Thủ tục đăng ký hưởng lương hưu

Hưu trí là một trong những chế độ cơ bản của bảo hiểm xã hội bắt buộc, là chế độ dành cho những người không còn tham gia quan hệ lao động. Vì vậy chế độ này rất cần thiết và không thể thiếu được bởi bất cứ người lao động nào cũng đến lúc hết tuổi lao động nhưng họ vẫn có nhu cầu đảm bảo cuộc sống. Được hưởng trợ cấp khi về hưu là một trong những mục đích, động lực cơ bản để người lao động tham gia quan hệ BHXH. Người lao động có thể tham gia BHXH thông qua các đơn vị sử dụng lao động. Tuy nhiên, đăng ký hưởng lương hưu được tiến hành theo thủ tục như thế nào? Trong bài viết dưới đây, Luật Việt An sẽ trình bày những nội dung có liên quan đến thủ tục đăng ký hưởng lương hưu.

Cơ sở pháp lý

• Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, được sửa đổi năm 2015, 2018, 2019;
• Nghị định 46/2010/NĐ-CP quy định về thôi việc và thủ tục nghỉ hưu đối với công chức.

Đối tượng được hưởng chế độ hưu trí

Căn cứ theo khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định các đối tượng được hưởng chế độ hưu trí như sau:

Người lao động

• Người làm việc theo hợp đồnglao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động.
• Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng.
• Người lao độngđi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
• Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương.

Người làm việc trong cơ quan nhà nước

• Cán bộ, công chức, viên chức.
• Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn.

Đối tượng trong đơn vị lực lượng vũ trang

• Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu.
• Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân.
• Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí.

Điều kiện nghỉ hưu của người lao động

Theo quy định tại Điều 54 Luật BHXH 2014 (được sửa đổi bởi điểm a khoản 1 Điều 219 Bộ luật Lao động 2019) thì điều kiện hưởng lương hưu năm 2024 như sau:

Đối với người lao động tham gia BHXH bắt buộc

• Khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên.
• Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định, đối với lao động nam từ đủ 61 tuổi và lao động nữ từ đủ 56 tuổi 4 tháng.

Đối với người lao động tham gia BHXH tự nguyện

Theo quy định tại Điều 73 Luật BHXH 2014 (sửa đổi bởi Điểm c Khoản 1 Điều 219 Bộ luật Lao động 2019) cụ thể:

• Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định: lao động nam đủ 61 tuổi, lao động nữ đủ 56 tuổi 4 tháng;
• Đủ 20 năm đóng BHXH trở lên.

Trường hợp người lao động đã đủ điều kiện về tuổi theo quy định để hưởng lương hưu nhưng thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm thì được đóng cho đến khi đủ 20 năm để hưởng lương hưu.

Đối với người suy giảm khả năng lao động

Theo Điều 55 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (được sửa đổi bởi điểm b khoản 1 Điều 219 Bộ luật Lao động 2019) quy định như sau:

Người lao động khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

• Có tuổi thấp hơn tối đa 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 khi bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%.
• Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 khi bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
• Có đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.

Người lao động khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên, bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên được hưởng lương hưu với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

• Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019.
• Có đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội ban hành.

Hồ sơ đăng ký hưởng lương hưu

Hồ sơ hưởng lương hưu đối với người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Theo Điều 108 Luật BHXH 2014 quy định hồ sơ hưởng lương hưu đối với người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc bao gồm:

• Sổ bảo hiểm xã hội;
• Quyết định nghỉ việc hưởng chế độ hưu trí hoặc văn bản chấm dứt hợp đồnglao động hưởng chế độ hưu trí;
• Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa đối với người nghỉ hưu hoặc giấy chứng nhận bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp đối với trường hợpngười lao động quy định tại Luật BHXH 2014.

Hồ sơ hưởng lương hưu đối với người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, người bảo lưu thời gian tham gia bảo hiểm xã hội

Căn cứ theo Điều 108 Luật BHXH 2014, hồ sơ hưởng lương hưu đối với người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, người bảo lưu thời gian tham gia bảo hiểm xã hội gồm cả người đang chấp hành hình phạt tù bao gồm:

• Sổ bảo hiểm xã hội;
• Đơn đề nghị hưởng lương hưu;
• Giấy ủy quyền làm thủ tục giải quyết chế độ hưu trí và nhận lương hưu đối với người đang chấp hành hình phạt tù;
• Văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc trở về nước định cư hợp phápđối với trường hợp xuất cảnh trái phép;
• Quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích đối vớitrường hợp người mất tích trở về.

Hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần

• Theo Điều 109 Luật BHXH 2014, hồ sơ hưởng bảo hiểm xã hội một lần bao gồm:
• Sổ bảo hiểm xã hội.
• Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần của người lao động.
• Đối với người ra nước ngoài phải nộp thêm bản sao giấy xác nhận về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ: Hộ chiếu; thị thực; giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên;
• Trích sao hồ sơ bệnh án trong trường hợp quy định tại Điều 60 và Điều 77 của Luật BHXH 2014.

Lưu ý: Có thể nộp hồ sơ trực tiếp cho cơ quan BHXH cấp huyện, tỉnh nơi cư trú hoặc Cổng thông tin điện tử BHXH Việt Nam, qua tổ chức I-VAN. Thời hạn giải quyết tối đa 12 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ theo quy định sẽ trả kết quả cho người thực hiện thủ tục.

Thủ tục giải quyết hưởng lương hưu được quy định như thế nào?

Thủ tục hưởng chế độ hưu trí đối với đơn vị đóng BHXH bằng hệ số 

Căn cứ theo Nghị định 46/2010/NĐ-CP, Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định quy trình thực hiện thủ tục hưởng chế độ hưu trí được tiến hành như sau:

Bước 1: Thông báo bằng văn bản về thời điểm nghỉ hưu 

Căn cứ theo Điều 9, Nghị định 46/2010/NĐ-CP trước 06 tháng tính đến thời điểm nghỉ hưu, đơn vị phải ra thông báo bằng văn bản về thời điểm nghỉ hưu

Bước 2: Đơn vị ra quyết định nghỉ hưu 

Trước 03 tháng tính đến thời điểm nghỉ hưu theo Điều 9 Nghị định 46/2010/NĐ-CP nêu trên thì đơn vị sử dụng lao động phải ra quyết định nghỉ hưu theo mẫu Phụ lục II Nghị định 46/2010/NĐ-CP.

Bước 3: Báo giảm người lao động và chốt sổ BHXH

Đơn vị sử dụng lao động sau khi đưa quyết định nghỉ hưu cho người lao động sẽ phối hợp với cơ quan BHXH thực hiện:

• Báo giảm lao động;
• Chốt sổ BHXHcho người lao động nghỉ hưu.

Bước 4: Làm hồ sơ hưởng bảo hiểm hưu trí 

• Trong thời hạn 30 ngày tính đến thời điểm người lao động được hưởng lương hưu, người sử dụng lao động nộp hồ sơ hưởng lương hưu.
• Trong thời hạn 30 ngày tính đến thời điểm người lao động được hưởng lương hưu, người lao động đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyệnnộp hồ sơ hưởng lương hưu cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
• Trong thời hạn 30 ngày tính đến thời điểm người lao động đủ điều kiện và có yêu cầu hưởng bảo hiểm xã hội một lần nộp hồ sơ hưởng lương hưu cho cơ quan bảo hiểm xã hội.

Bước 5: Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định đối với người hưởng lương hưu hoặc trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định đối với trường hợp hưởng bảo hiểm xã hội một lần, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động;

Trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Thủ tục hưởng chế độ hưu trí với đơn vị đóng bảo hiểm xã hội bằng tiền lương

Căn cứ theo Bộ Luật Lao động, Luật BHXH 2014 quy định quy trình thực hiện thủ tục hưởng chế độ hưu trí đối với đơn vị đóng BHXH bằng tiền lương sẽ bao gồm các bước như trên nhưng thời điểm nghỉ hưu sẽ được quy định như sau:

• Thời gian thông báo theo quy định của đơn vị: Căn cứ theo quy định của đơn vị, đơn vị tự ra thông báo bằng văn bản về thời điểm nghỉ hưu của người lao động.
• Thời gian ra quyết định nghỉ hưu theo quy định của đơn vị: Theo quyết định của đơn vị, đơn vị tự ra quyết định nghỉ hưu cho người lao động.
• Kể từ thời điểm nghỉ hưu được ghi trong quyết định nghỉ hưu, người lao động được nghỉ hưu và hưởng chế độ BHXH theo quy định nếu đủ điều kiện hưởng chế độ hưu trí.
• Thời điểm đủ điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động đối với người có đủ điều kiện về tuổi đời và thời gian đóng BHXH được tính từ ngày 01 tháng liền kề sau tháng có kết luận người lao động bị suy giảm khả năng lao động.

Thủ tục giải quyết hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội một lần

Điều 110 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 có quy định trình tự, thủ tục giải quyết hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội một lần được tiến hành như sau:

Bước 1:

• Trong thời hạn 30 ngày tính đến thời điểm người lao động được hưởng lương hưu, người sử dụng lao động nộp hồ sơ hưởng lương hưu;
• Trong thời hạn 30 ngày tính đến thời điểm người lao động được hưởng lương hưu, người lao động đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyệnnộp hồ sơ hưởng lương hưu cho cơ quan bảo hiểm xã hội;
• Trong thời hạn 30 ngày tính đến thời điểm người lao động đủ điều kiện và có yêu cầu hưởng bảo hiểm xã hội một lần nộp hồ sơ hưởng lương hưu cho cơ quan bảo hiểm xã hội.

Bước 2:

Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định đối với người hưởng lương hưu hoặc trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định đối với trường hợp hưởng bảo hiểm xã hội một lần, cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động;

Trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Dịch vụ tư vấn thủ tục đăng ký hưởng lương hưu của Luật Việt An

• Tư vấn, hướng dẫn các thủ tục đăng ký hưởng lương hưu;
• Tư vấn các vấn đề pháp lý liên quan đến điều kiện và đối tượng hưởng lương hưu;
• Chuẩn bị hồ sơ đại diện khách hàng tiến hành đăng ký hưởng lương hưu;
• Đại diện khách hàng thực hiện đăng ký hưởng lương hưu tại cơ quan có thẩm quyền.

Quý khách hàng có thắc mắc hoặc có nhu cầu về mặt pháp lý liên quan đến thủ tục đăng ký hưởng lương hưu, xin vui lòng liên hệ Công ty luật Việt An để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất!

Bài viết được cập nhật đến tháng 4/2024, bất kỳ sự thay đổi về pháp luật nào chưa được cập nhật, vui lòng liên hệ đến Luật Việt An để được hỗ trợ.