Đăng ký kiểu dáng công nghiệp quốc tế bằng đơn Lahay

Một trong những công cụ hiệu quả nhất để đăng ký và bảo hộ kiểu dáng công nghiệp trên phạm vi quốc tế là hệ thống Lahay (Hague System), cho phép nộp một đơn duy nhất nhưng có hiệu lực tại nhiều quốc gia thành viên. Tại Việt Nam, thủ tục này được Cục Sở hữu trí tuệ tiếp nhận và xử lý theo cơ chế tập trung. Đáng chú ý, theo quy định mới, kể từ ngày 1/8/2025, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ dừng tiếp nhận hồ sơ đăng ký bằng giấy, thay vào đó toàn bộ thủ tục hành chính liên quan sẽ phải thực hiện trực tuyến. Sự thay đổi này không chỉ phản ánh xu hướng chuyển đổi số trong quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi, minh bạch và tiết kiệm thời gian cho tổ chức, cá nhân khi tiến hành đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp quốc tế. Bài viết sau của Luật Việt An sẽ cung cấp các thông tin cần thiết về vấn đề đăng ký kiểu dáng công nghiệp quốc tế bằng đơn Lahay.

Đơn Lahay là gì?

Căn cứ Khoản 15 Điều 3 Nghị định 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ, Đơn Lahay được hiểu là đơn đăng ký quốc tế kiểu dáng công nghiệp nộp theo Thỏa ước Lahay.

Thỏa ước Lahay, một điều ước quốc tế do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) quản lý, được ký kết năm 1925 và chính thức có hiệu lực từ năm 1928. Trong quá trình phát triển, Thỏa ước này đã nhiều lần được sửa đổi, trong đó đáng chú ý có ba văn kiện quan trọng: Văn kiện London (Anh), Văn kiện Lahay (Thụy Điển) và Văn kiện Geneva (Thụy Sĩ).

Các sửa đổi này đã góp phần hoàn thiện hệ thống, mang lại nhiều ưu điểm nổi bật, cụ thể là:

• Đơn giản hóa thủ tục: Chủ sở hữu kiểu dáng công nghiệp chỉ cần nộp một hồ sơ duy nhất, bằng một ngôn ngữ duy nhất, đến một cơ quan trung ương, thay vì phải nộp tại nhiều quốc gia khác nhau.
• Tăng tính linh hoạt: Người nộp đơn có thể chỉ định phạm vi bảo hộ tại nhiều quốc gia thành viên cùng lúc và được quyền lựa chọn quốc gia xuất xứ phù hợp với nhu cầu của mình.

Chính nhờ những lợi thế này, Việt Nam đã chính thức tham gia và trở thành thành viên của Thỏa ước Lahay theo Văn kiện Geneva năm 1999 vào năm 2019. Điều này đồng nghĩa với việc Việt Nam chỉ có quyền và nghĩa vụ theo Văn kiện Geneva, không chịu sự ràng buộc từ các văn kiện trước đó.

Chủ thể có quyền nộp đơn Lahay

Theo Khoản 15 Điều 3 Nghị định 65/2023/NĐ-CP (về sở hữu công nghiệp) và các quy định trong Văn kiện Geneva 1999 của Thỏa ước Lahay. Theo đó, chỉ những tổ chức, cá nhân có mối liên hệ thực sự với một quốc gia thành viên của Thỏa ước Lahay mới có quyền nộp đơn quốc tế đăng ký kiểu dáng công nghiệp.

Một cá nhân hoặc tổ chức có quyền nộp đơn Lahay nếu đáp ứng ít nhất một trong các điều kiện sau:

• Công dân của một quốc gia thành viên Thỏa ước Lahay (ví dụ: công dân Việt Nam).
• Cư trú thường trú tại một quốc gia thành viên.
• Có trụ sở hợp pháp (head office) hoặc cơ sở kinh doanh thực sự, hiệu quả tại một quốc gia thành viên.

Việt Nam tham gia Văn kiện Geneva (1999) từ năm 2019 vì vậy Công dân Việt Nam; Tổ chức, doanh nghiệp có trụ sở tại Việt Nam; Người nước ngoài có cơ sở kinh doanh tại Việt Nam đều có thể nộp đơn Lahay thông qua Cục Sở hữu trí tuệ hoặc trực tiếp qua WIPO.

Phân loại đơn Lahay

Dựa trên nội dung Đơn Lahay được quy định tại Khoản 1 Điều 22 Nghị định 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ. Theo đó, đơn Lahay bao gồm các loại đơn được liệt kê sau đây:

• Đơn Lahay có chỉ định Việt Nam: là loại đơn Lahay mà đưa ra yêu cầu bảo hộ kiểu dáng công nghiệp tại Việt Nam, có nguồn gốc từ bất kỳ thành viên nào của Thỏa ước Lahay, kể cả Việt Nam;
• Đơn Lahay có nguồn gốc Việt Nam: là đơn Lahay mà được nộp từ Việt Nam, trong đơn này có yêu cầu bảo hộ về kiểu dáng công nghiệp tại bất kỳ thành viên nào của Thỏa ước Lahay, kể cả Việt Nam.

Điểm khác biệt giữa hai loại đơn này chính là quốc gia yêu cầu bảo hộ kiểu dáng công nghiệp và quốc gia được yêu cầu bảo hộ kiểu dáng công nghiệp. Cụ thể:

• Đối với đơn có chỉ định Việt Nam: quốc gia có yêu cầu bảo hộ kiểu dáng công nghiệp là các thành viên của Thỏa ước Lahay, và quốc gia được yêu cầu bảo hộ kiểu dáng công nghiệp là Việt Nam;
• Đối với đơn có nguồn gốc Việt Nam: quốc gia có yêu cầu bảo hiệu kiểu dáng công nghiệp là Việt Nam, và quốc gia được yêu cầu bảo hộ kiểu dáng công nghiệp là các nước thành viên khác của Thỏa ước Lahay.

