Quy định về tai nạn lao động

Trong quá trình tham gia các hoạt động lao động, tai nạn lao động có thể xảy ra bất cứ lúc nào, ở bất cứ ngành nghề, khu vực nào. Để đảm bảo quyền lợi của người lao động khi xảy tai nạn lao động, pháp luật lao động và pháp luật an sinh xã hội đã có những quy định về vấn đề này. Sau đây, Luật Việt An sẽ cung cấp những quy định pháp luật về tai nạn lao động.

Căn cứ pháp lý

• Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015;
• Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, được sửa đổi bổ sung từng thời điểm;
• Nghị định 88/2020/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp bắt buộc;
• Nghị định 58/2020/NĐ-CP về quy định mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;
• Thông tư 28/2021/TT-BLĐTBXH quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động về chế độ đối với người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Tai nạn lao động là gì?

Tai nạn lao động là một trong những chế độ của loại hình bảo hiểm xã hội bắt buộc. Trước đây, các quy định về chế độ tai nạn lao động chịu sự điều chỉnh của Luật Bảo hiểm xã hội, tuy nhiên từ khi Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015 có hiệu lực, vấn đề này còn chịu sự điều chỉnh của Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015.

Theo Khoản 8 Điều 3 Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015, tai nạn lao động là tai nạn gây tổn thương cho bất kỳ bộ phận, chức năng nào của cơ thể hoặc gây tử vong cho người lao động, xảy ra trong quá trình lao động, gắn liền với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động.

Trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với người lao động bị tai nạn lao động.

Theo Điều 38 Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015, người sử dụng lao động có trách nhiệm đối với người lao động bị tai nạn lao động như sau:

• Kịp thời sơ cứu, cấp cứu cho người lao động bị tai nạn lao động và phải tạm ứng chi phí sơ cứu, cấp cứu và điều trị cho người lao động bị tai nạn lao động;
• Thanh toán chi phí y tế từ khi sơ cứu, cấp cứu đến khi điều trị ổn định cho người bị tai nạn lao động;
• Trả đủ tiền lương cho người lao động bị tai nạn lao động phải nghỉ việc trong thời gian điều trị, phục hồi chức năng lao động;
• Bồi thường cho người lao động bị tai nạn lao động mà không hoàn toàn do lỗi của chính người này gây ra;
• Trợ cấp cho người lao động bị tai nạn lao động mà do lỗi của chính họ gây ra một khoản tiền ít nhất bằng 40% với mức suy giảm khả năng lao động tương ứng;
• Giới thiệu để người lao động bị tai nạn lao động được giám định y khoa xác định mức độ suy giảm khả năng lao động, được điều trị, điều dưỡng, phục hồi chức năng lao động theo quy định pháp luật;
• Thực hiện bồi thường, trợ cấp đối với người bị tai nạn lao động, trong thời hạn 05 ngày, kể từ ngày có kết luận của Hội đồng giám định y khoa về mức suy giảm khả năng lao động hoặc kể từ ngày Đoàn điều tra tai nạn lao động công bố biên bản điều tra tai nạn lao động đối với các vụ tai nạn lao động chết người;
• Sắp xếp công việc phù hợp với sức khỏe theo kết luận của Hội đồng giám định y khoa đối với người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp sau khi điều trị, phục hồi chức năng nếu còn tiếp tục làm việc;
• Lập hồ sơ hưởng chế độ về tai nạn lao động từ Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định.

Chế độ bảo hiểm tai nạn lao động

Đối tượng tham gia

Theo quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, được sửa đổi bổ sung năm 2015, 2018, 2019 và Điều 43 Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015, đối tượng tham gia bảo hiểm tai nạn lao động bao gồm:

• Người lao động là công dân Việt Nam thuộc các trường hợp tại điểm a, b, c, d, đ, e và h Khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội.
• Người sử dụng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân; tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động.

Mức đóng bảo hiểm xã hội

Theo Điều 4 Nghị định 58/2020/NĐ-CP, người sử dụng lao động hằng tháng đóng trên quỹ tiền lương đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động theo một trong các mức sau:

• Mức đóng bình thường bằng 0,5% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội; đồng thời được áp dụng đối với người lao động là cán bộ, công chức, viên chức và người thuộc lực lượng vũ trang thuộc các cơ quan của Đảng, Nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội, quân đội, công an, đơn vị sự nghiệp công lập sử dụng ngân sách nhà nước;
• Mức đóng bằng 0,3% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội được áp dụng đối với doanh nghiệp bảo đảm điều kiện theo quy định tại Điều 5 của Nghị định 58/2020/NĐ-CP.

Người sử dụng lao động hằng tháng đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp với mức 0,5% mức lương cơ sở đối với mỗi người lao động.

