Hiệu lực của di chúc

Di chúc là một loại giao dịch dân sự đặc biệt, thể hiện ý chí của người lập di chúc nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Tuy nhiên, di chúc cũng phải tuân theo các điều kiện nhất định để có hiệu lực? Vậy các điều kiện để di chúc có hiệu lực là gì? Lập di chúc thế nào để không bị vô hiệu? Trong bài viết, Luật Việt An sẽ trình bày về vấn đề này.

Căn cứ pháp lý

• Bộ luật dân sự 2015.

Di chúc là gì?

Theo quy định tại Điều 624 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc được hiểu là sự thể hiện ý chí của một người nào đó nhằm chuyển giao tài sản của mình cho người/ tổ chức khác sau khi họ chế. Sự thể hiện ý chí này có thể bằng lời nói hoặc văn bản.

Điều kiện có hiệu lực của di chúc

Bất cứ ai cũng có thể lập cho mình một di chúc. Tuy nhiên, để di chúc đó có hiệu lực thì phải đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật, cụ thể như sau:

Điều kiện về năng lực của người lập di chúc

Theo quy định tại điều 625 Bộ luật Dân sự 2015, người lạp di chúc phải đáp ứng các điều kiện nhau sau:

• Trước tiên, người lập di chúc phải là người minh mẫn, sáng suốt. Đồng thời khi lập di chúc người này đang không ở trong tịnh trang bị lừa ối, đe doạ, cưỡng ép. Điều này để tránh việc di chúc lập ra không đúng với ý chí, nguyện vọng của người lập, làm sai đi bản chất của di chúc
• Về độ tuổi: Người lập di chúc phải là người từ đủ 18 tuổi trở lên. Nếu trong tường hợp người lập di chúc là người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi thì phải có sự đồng ý của cha, mẹ, người giám hộ về việc lập di chúc.

Điều kiện về nội dung

Nội dung của di chúc là sự thể hiện ý chí của người lập di chúc về việc chuyển tài sản của mình cho người thừa kế di chúc. Để nội dung của di chúc có hiệu lực, cần phải đáp ứng các điều kiện sau:

Di chúc được lập ra phải bao gồm đầy đủ các nội dung chủ yếu:

• Ngày, tháng, năm mà di chúc được lập;
• Thể hiện được thông tin cá nhân như: họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;
• Thể hiện được thông tin của người được hưởng di sản: Họ, tên người, tên cơ quan, tên tổ chức được nhận di sản của người lập di chúc;
• Các thông tin về di sản bao gồm: Các di sản được người lập di chúc để lại, nơi có di sản.
• Ngoài các thông tin bắt buộc phải đề cập nêu trên thì người lập di chúc có thể thêm các thông tin khác để thể hiện rõ ý nguyện của mình

Về hình thức, di chúc phải được viết rõ ràng, không dùng từ viết tắt hay ký hiệu. Nếu di chúc có nhiều trang, mỗi trang đều phải có số thứ tự và chữ ký hoặc dấu hiệu của người lập di chúc. Nếu di chúc bị sửa đổi, tẩy xóa thì người viết di chúc hoặc người làm chứng phải ký tên ở chỗ bị sửa đổi, tẩy xóa.

Điều kiện về hình thức

Hình thức của di chúc là cách thức thể hiện ý chí của người lập di chúc. Để hình thức của di chúc có hiệu lực, cần phải đáp ứng các điều kiện như sau

Di chúc bằng văn bản

Đối với di chúc miệng

Trong trường hợp mà người đó bị cái chết đe doạ và không thể lập được di chúc bằng văn bản thì người đó có thể lập di chúc miệng. Đồng thời, theo quy định tại khoản 5, Điều 630 di chúc miệng cũng phải đáp ứng các điều kiện như sau:

• Thể hiện ý chí cuối cùng trước mặt ít nhất hai người làm chứng;
• Ngay sau khi ngưười di chúc miện thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ;
• Trong 5 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên/ cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Điều kiện về người làm chứng

• Mọi người đều có thể làm chứng cho việc lập di chúc, trừ những người sau đây:
• Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc.
• Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan tới nội dung di chúc.
• Người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Điều kiện về di sản thừa kế

• Di sản nêu trong di chúc phải còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
• Nếu di sản để lại cho người thừa kế chỉ còn một phần thì phần di chúc về phần di sản còn lại vẫn có hiệu lực.

Điều kiện về người hưởng di sản theo di chúc

• Tổ chức, cơ quan được chỉ định là người thừa kế phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
• Ngược lại, người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc cùng thời điểm với người lập di chúc thì di chúc không còn hiệu lực toàn bộ hoặc một phần.

Hiệu lực của di chúc

Theo quy định tại Điều 643, hiệu lực của di chúc được quy định như sau:

• Di chúc có hiệu lực pháp lý kể từ khi thừa kế được công bố.
• Di chúc mất hiệu lực, nếu tài sản để lại cho người được hưởng thừa kế không còn khi thừa kế được công bố; nếu tài sản để lại cho người được hưởng thừa kế chỉ còn một phần thì phần di chúc về phần tài sản còn lại vẫn có hiệu lực pháp lý.
• Khi di chúc có phần vi phạm pháp luật mà không ảnh hưởng đến hiệu lực của các phần khác thì chỉ phần đó mất hiệu lực.
• Khi một người để lại nhiều bản di chúc cho một tài sản thì chỉ bản di chúc mới nhất có hiệu lực pháp lý.

Lưu ý: Di chúc mất hiệu lực toàn phần hoặc một phần trong những trường hợp sau:

• Người được hưởng thừa kế theo di chúc qua đời trước hoặc cùng lúc với người lập di chúc;
• Cơ quan, tổ chức được giao thừa kế không còn tồn tại khi thừa kế được công bố.
• Nếu có nhiều người được hưởng thừa kế theo di chúc mà có người qua đời trước hoặc cùng lúc với người lập di chúc, hoặc một trong nhiều cơ quan, tổ chức được giao thừa kế không còn tồn tại khi thừa kế được công bố thì chỉ phần di chúc liên quan đến cá nhân, cơ quan, tổ chức đó mất hiệu lực.

Một số câu hỏi liên quan đến di chúc và hiệu lực của di chúc

Trường hợp người lập di chúc bằng miệng trong thời gian nguy kịch đến tính mạng, nhưng sau đó người đó đã hồi phục thì di chúc đó có hiệu lực hay không?

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, trong người hợp gặp tình huống nguy kịch tến tính mạng thì một người có thể tiến hành lập di chúc bằng miệng. Tuy nhiên nếu sau khoảng thời gian 03 tháng, người đó vẫn còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc bằng miệng đó sẽ bị huỷ bỏ.

Có những loại di chúc nào được công nhận theo pháp luật Việt Nam?

Về cơ bản có hai loại di chúc được công nhận theo pháp luật Việt Nam đó là di chúc miệng và di chúc bằng văn bản. Tuy nhiên, để các loại di chúc này có hiệu lực thì cần phải đáp ứng các điều kiện của pháp luật.

Công ty luật Việt An có dịch vụ liên quan đến di chúc hay không?

Thấu hiểu được những khó khăn và lo lắng của khách hàng khi thành lập di chúc, công ty Luật Việt An hiện đang cung cấp dịch vụ tư vấn, soạn thảo và công chứng di chúc theo yêu cầu của khách hàng. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm và uy tín, công ty Luật Việt An sẽ giúp khách hàng lập được một di chúc hợp lệ, rõ ràng và tránh được những rủi ro pháp lý. Ngoài ra, công ty Luật Việt An còn cung cấp dịch vụ hỗ trợ khách hàng trong việc thực hiện di chúc, giải quyết những tranh chấp liên quan đến di chúc và bảo vệ quyền lợi của người thừa kế. Nếu bạn đang có nhu cầu viết di chúc hoặc muốn biết thêm thông tin về dịch vụ di chúc của công ty Luật Việt An, hãy liên hệ với chúng tôi.

Quý khách hàng có nhu cầu liên quan đến pháp luật dân sự, tư vấn phap sluataj thừa kế, pháp luật về di chúc, tư vấn thủ tục mở thừa kế, chia thừa kế xin vui lòng liên hệ Luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất!