Trình tự giải quyết đơn tố cáo

Tố cáo là một trong những thủ tục để công dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi phát hiện hành vi trái pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân gây hại hoặc đe dọa gây thiệt hại. Vậy quy trình giải quyết đơn tố cáo được thực hiện như thế nào? Bài viết dưới đây, Luật Việt An sẽ cung cấp các thông tin về trình tự giải quyết đơn tố cáo theo quy định pháp luật.

Nội dung chính bài viết

Khái quát thủ tục giải quyết đơn tố cáo

Tiêu chí	Nội dung
Căn cứ pháp lý	– Luật Tố cáo 2018; – Nghị định số 31/2019/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tố cáo; – Thông tư 05/2021/TT-TTCP quy định quy trình xử lý đơn khiếu nại, đơn tố cáo, đơn kiến nghị, phản ánh
Đối tượng thực hiện	Cá nhân
Cơ quan thực hiện	Cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố cáo được quy định chi tiết tại Mục 1 Chương III và Điều 41 Luật Tố cáo 2018
Các thức thực hiện	– Thực hiện bằng đơn (gửi qua đường bưu điện hoặc gửi trực tiếp đến cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết) – Trình bày trực tiếp với cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền
Thành phần hồ sơ	– Đơn tố cáo hoặc văn bản ghi nội dung tố cáo; – Các tài liệu liên quan.
Thời hạn giải quyết	– Không quá 30 ngày kể từ ngày thụ lý tố cáo. – Đối với vụ việc phức tạp thì có thể gia hạn giải quyết tố cáo 1 lần nhưng không quá 30 ngày; – Đối với vụ việc đặc biệt phức tạp thì có thể gia hạn giải quyết tố cáo hai lần, mỗi lần không quá 30 ngày.
Kết quả thực hiện	Kết luận nội dung tố cáo và việc xử lý kết luận nội dung tố cáo.

Đơn tố cáo là gì?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật Tố cáo 2018 quy định, tố cáo là việc cá nhân theo thủ tục quy định của Luật này báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Như vậy, đơn tố cáo là văn bản được gửi các cơ quan có thẩm quyền trình bày về việc các đối tượng là cá nhân hoặc tổ chức gây ảnh hưởng đến quyền lợi của một cá nhân, tổ chức khác.

Điều kiện thụ lý đơn tố cáo

Theo Khoản 1 Điều 29 Luật Tố cáo 2018 thì người giải quyết tố cáo ra quyết định thụ lý tố cáo khi có đủ các điều kiện sau đây:

Tố cáo được thực hiện theo quy định tại Điều 23 của Luật Tố cáo 2018;
Người tố cáo có đủ năng lực hành vi dân sự; trường hợp không có đủ năng lực hành vi dân sự thì phải có người đại diện theo quy định của pháp luật;
Vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết tố cáo của cơ quan, tổ chức, cá nhân tiếp nhận tố cáo;
Nội dung tố cáo có cơ sở để xác định người vi phạm, hành vi vi phạm pháp luật.

Trường hợp tố cáo xuất phát từ vụ việc khiếu nại đã được giải quyết đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật nhưng người khiếu nại không đồng ý mà chuyển sang tố cáo người đã giải quyết khiếu nại thì chỉ thụ lý tố cáo khi người tố cáo cung cấp được thông tin, tài liệu, chứng cứ để xác định người giải quyết khiếu nại có hành vi vi phạm pháp luật.

Thẩm quyền giải quyết đơn tố cáo

Căn cứ Mục 1 Chương III và Điều 41 Luật Tố cáo 2018, thẩm quyền giải quyết đơn tố cáo được quy định như sau:

Trường hợp	Hành vi cụ thể	Thẩm quyền giải quyết
Đối với hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ	Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức	Do người đứng đầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền quản lý cán bộ, công chức, viên chức đó giải quyết.
	Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức	Do người đứng đầu cơ quan, tổ chức cấp trên trực tiếp của cơ quan, tổ chức đó giải quyết.
	Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức thuộc thẩm quyền quản lý của nhiều cơ quan, tổ chức	Do người đứng đầu cơ quan, tổ chức trực tiếp quản lý cán bộ, công chức, viên chức bị tố cáo chủ trì giải quyết; người đứng đầu cơ quan, tổ chức có liên quan phối hợp giải quyết.
	Tố cáo cán bộ, công chức, viên chức của cơ quan, tổ chức đã hợp nhất, sáp nhập, chia, tách	Do người đứng đầu cơ quan, tổ chức sau hợp nhất, sáp nhập, chia, tách mà người bị tố cáo đang công tác chủ trì giải quyết; người đứng đầu cơ quan, tổ chức có liên quan phối hợp giải quyết.
	Tố cáo cán bộ, công chức, viên chức của cơ quan, tổ chức đã bị giải thể	Do người đứng đầu cơ quan, tổ chức quản lý cơ quan, tổ chức trước khi bị giải thể giải quyết.
	Tố cáo cơ quan, tổ chức trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ	Do người đứng đầu cơ quan, tổ chức cấp trên trực tiếp của cơ quan, tổ chức đó giải quyết.
Đối với hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước trong các lĩnh vực	Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân mà nội dung liên quan đến chức năng quản lý nhà nước	Của cơ quan nào thì cơ quan đó có trách nhiệm giải quyết.
	Tố cáo nhiều hành vi vi phạm pháp luật thuộc chức năng quản lý nhà nước của nhiều cơ quan.	Các cơ quan trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm phối hợp để thống nhất xác định cơ quan có thẩm quyền chủ trì giải quyết hoặc báo cáo cơ quan quản lý nhà nước cấp trên quyết định giao cho một cơ quan có thẩm quyền chủ trì giải quyết.
	Tố cáo về hành vi vi phạm pháp luật thuộc thẩm quyền giải quyết của nhiều cơ quan	Cơ quan thụ lý đầu tiên có thẩm quyền giải quyết.

Trình tự giải quyết đơn tố cáo

Bước 1: Nộp hồ sơ tố cáo

Người tố cáo chuẩn bị và gửi hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố cáo. Sau đây là mẫu đơn tố cáo chuẩn pháp lý có thể tham khảo:

Bước 2: Thụ lý tố cáo

Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được tố cáo, cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm vào sổ, phân loại, xử lý ban đầu thông tin tố cáo, kiểm tra, xác minh thông tin về người tố cáo và điều kiện thụ lý tố cáo;

Trường hợp phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm hoặc phải ủy quyền cho cơ quan, tổ chức có thẩm quyền kiểm tra, xác minh thì thời hạn này có thể kéo dài hơn nhưng không quá 10 ngày làm việc.

Trường hợp đủ điều kiện thụ lý thì ra quyết định thụ lý tố cáo theo quy định tại Điều 29 của Luật Tố cáo 2018;
Trường hợp không đủ điều kiện thụ lý thì không thụ lý tố cáo và thông báo ngay cho người tố cáo biết lý do không thụ lý tố cáo.

Bước 3: Xác minh nội dung tố cáo

Người giải quyết tố cáo tiến hành xác minh hoặc giao cho cơ quan thanh tra cùng cấp hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân khác xác minh nội dung tố cáo (gọi chung là người xác minh nội dung tố cáo). Việc giao xác minh nội dung tố cáo phải thực hiện bằng văn bản.

Bước 4: Kết luận nội dung tố cáo

Theo quy định tại Điều 35 Luật Tố cáo 2018, Căn cứ vào nội dung tố cáo, giải trình của người bị tố cáo, kết quả xác minh nội dung tố cáo, tài liệu, chứng cứ có liên quan, người giải quyết tố cáo ban hành kết luận nội dung tố cáo.

Chậm nhất là 05 ngày làm việc kể từ ngày ban hành kết luận nội dung tố cáo, người giải quyết tố cáo gửi kết luận nội dung tố cáo đến người bị tố cáo, cơ quan, tổ chức quản lý người bị tố cáo và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; thông báo về kết luận nội dung tố cáo đến người tố cáo.

Bước 5: Xử lý kết luận nội dung tố cáo

Căn cứ vào Điều 36 Luật Tố cáo 2018 thì chậm nhất là 07 ngày làm việc kể từ ngày ban hành kết luận nội dung tố cáo, người giải quyết tố cáo căn cứ vào kết luận nội dung tố cáo tiến hành việc xử lý như sau:

Trường hợp kết luận người bị tố cáo không vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ thì khôi phục quyền và lợi ích hợp pháp của người bị tố cáo bị xâm phạm do việc tố cáo không đúng sự thật gây ra, đồng thời xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xử lý người cố ý tố cáo sai sự thật;
Trường hợp kết luận người bị tố cáo vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ thì áp dụng biện pháp xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.

Trường hợp hành vi vi phạm của người bị tố cáo có dấu hiệu của tội phạm thì chuyển ngay hồ sơ vụ việc đến Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát nhân dân có thẩm quyền để xử lý theo quy định của pháp luật.

Bước 6: Công khai kết luận nội dung, quyết định xử lý hành vi vi phạm bị tố cáo

Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày ra kết luận nội dung tố cáo, quyết định xử lý hành vi vi phạm bị tố cáo, người giải quyết tố cáo có trách nhiệm thực hiện việc công khai kết luận nội dung tố cáo, người có thẩm quyền xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính có trách nhiệm công khai quyết định xử lý hành vi vi phạm bị tố cáo.

Việc công khai kết luận nội dung tố cáo, quyết định xử lý hành vi vi phạm bị tố cáo được thực hiện bằng một hoặc một số hình thức sau đây:

Công bố tại cuộc họp cơ quan, tổ chức nơi người bị tố cáo công tác;
Niêm yết tại trụ sở làm việc hoặc nơi tiếp công dân của người đã giải quyết tố cáo, người đã ra quyết định xử lý hành vi vi phạm bị tố cáo;
Đăng tải trên cổng thông tin điện tử hoặc mạng thông tin nội bộ của người đã giải quyết tố cáo, người đã ra quyết định xử lý hành vi vi phạm bị tố cáo;
Thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng.

Dịch vụ tư vấn khiếu nại tố cáo của Luật Việt An

Tư vấn xác định căn cứ tố cáo hành vi vi phạm;
Hỗ trợ khách hàng soạn thảo đơn tố cáo và các đơn từ có liên quan trong quá trình giải quyết tố cáo;
Tư vấn, hỗ trợ khách hàng thu thập tài liệu chứng cứ để chứng minh việc tố cáo là có căn cứ, đúng pháp luật;
Đại diện cho khách hàng làm việc với cơ quan chức năng.

Trên đây là toàn bộ thông tin về trình tự giải quyết đơn tố cáo. Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hoặc có nhu cầu hỗ trợ pháp lý quy định về giải quyết đơn tố cáo vui lòng liên hệ Luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất!

Bài viết được cập nhật đến tháng 5/2024, bất kỳ sự thay đổi về pháp luật nào chưa được cập nhật, vui lòng liên hệ đến Luật Việt An để được hỗ trợ.