Điều kiện hưởng

Theo Điều 45 Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015, người lao động tham gia bảo hiểm tai nạn lao động được hưởng chế độ tai nạn lao động khi có đủ các điều kiện sau đây:

• Bị tai nạn thuộc một trong các trường hợp sau đây:
• Tại nơi làm việc và trong giờ làm việc, kể cả khi đang thực hiện các nhu cầu sinh hoạt cần thiết tại nơi làm việc hoặc trong giờ làm việc mà Bộ luật lao động và nội quy của cơ sở sản xuất, kinh doanh cho phép, bao gồm nghỉ giải lao, ăn giữa ca, ăn bồi dưỡng hiện vật, làm vệ sinh kinh nguyệt, tắm rửa, cho con bú, đi vệ sinh;
• Ngoài nơi làm việc hoặc ngoài giờ làm việc khi thực hiện công việc theo yêu cầu của người sử dụng lao động hoặc người được người sử dụng lao động ủy quyền bằng văn bản trực tiếp quản lý lao động;
• Trên tuyến đường đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc từ nơi làm việc về nơi ở trong khoảng thời gian và tuyến đường hợp lý;
• Suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên do bị tai nạn;
• Tai nạn không thuộc một trong các nguyên nhân do mâu thuẫn của chính nạn nhân với người gây ra tai nạn mà không liên quan đến việc thực hiện công việc, nhiệm vụ lao động; do người lao động cố ý tự hủy hoại sức khỏe của bản thân; do sử dụng ma túy, chất gây nghiện khác trái với quy định của pháp luật.

Chế độ hưởng

Giám định mức suy giảm khả năng lao động

Theo Điều 47 Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015, người lao động bị tai nạn lao động được giám định hoặc giám định lại mức suy giảm khả năng lao động khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

• Sau khi bị thương tật, bệnh tật lần đầu đã được điều trị ổn định còn di chứng ảnh hưởng tới sức khỏe;
• Sau khi thương tật, bệnh tật tái phát đã được điều trị ổn định;
• Đối với trường hợp thương tật không có khả năng điều trị ổn định theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế thì người lao động được làm thủ tục giám định trước hoặc ngay trong quy trình điều trị.

Chế độ trợ cấp

Người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 5% – 30% thì được hưởng trợ cấp một lần. Mức trợ cấp một lần được quy định như sau:

• Suy giảm 5% khả năng lao động thì được hưởng năm lần mức lương cơ sở, sau đó cứ suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 0,5 lần mức lương cơ sở;
• Ngoài mức trợ cấp quy định tại điểm a khoản này, còn được hưởng thêm khoản trợ cấp tính theo số năm đã đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 31% trở lên thì được hưởng trợ cấp hằng tháng. Mức trợ cấp hằng tháng được quy định như sau:

• Suy giảm 31% khả năng lao động thì được hưởng bằng 30% mức lương cơ sở, sau đó cứ suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 2% mức lương cơ sở;
• Ngoài mức trợ cấp quy định tại điểm a khoản này, hằng tháng còn được hưởng thêm một khoản trợ cấp tính theo số năm đã đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Quy định này được hướng dẫn cụ thể tại Thông tư 28/2021/TT-BLĐTBXH.

Trợ cấp phương tiện trợ giúp sinh hoạt, dụng cụ chỉnh hình

Theo Điều 51 Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015, người lao động bị tai nạn lao động mà bị tổn thương các chức năng hoạt động của cơ thể thì được cấp tiền để mua các phương tiện trợ giúp sinh hoạt, dụng cụ chỉnh hình theo niên hạn căn cứ vào tình trạng thương tật, bệnh tật và theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở chỉnh hình, phục hồi chức năng bảo đảm yêu cầu, điều kiện chuyên môn, kỹ thuật.

Trợ cấp phục vụ

Theo Điều 52 Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015, người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên mà bị liệt cột sống hoặc mù hai mắt hoặc cụt, liệt hai chi hoặc bị bệnh tâm thần thì ngoài mức hưởng quy định tại Điều 49 của Luật này, hằng tháng còn được hưởng trợ cấp phục vụ bằng mức lương cơ sở.

Trợ cấp khi người lao động chết do tai nạn lao động

Thân nhân người lao động được hưởng trợ cấp một lần bằng ba mươi sáu lần mức lương cơ sở tại tháng người lao động bị chết và được hưởng chế độ tử tuất theo quy định của Luật bảo hiểm xã hội khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

• Người lao động đang làm việc bị chết do tai nạn lao động;
• Người lao động bị chết trong thời gian điều trị lần đầu do tai nạn lao động;
• Người lao động bị chết trong thời gian điều trị thương tật, bệnh tật mà chưa được giám định mức suy giảm khả năng lao động.

Chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau khi điều trị thương tật, bệnh tật

Người lao động sau khi điều trị ổn định thương tật do tai nạn lao động, trong thời gian 30 ngày đầu trở lại làm việc mà sức khỏe chưa phục hồi thì được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe từ 05 ngày đến 10 ngày cho một lần bị tai nạn lao động.

Dịch vụ pháp lý của Luật Việt An liên quan đến tai nạn lao động

• Tư vấn pháp luật về tai nạn lao động cho doanh nghiệp và người sử dụng lao động;
• Hỗ trợ người lao động tiến hành thủ tục để hưởng quyền lợi tai nạn lao động;
• Soạn thảo hồ sơ, thu thập tài liệu để giải quyết chế độ;
• Đại diện cho khách hàng, liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Giải quyết những vấn đề thắc mắc, đại diện cho người lao động giải quyết tranh chấp để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay có nhu cầu hỗ trợ pháp lý liên quan đến tai nạn lao động, xin vui lòng liên hệ Luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất!