này giúp giảm bớt gánh nặng về không gian lưu trữ và dễ dàng truy xuất dữ liệu khi cần thiết.

Hướng dẫn chi tiết sổ sách kế toán của hộ kinh doanh theo từng trường hợp

Thông tư 152/2025/TT-BTC phân cấp hệ thống sổ sách rất rõ ràng dựa trên nghĩa vụ thuế của từng hộ kinh doanh:

Nhóm hộ kinh doanh được miễn thuế

• Đối tượng: Hộ kinh doanh doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm, không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN.
• Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu S1a-HKD).
• Cách ghi sổ kế toán: Gồm các cột cơ bản như Số thứ tự, Ngày tháng, Diễn giải nội dung bán hàng, và Số tiền. Cách ghi sổ rất đơn giản, chỉ cần ghi nhận đầy đủ các giao dịch bán hàng theo trình tự thời gian.

Mục đích là chỉ để theo dõi doanh thu nhằm xác định xem có còn nằm trong diện được miễn thuế hay không.

Nhóm nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu

• Đối tượng: Hộ kinh doanh doanh thu hàng năm từ 500 triệu đến 3 tỷ lựa chọn phương pháp nộp thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu.
• Chứng từ kế toán: Hóa đơn, các chứng từ xác định doanh thu theo quy định thuế
• Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu S2a-HKD).
• Cách ghi sổ kế toán: Ghi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ thuế; Từ doanh thu xác định: Thuế GTGT phải nộp, thuế TNCN phải nộp.

Nhóm nộp thuế GTGT trên doanh thu & TNCN trên thu nhập tính thuế

• Đối tượng áp dụng: Hộ kinh doanh doanh thu hàng năm từ 500 triệu đến 3 tỷ lựa chọn phương pháp nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế và hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ.
• Chứng từ kế toán: Hóa đơn; Bảng kê mua hàng (khi mua của người không có hóa đơn); Các chứng từ kế toán hợp pháp khác.
• Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ: Mẫu S2b-HKD.

Ngoài ra, hộ kinh doanh còn phải mở các loại sổ sau:

• Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ – S2b-HKD: Xác định doanh thu chịu thuế GTGT
• Sổ chi tiết doanh thu, chi phí – S2c-HKD: Xác định thu nhập chịu thuế TNCN
• Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, hàng hóa – S2d-HKD: Theo dõi nhập – xuất – tồn
• Sổ chi tiết tiền – S2e-HKD: Theo dõi tiền mặt, tiền gửi ngân hàng

Các loại sổ kế toán của nhóm nộp thuế trên thu nhập tính thuế

Nhóm chịu các loại thuế đặc thù

• Đối tượng: Hộ kinh doanh có phát sinh thuế xuất nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế Bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên, thuế sử dụng đất,…
• Sổ bổ sung: Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác (Mẫu S3a-HKD).

Quy định này giúp hộ kinh doanh giảm chi phí, phù hợp với mô hình kinh doanh nhỏ và hộ gia đình.

Thông tư 152/2025/TT-BTC được ban hành đánh dấu bước hoàn thiện khung hướng dẫn kế toán dành cho hộ kinh doanh trong giai đoạn từ năm 2026. Với các quy định theo hướng linh hoạt, phù hợp thực tế kinh doanh nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu quản lý thuế, Thông tư này là cơ sở để hộ kinh doanh chủ động rà soát cách ghi sổ, lưu trữ chứng từ và chuẩn bị điều kiện áp dụng đúng quy định ngay từ thời điểm có hiệu lực.

Trên đây là 05 Điểm mới nổi bật tại Thông tư 152/2025/TT-BTC về kế toán Hộ kinh doanh. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay có nhu cầu tư vấn pháp lý về thuế – kế toán, vui lòng liên hệ Đại lý Thuế – Công ty Luật Việt An để được tư vấn, hỗ trợ tốt nhất!