Thông tư 27/2025/TT-NHNN: Thay đổi lớn trong Phòng, Chống Rửa tiền tại Việt Nam

Ngày 15/9/2025, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư số 27/2025/TT-NHNN hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022. Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 11 năm 2025, thay thế và mở rộng các quy định tại Thông tư 09/2023/TT-NHNN. Thông tư số 27/2025/TT-NHNN đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc luật hóa và kỹ thuật hóa công tác phòng, chống rửa tiền tại Việt Nam. Thông tư này không chỉ mở rộng phạm vi giám sát giao dịch và nâng chuẩn quản trị rủi ro, mà còn tạo ra những thách thức lớn cho ngân hàng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong quá trình triển khai thực tiễn. Sau đây, Luật Việt An sẽ làm rõ nội dung đáng chú ý trong Thông tư 27/2025/TT-NHNN: Thay đổi lớn trong Phòng, Chống Rửa tiền tại Việt Nam.

Tổng hợp điểm mới tại Thông tư 27/2025/TT-NHNN: Thay đổi lớn trong Phòng, Chống Rửa tiền tại Việt Nam

Thông tư 27/2025/TT-NHNN đã có những thay đổi lớn trong phòng chống rửa tiền tại Việt Nam, đặc biệt là một số nội dung mới đáng chú ý như:

• Chuyển tiền từ 500 triệu đồng trở lên phải báo cáo Cục Phòng, chống rửa tiền;
• Quy định về quy trình định danh khách hàng (KYC) đối với giao dịch vãng lai;
• Quy định về trách nhiệm quản lý cấp cao trong quản lý rủi ro về rửa tiền;
• Quy định liên quan đến kiểm toán nội bộ về phòng, chống rửa tiền;
• Mang đá quý từ 400 triệu đồng xuất, nhập cảnh phải khai báo hải quan;
• Báo cáo cho Cục Phòng, chống rửa tiền khi có các giao dịch lớn, đáng nghi ngờ;
• Rút ngắn thời hạn gửi quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền;…

Tổng hợp nội dung mới tại Thông tư 27/2025/TT-NHNN

Từ ngày 1/11/2025, chuyển tiền từ 500 triệu đồng trở lên phải báo cáo Cục Phòng, chống rửa tiền

Theo điểm a khoản 1 Điều 9 Thông tư 27/2025/TT-NHNN về chế độ báo cáo giao dịch chuyển tiền điện tử như sau:

“Điều 9. Chế độ báo cáo giao dịch chuyển tiền điện tử

…1. Đối tượng báo cáo có trách nhiệm thu thập thông tin tại khoản 3 Điều này và báo cáo Cục Phòng, chống rửa tiền bằng dữ liệu điện tử theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Thông tư này khi thực hiện giao dịch chuyển tiền điện tử trong các trường hợp sau đây:

…a) Giao dịch chuyển tiền điện tử mà tất cả các tổ chức tài chính tham gia giao dịch chuyển tiền điện tử quy định tại khoản 1 Điều 8 Thông tư này cùng ở Việt Nam (sau đây gọi là giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước) có giá trị giao dịch chuyển tiền điện tử từ 500.000.000 (năm trăm triệu) đồng trở lên hoặc bằng ngoại tệ có giá trị tương đương;

…b) Giao dịch chuyển tiền điện tử mà có ít nhất một trong các tổ chức tài chính tham gia giao dịch chuyển tiền điện tử quy định tại khoản 1 Điều 8 Thông tư này ở các quốc gia, vùng lãnh thổ ngoài Việt Nam (sau đây gọi là giao dịch chuyển tiền điện tử quốc tế) có giá trị giao dịch chuyển tiền điện tử từ 1.000 (một nghìn) đô la Mỹ trở lên hoặc bằng ngoại tệ khác có giá trị tương đương.”

Như vậy, các đơn vị phải báo cáo khi giao dịch chuyển tiền mà các tổ chức tham gia giao dịch trong nước có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên hoặc ngoại tệ có giá trị tương đương. Đối với giao dịch quốc tế, ngưỡng báo cáo áp dụng khi giao dịch chuyển tiền điện tử có giá trị từ 1.000 USD trở lên.

Báo cáo phải bao gồm đầy đủ thông tin về tổ chức khởi tạo và tổ chức hưởng lệnh chuyển tiền, bên gửi và bên nhận, cùng chi tiết về số tài khoản, số tiền, loại tiền tệ, mục đích và ngày thực hiện giao dịch. Thông tin phải được gửi bằng dữ liệu điện tử, đảm bảo tính chính xác và kịp thời theo yêu cầu của cơ quan quản lý.

• Thực tế, mức 500 triệu đồng đối với giao dịch chuyển tiền điện tử trong nước phải báo cáo không phải là quy định mới trong Thông tư 27/2025/TT-NHNN, mà đã được duy trì từ năm 2007 đến nay.
• Ngay từ năm 2005, tại Nghị định 74/2005 của Chính phủ về phòng, chống rửa tiền đã quy định về mức giá trị giao dịch phải báo cáo. Theo đó, giao dịch tiền mặt có giá trị từ 200 triệu đồng và giao dịch tiền gửi tiết kiệm từ 500 triệu đồng (hoặc giá trị tương đương bằng ngoại tệ, vàng) phải thực hiện báo cáo.
• Các văn bản tiếp theo như Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2012, Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022 và các Thông tư hướng dẫn, bao gồm Thông tư số 27/2025 tiếp tục kế thừa, hoàn thiện các quy định pháp luật về giao dịch chuyển tiền điện tử và chế độ báo cáo giao dịch chuyển tiền điện tử nhằm đáp ứng chuẩn mực quốc tế FATF (Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính về chống rửa tiền).
• Riêng ngưỡng báo cáo giao dịch chuyển tiền điện tử tiếp tục được duy trì từ năm 2007 đến nay.

Thông tư số 27/2025/TT-NHNN không thay đổi ngưỡng giá trị báo cáo mà làm rõ hơn trách nhiệm của các tổ chức cung cấp dịch vụ chuyển tiền điện tử trong việc bảo đảm dữ liệu xuyên suốt, kịp thời và ứng dụng công nghệ quét – lọc để phát hiện giao dịch có dấu hiệu rủi ro.

Quy định về quy trình định danh khách hàng (KYC) đối với giao dịch vãng lai

• Theo quy định hiện hành, các tổ chức tài chính có nghĩa vụ thực hiện quy trình KYC ngay cả trong trường hợp khách hàng không có tài khoản hoặc không phát sinh giao dịch thường xuyên, nếu trong một ngày tổng giá trị các giao dịch nộp, rút hoặc chuyển tiền đạt từ 400 triệu đồng trở lên.
• Cụ thể, Điều 6 Thông tư số 27/2025/TT-NHNN quy định: Đối tượng báo cáo phải thực hiện báo cáo giao dịch có giá trị lớn theo khoản 1 Điều 25 Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022.
• Đáng chú ý, Thông tư số 27/2025/TT-NHNN bổ sung quy định: Các giao dịch tiền mặt được thực hiện thông qua máy nộp, rút tiền tự động hoặc máy giao dịch tự động cũng thuộc diện phải báo cáo. Đối với trường hợp khách hàng nộp ngoại tệ tiền mặt có giá trị lớn để mua đồng Việt Nam, hoặc nộp đồng Việt Nam tiền mặt có giá trị lớn (từ 400 triệu đồng trở lên1) để mua ngoại tệ tiền mặt, tổ chức tài chính chỉ phải báo cáo giao dịch nộp tiền mặt.

Như vậy, so sánh với Thông tư số 09/2023/TT-NHNN, Thông tư này chỉ quy định nghĩa vụ báo cáo giao dịch có giá trị lớn theo mẫu Phụ lục I và chưa đề cập giao dịch qua máy nộp, rút hoặc máy giao dịch tự động, trong khi đó, Thông tư số 27/2025/TT-NHNN đã mở rộng phạm vi, bao quát cả những giao dịch được thực hiện thông qua kênh giao dịch điện tử, góp phần siết chặt hơn cơ chế phòng, chống rửa tiền.

Quy định về trách nhiệm quản lý cấp cao trong quản lý rủi ro về rửa tiền

• Theo Thông tư số 27/2025/TT-NHNN mỗi tổ chức phải phân công một quản lý cấp cao hoặc người được ủy quyền chịu trách nhiệm trực tiếp về công tác phòng, chống rửa tiền. Việc phân công này không còn mang tính hình thức hay trách nhiệm chung như trước mà đòi hỏi tổ chức tùy theo quy mô để thành lập bộ phận chuyên trách hoặc chỉ định cá nhân cụ thể.
• Khoản 9 Điều 5 Thông tư này quy định người được phân công gọi là “người chịu trách nhiệm về phòng, chống rửa tiền” có nhiệm vụ tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra việc tuân thủ các quy định pháp luật về phòng, chống rửa tiền trong phạm vi tổ chức.
• Đây là điểm mới quan trọng, bởi lần đầu tiên văn bản dưới luật xác lập vai trò “người quản lý cấp cao” trong cơ chế phòng, chống rửa tiền, trong khi Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022 cũng chưa đưa ra khái niệm hay quy định về vị trí này.

Quy định mới cho thấy xu hướng nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hệ thống quản trị rủi ro về rửa tiền, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để gắn trách nhiệm trực tiếp của cấp quản lý với hiệu quả triển khai công tác phòng, chống rửa tiền tại từng tổ chức.

Quy định liên quan đến kiểm toán nội bộ về phòng, chống rửa tiền

Thông tư số 27/2025/TT-NHNN quy định nội dung phòng, chống rửa tiền phải được lồng ghép thành một phần riêng biệt trong báo cáo kiểm toán nội bộ hằng năm. Báo cáo này phải được gửi đến cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn 60 ngày kể từ khi kết thúc năm tài chính. Cụ thể, theo điểm c khoản 10 Điều 5 Thông tư quy định:

• Đối tượng báo cáo thuộc lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng phải gửi báo cáo kiểm toán nội bộ về phòng, chống rửa tiền cho Cục Phòng, chống rửa tiền, NHNN;
• Các đối tượng báo cáo hoạt động trong lĩnh vực khác phải gửi báo cáo cho bộ, ngành quản lý nhà nước theo lĩnh vực;
• Trường hợp đối tượng báo cáo không phải thực hiện kiểm toán nội bộ hằng năm theo quy định pháp luật, báo cáo về phòng, chống rửa tiền vẫn phải được lập và gửi cho cơ quan có thẩm quyền đối với những năm được kiểm toán.

Quy định này cho thấy nỗ lực siết chặt trách nhiệm kiểm soát nội bộ trong công tác phòng, chống rửa tiền, đồng thời bảo đảm cơ quan quản lý nhà nước có được nguồn thông tin định kỳ, đầy đủ và có hệ thống để đánh giá hiệu quả tuân thủ của các tổ chức.

Mang đá quý từ 400 triệu đồng xuất, nhập cảnh phải khai báo hải quan

Theo Điều 11 Thông tư số 27/2025/TT-NHNN, cá nhân khi xuất cảnh, nhập cảnh mang theo ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt, kim khí quý, đá quý hoặc công cụ chuyển nhượng đạt ngưỡng giá trị từ 400 triệu đồng trở lên phải thực hiện khai báo hải quan và xuất trình giấy tờ theo quy định.

Trong đó: Kim khí quý (trừ vàng) bao gồm bạc, bạch kim, đồ mỹ nghệ và trang sức bằng bạc hoặc bạch kim, cũng như các hợp kim chứa bạc, bạch kim; đá quý bao gồm kim cương, ruby, saphia và ê-mơ-rốt; công cụ chuyển nhượng có giá trị từ 400 triệu đồng trở lên.

Quy định này vừa bảo đảm tính minh bạch trong lưu thông, vừa góp phần kiểm soát rủi ro rửa tiền và tài trợ khủng bố qua biên giới.

Báo cáo cho Cục Phòng, chống rửa tiền khi có các giao dịch lớn, đáng nghi ngờ

Khi phát hiện giao dịch có giá trị lớn hoặc có dấu hiệu đáng ngờ, đối tượng báo cáo phải báo cáo cho Cục Phòng, chống rửa tiền theo Điều 6, Điều 7 Thông tư số 27/2025/TT-NHNN. Cục Phòng, chống rửa tiền là cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận báo cáo về giao dịch có giá trị lớn, giao dịch đáng nghi ngờ. Theo đó:

• Giao dịch giá trị lớn là giao dịch từ 400 triệu đồng trở lên trong một ngày, theo ngưỡng quy định.
• Giao dịch đáng ngờ là giao dịch liên quan đến rửa tiền hoặc tội phạm khác liên quan đến rửa tiền; tài trợ khủng bố; tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt theo quy định tại Điều 26 Luật Phòng, chống rửa tiền.

Rút ngắn thời hạn gửi quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền

Quy định tại Thông tư số 09/2023/TT-NHNN trước đây yêu cầu, đối tượng báo cáo phải gửi quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ban hành hoặc sửa đổi, bổ sung, thay thế quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền cho cơ quan thực hiện chức năng, nhiệm vụ phòng, chống rửa tiền thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Tuy nhiên, từ 01/11/2025, theo Thông tư số 27/2025/TT-NHNN, thời hạn này đã được rút ngắn chỉ còn 10 ngày và cơ quan tiếp nhận quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền cũng được thay đổi như sau:

• Cục Phòng, chống rửa tiền: Đối tượng báo cáo thuộc lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng;
• Bộ, ngành quản lý nhà nước theo lĩnh vực: Đối tượng báo cáo khác.

Rút ngắn thời hạn gửi quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền

Đánh giá ý nghĩa và tác động của Thông tư số 27/2025/TT-NHNN: Thay đổi lớn trong Phòng, Chống Rửa tiền tại Việt Nam

Thông tư số 27/2025/TT-NHNN đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc luật hóa và kỹ thuật hóa công tác phòng, chống rửa tiền tại Việt Nam.

• Việc ban hành Thông tư này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống rửa tiền, ngăn chặn các hành vi tài trợ khủng bố và các hoạt động bất hợp pháp khác thông qua hệ thống tài chính.
• Đây không chỉ là một nhiệm vụ pháp lý mà còn là cam kết của Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh nước ta đang tích cực hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu và thực hiện Hành động số 5 của Kế hoạch hành động quốc gia mà Việt Nam đã cam kết với FATF.
• Thông qua việc nâng cao chuẩn mực quản trị và cơ chế giám sát, Việt Nam có thể giảm thiểu nguy cơ bị đưa vào danh sách giám sát tăng cường (greylist) hoặc danh sách không hợp tác (blacklist) là những yếu tố vốn tiềm ẩn rủi ro làm tăng chi phí giao dịch xuyên biên giới và hạn chế dòng vốn quốc tế. Ngược lại, việc tuân thủ chuẩn mực quốc tế giúp củng cố lòng tin của cộng đồng tài chính toàn cầu, cải thiện môi trường hợp tác quốc tế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư nước ngoài.

Trên đây là cập nhật Thông tư 27/2025/TT-NHNN: Thay đổi lớn trong Phòng, Chống Rửa tiền tại Việt Nam. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay có nhu cầu tư vấn quy định về phòng chống rửa tiền, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được tư vấn, hỗ trợ tốt nhất!