Cập nhật quy định Cục Sở hữu trí tuệ dừng tiếp nhận hồ sơ giấy từ 01/08/2025

Căn cứ Luật Sở hữu trí tuệ (2005, sửa đổi bổ sung các năm 2009, 2019, 2022), Nghị định 65/2023/NĐ-CP về sở hữu công nghiệp và Nghị định 45/2020/NĐ-CP về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, Cục Sở hữu trí tuệ đã công bố lộ trình chuyển đổi hoàn toàn sang hình thức điện tử. Theo đó, kể từ ngày 01/08/2025, Cục sẽ chấm dứt tiếp nhận hồ sơ giấy, bao gồm cả hồ sơ đăng ký đơn Lahay.

Trước đây, theo quy định cũ, người nộp đơn có thể linh hoạt lựa chọn hai cách: hoặc nộp trực tiếp hồ sơ bằng giấy tại Cục hoặc qua bưu điện, hoặc nộp trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công trực tuyến. Cách tiếp cận này tuy thuận tiện với những cá nhân, tổ chức chưa quen với công nghệ, nhưng lại gây ra nhiều bất cập như tốn thời gian đi lại, chi phí in ấn, nguy cơ thất lạc hồ sơ và đặc biệt là thời gian xử lý thường kéo dài.

Quy định mới áp dụng từ ngày 1/8/2025 đánh dấu bước chuyển sang hình thức 100% trực tuyến. Toàn bộ quá trình nộp, theo dõi tiến trình xử lý, bổ sung tài liệu và nhận kết quả sẽ được thực hiện thông qua hệ thống dịch vụ công điện tử. So với hình thức cũ, quy định này giúp tiết kiệm thời gian, giảm thiểu chi phí, tăng tính minh bạch và đặc biệt là đồng bộ với thông lệ quốc tế, khi WIPO cũng triển khai hệ thống eHague cho việc nộp đơn Lahay.

Sự thay đổi này mang ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp và cá nhân tại Việt Nam. Nếu như trước đây người nộp đơn có thể lựa chọn phương thức truyền thống để đảm bảo tính quen thuộc, thì nay họ buộc phải chủ động chuẩn bị hạ tầng công nghệ, nhân sự và kỹ năng số để thích ứng. Dù vậy, về lâu dài, quy định mới không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận một quy trình đăng ký bảo hộ quốc tế hiện đại, nhanh chóng và tiệm cận với chuẩn mực toàn cầu.

Cách soạn đơn Lahay

Hiện nay, đơn Lahay có thể được lập dưới hai hình thức: bằng giấy hoặc trực tuyến. Trường hợp nộp bằng giấy, người nộp đơn cần truy cập trang web https://www.wipo.int/hague/en/forms, tải về mẫu đơn DM/1 và điền đầy đủ thông tin theo quy định. Trong trường hợp nộp trực tuyến, người nộp đơn thực hiện khai báo trực tiếp trên hệ thống nộp đơn Lahay điện tử (eHague). Tuy nhiên, theo lộ trình chuyển đổi số, Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam sẽ dừng tiếp nhận thủ tục hành chính bằng giấy kể từ ngày 1/8/2025, vì vậy doanh nghiệp và cá nhân cần chuẩn bị để thực hiện toàn bộ thủ tục dưới dạng trực tuyến.

Dù nộp theo hình thức nào, đơn Lahay phải bảo đảm các yêu cầu cơ bản sau:

• Sử dụng đúng mẫu quy định, không được tự ý sửa đổi tờ khai.
• Khi nộp trực tiếp cho Văn phòng quốc tế (WIPO), đơn phải được làm bằng một trong ba ngôn ngữ: Anh, Pháp hoặc Tây Ban Nha.
• Khi nộp thông qua Cục Sở hữu trí tuệ, ngôn ngữ sử dụng bắt buộc là tiếng Anh.

Về nội dung, đơn phải bao gồm:

• Thông tin đầy đủ về chủ đơn;
• Địa chỉ liên hệ của chủ đơn hoặc đại diện hợp pháp;
• Thông tin chi tiết về sản phẩm;
• Danh sách quốc gia được chỉ định bảo hộ (lưu ý: sau khi nộp, không thể bổ sung thêm quốc gia khác).

Ngoài ra, theo Khoản 2 và Khoản 3 Điều 22 Nghị định 65/2023/NĐ-CP, người nộp đơn cần đáp ứng thêm một số yêu cầu cụ thể:

• Nếu nộp trực tiếp cho Văn phòng quốc tế: đơn phải tuân thủ đầy đủ về ngôn ngữ, hình thức và nội dung theo quy định của Thỏa ước Lahay.
• Nếu nộp thông qua Cục Sở hữu trí tuệ:
  • Đơn phải được lập bằng tiếng Anh;
  • Mỗi hồ sơ nộp gồm 02 bản;
  • Nội dung và hình thức phải tuân thủ đầy đủ theo Thỏa ước Lahay.

Việc quy định chấm dứt tiếp nhận hồ sơ giấy từ 01/08/2025 thể hiện xu hướng quản lý hiện đại, đồng bộ với hệ thống điện tử của WIPO. Do đó, doanh nghiệp cần sớm thích ứng, chuyển sang hình thức nộp đơn trực tuyến để không làm gián đoạn quá trình đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp quốc tế.

Trên đây là cập nhật mới nhất của Luật Việt về đăng ký kiểu dáng công nghiệp quốc tế bằng đơn Lahay. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay có nhu cầu hỗ trợ, vui lòng liên hệ Luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất!