Đại lý mua, bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài

Hiện nay, hoạt động đại lý không chỉ phát triển ở trong nước mà còn phát triển ra các nước khác thể hiện qua việc các hoạt động đại lý mua bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài cũng rất phổ biến. Hoạt động này đã hỗ trợ rất nhiều cho hoạt động mua bán hàng hóa với thương nhân nước ngoài ngày càng phát triển. Đại lý thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên giao đại lý và bên đại lý thỏa thuận việc bên đại lý nhân danh chính mình mua, bán hàng hóa cho bên giao đại lý hoặc cung ứng dịch vụ của bên giao đại lý cho khách hàng để hưởng thù lao. Bài viết dưới đây, Luật Việt An sẽ cung cấp các vấn đề liên quan đến đại lý mua, bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài.

Cơ sở pháp lý

• Luật Quản lý ngoại thương 2017;
• Luật Thương mại 2005;
• Nghị định 69/2018/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý ngoại thương;
• Thông tư số 219/2013/TT-BTC quy định giá tính thuế GTGT đối với hoạt động đại lý mua bán hàng hóa;
• Thông tư số 78/2014/TT-BTC hướng dẫn thi hành Nghị định số 218/2013/NĐ-CP quy định và hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, được sửa đổi bổ sung tại từng thời điểm.

Đại lý thương mại là gì?

Điều 166 Luật Thương mại 2005 định nghĩa đại lý thương mại là hoạt động thương mại, theo đó bên giao đại lý và bên đại lý thoả thuận việc bên đại lý nhân danh chính mình mua, bán hàng hoá cho bên giao đại lý hoặc cung ứng dịch vụ của bên giao đại lý cho khách hàng để hưởng thù lao.

Theo đó, đại lý thương mại chính là hoạt động thương mai mà bên đại lý sẽ nhân dân bên giao đại lý để thực hiện việc mua bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ và hưởng thù lao.

Các hình thức đại lý

Theo Điều 169 Luật Thương mại 2005, có 4 hình thức đại lý, bao gồm:

• Đại lý bao tiêu là hình thức đại lý mà bên đại lý thực hiện việc mua, bán trọn vẹn một khối lượng hàng hoá hoặc cung ứng đầy đủ một dịch vụ cho bên giao đại lý.
• Đại lý độc quyền là hình thức đại lý mà tại một khu vực địa lý nhất định bên giao đại lý chỉ giao cho một đại lý mua, bán một hoặc một số mặt hàng hoặc cung ứng một hoặc một số loại dịch vụ nhất định.
• Tổng đại lý mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ là hình thức đại lý mà bên đại lý tổ chức một hệ thống đại lý trực thuộc để thực hiện việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ cho bên giao đại lý.
• Tổng đại lý đại diện cho hệ thống đại lý trực thuộc. Các đại lý trực thuộc hoạt động dưới sự quản lý của tổng đại lý và với danh nghĩa của tổng đại lý.
• Các hình thức đại lý khác mà các bên thỏa thuận.

Thương nhân làm đại lý mua, bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài

Theo Khoản 1 Điều 48 Luật Quản lý ngoại thương 2017, bất kỳ doanh nghiệp nào cũng có thể trở thành đại lý mua bán hàng hóa hợp pháp cho thương nhân nước ngoài theo ngành nghề đã được ghi nhận trong Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, trừ hàng hóa thuộc Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu hoặc hàng hóa tạm ngừng nhập khẩu (theo Khoản 1 Điều 48 Luật Quản lý ngoại thương 2017).

• Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo Giấy phép, thương nhân chỉ được ký hợp đồng đại lý sau khi được bộ, cơ quan ngang bộ có thẩm quyền quản lý cấp Giấy phép.
• Trường hợp thương nhân chọn việc thanh toán thù lao bán hàng đại lý bằng tiền thì thực hiện theo quy định của pháp luật về ngoại hối. Trường hợp thương nhân chọn việc thanh toán thù lao bán hàng đại lý bằng hàng hóa thì hàng hóa đó phải không thuộc Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu hoặc không phải là hàng hóa tạm ngừng xuất khẩu, tạm ngừng nhập khẩu. Trường hợp thanh toán thù lao bán hàng đại lý bằng hàng hóa thuộc Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép thì phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.
• Trường hợp pháp luật có quy định cụ thể về việc bên đại lý chỉ được giao kết hợp đồng đại lý với một bên giao đại lý đối với một loại hàng hóa hoặc dịch vụ nhất định thì thương nhân phải tuân thủ quy định của pháp luật đó.

Thanh toán thù lao đại lý

Quy định về thanh toán được quy định tại Khoản 2 Điều 48 Luật Quản lý ngoại thương 2017. Theo đó:

• Trường hợp thương nhân chọn việc thanh toán thù lao bán hàng đại lý bằng tiền thì thực hiện theo quy định của pháp luật về ngoại hối. Thương nhân làm đại lý mua hàng phải yêu cầu thương nhân nước ngoài chuyển tiền bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi qua ngân hàng để mua hàng theo hợp đồng đại lý.
• Trường hợp thương nhân chọn việc thanh toán thù lao bán hàng đại lý bằng hàng hóa thì hàng hóa đó phải không thuộc Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu hoặc không phải là hàng hóa tạm ngừng xuất khẩu, tạm ngừng nhập khẩu.
• Trường hợp thanh toán thù lao bán hàng đại lý bằng hàng hóa thuộc Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép thì phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Nghĩa vụ thuế

Thương nhân làm đại lý mua hàng có trách nhiệm đăng ký, kê khai, nộp các loại thuế và các nghĩa vụ tài chính khác liên quan đến hàng hóa thuộc hợp đồng đại lý mua, bán hàng hóa và hoạt động kinh doanh của mình theo quy định của pháp luật (theo Khoản 4 Điều 48 Luật Quản lý ngoại thương 2017).

Căn cứ vào Điều 51 Nghị định 69/2018/NĐ-CP quy định như sau:

• Hàng hóa thuộc hợp đồng đại lý mua, bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài phải chịu thuế và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật.
• Thương nhân Việt Nam có trách nhiệm đăng ký, kê khai, nộp các loại thuế và các nghĩa vụ tài chính khác liên quan đến hàng hóa thuộc hợp đồng đại lý mua, bán hàng hóa và hoạt động kinh doanh của mình theo quy định của pháp luật.

Theo như quy định trên, thương nhân Việt Nam sẽ phải thực hiện việc kê khai, đăng ký và nộp các loại thế cũng như thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan đến hàng hóa thuộc hợp đồng đại lý mua bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài và nộp thuế giá trị gia tăng theo Điều 2 Thông tư số 219/2013/TT-BTC quy định giá tính thuế GTGT đối với hoạt động đại lý mua bán hàng hóa và thuế thu nhập doanh nghiệp theo điểm d Khoản 3 Điều 5 Văn bản số 26/VBHN-BTC hướng dẫn thi hành Nghị định số 218/2013/NĐ-CP ngày 26/12/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.

Thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa thuộc hợp đồng đại lý

Đại lý mua bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài phải làm thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa, thực hiện nghĩa vụ thuế và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật (theo Khoản 3 Điều 48 Luật Quản lý ngoại thương 2017).

Cụ thể tại Điều 52 Nghị định 69/2018/NĐ-CP quy định hàng hóa thuộc hợp đồng đại lý mua, bán hàng hóa với thương nhân nước ngoài khi xuất nhập khẩu phải được làm thủ tục theo đúng quy định như đối với hàng hóa xuất nhập khẩu quy định tại Nghị định 69/2018/NĐ-CP. Theo đó:

• Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép, thương nhân xuất khẩu, nhập khẩu phải có giấy phép của bộ, cơ quan ngang bộ liên quan.
• Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo điều kiện, thương nhân xuất khẩu, nhập khẩu phải đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật.
• Đối với hàng hóa thuộc Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu phải kiểm tra theo quy định tại Điều 65 Luật Quản lý ngoại thương, thương nhân xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa phải chịu sự kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật.
• Đối với hàng hóa không thuộc các trường hợp trên, thương nhân chỉ phải giải quyết thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu tại cơ quan hải quan.

Trả lại hàng

Hàng hóa thuộc hợp đồng đại lý bán hàng tại Việt Nam cho thương nhân nước ngoài được tái xuất khẩu nếu không tiêu thụ được tại Việt Nam. Việc hoàn thuế được thực hiện theo Điều 53 Nghị định 69/2018/NĐ-CP.

Như vậy, đại lý mua bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoại phải tuân thủ các quy định về thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa, nghĩa vụ về thuế mà pháp luật quy định. Thương nhân Việt Nam có quyền tái xuất khẩu hàng hóa thuộc hợp đồng đại lý bán hàng với thương nhân nước ngoài nếu như hàng hóa đó không tiêu thụ được tại Việt Nam.

Dịch vụ tư vấn pháp luật của Luật Việt An

• Hỗ trợ doanh nghiệp trong việc thực hiện các thủ tục đăng ký đại lý mua, bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài
• Giải đáp những thắc mắc của doanh nghiệp liên quan đến vấn đề này
• Tính thuế cho doanh nghiệp khi kinh doanh đại lý mua bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài.

Quý khách có nhu cầu tư vấn về đại lý mua, bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài, xin vui lòng liên hệ Công ty luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất.

Bài viết được cập nhật đến tháng 3/2024, bất kỳ sự thay đổi về pháp luật nào chưa được cập nhật, vui lòng liên hệ đến Luật Việt An để được hỗ trợ.