Đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc

Thị trường Trung Quốc là một thị trường lớn, giàu tiềm năng để các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư mở rộng thị trường của mình. Do đó, việc đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc là cần thiết để doanh nghiệp có thể đứng vững trên thị trường đông dân này, giúp phân biệt hàng hóa, dịch vụ của mình với hàng hóa, dịch vụ của các chủ thể khác, ngăn chặn hành vi làm hàng giả, hàng nhái ảnh hưởng đến uy tín, chất lượng của doanh nghiệp trên thị trường Trung Quốc. Ngoài ra, việc nhãn hiệu được bảo hộ tại thị trường Trung Quốc còn mang lại thêm nguồn thu nhập cho doanh nghiệp khi tiến hành chuyển giao quyền sử dụng nhãn hiệu.

Căn cứ pháp lý

• Luật Nhãn hiệu Trung Quốc 2019.

Lý do nên đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc

Với một thị trường lớn như Trung Quốc, việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại đất nước tỷ dân này lại càng được đề cao. Minh chứng cho tính cấp thiết của việc đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc là sự dẫn đầu về số lượng xâm phạm nhãn hiệu ở quốc gia này so với các nước trên thế giới. Do đó, muốn phát triển kinh doanh, buôn bán, xuất khẩu hàng hóa tại Trung Quốc thương nhân cần tiến hành đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc để tránh các phát sinh tranh chấp liên quan đến nhãn hiệu tại thị trường này.

Điều kiện đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc

Để đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc cần đáp ứng các điều kiện sau:

• Nhãn hiệu không được vi phạm các cơ sở tuyệt đối khi bảo hộ nhãn hiệu. Chẳng hạn, không rơi vào các trường hợp nộp đăng ký với dụng ý xấu, mẫu nhãn xâm phạm đến các dấu hiệu không được đăng ký như huy hiệu cơ quan nhà nước.
• Nhãn hiệu phải có những đặc điểm phân biệt hàng hóa, dịch vụ;
• Nhãn hiệu không được xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu đã được xác lập trước, nhãn hiệu nổi tiếng, đơn đăng ký nhãn hiệu đã được nộp trước đó;
• Nhãn hiệu không đưuọc xung đột với các quyền sở hữu trí tuệ khác đã được xác lập trước của người khác.

Cách thức đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc

Đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc có thể được thực hiện thông qua hai cách: nộp đơn đăng ký trực tiếp đến Cục Sở hữu trí tuệ quốc gia Trung Quốc hoặc chỉ định bảo hộ nhãn hiệu tại Trung Quốc thông qua Hệ thống Madrid.

Nộp đơn đăng ký nhãn hiệu trực tiếp tại Trung Quốc

Tương tự như Việt Nam đối với trường hợp đăng ký bảo hộ trực tiếp tại Trung Quốc, việc nộp đơn bắt buộc được thực hiện thông qua một đơn vị Đại diện sở hữu trí tuệ cung cấp dịch vụ về đăng ký nhãn hiệu được thành lập theo quy định của pháp luật Trung Quốc. Theo đó, nếu chủ đơn chỉ có nhu cầu đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại duy nhất Trung Quốc  thì nên lựa chọn đăng ký trực tiếp tại Trung Quốc có thể giúp chủ đơn tiết kiệm thời gian, chi phí hơn so với việc đăng ký thông qua hệ thống Madrid.

Nộp đơn đăng ký nhãn hiệu theo Hệ thống Madrid

Hệ thống Madrid là một hệ thống quốc tế về nhãn hiệu và chịu sự quản lý của Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO). Theo nguyên tắc hoạt động của hệ thống này, Văn phòng quốc tế sẽ chỉ chịu trách nhiệm kiểm tra tính phù hợp về hình thức của đơn đăng ký. Thẩm quyền xem xét nội dung đơn đăng ký (kiểm tra tính phù hợp với quy định pháp luật quốc gia về đăng ký nhãn hiệu) và cấp Văn bằng bảo hộ vẫn thuộc về cơ quan Sở hữu Trí tuệ của Trung Quốc. Như vậy, trong trường hợp người nộp đơn mong muốn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại nhiều quốc gia thì hệ thống Madrid sẽ là hệ thống mang lại hiệu quả về chi phí và thống nhất thủ tục.

Hồ sơ đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc

Chủ đơn khi đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc cần phải cung cấp đầy đủ các tài liệu cần thiết sau:

• Tờ khai đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc (được chuẩn bị theo mẫu); Tại Trung Quốc, một tờ khai đơn đăng ký có thể chứa tối đa 3 nhóm hàng hóa, dịch vụ đi kèm nhãn hiệu.
• Mẫu nhãn hiệu hàng hóa, dịch vụ (rõ nét) dự định đăng ký;
• Danh mục chi tiết sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đi kèm nhãn hiệu;
• Tài liệu xác nhận quyền ưu tiên (nếu có);
• Chứng từ thu phí, lệ phí đăng ký nhãn hiệu;
• Giấy tờ pháp lý của cá nhân hoặc tổ chức, doanh nghiệp;
• Giấy ủy quyền có công chứng (trong trường hợp nộp hồ sơ thông qua đại diện sở hữu trí tuệ);
• Các tài liệu khác (nếu có).

Lưu ý: Ngôn ngữ thể hiện của hồ sơ đăng ký nhãn hiệu:

• Có thể là tiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha nếu được nộp thông qua hệ thống Madrid;
• Bắt buộc là tiếng Trung Quốc nếu nộp trực tiếp tại cơ quan đăng ký quốc gia Trung Quốc.

Quy trình đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc

Tiến trình đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc cụ thể như sau:

Bước 1: Lựa chọn mẫu nhãn hiệu và tra cứu nhãn hiệu

• Việc lựa chọn mẫu nhãn hiệu, đặc biệt đối với các ký hiệu chữ là rất quan trọng tại Trung Quốc – một quốc gia sử dụng chữ tượng hình và các tiếng nước ngoài đều cần phiên âm, phiên dịch ra tiếng Trung khi đăng ký để tránh việc các chủ thể trong nước sử dụng bản dịch của các nhãn hiệu đó để làm nhãn hiệu cho mình. Do vậy, một trong những chiến lược thiết kế nhãn hiệu hiệu quả nhất đó là kết hợp bản dịch theo nghĩa đen và phiên âm để thể hiện trên mẫu nhãn hiệu khi đăng ký.
• Sau khi thiết kế và phân nhóm sản phẩm, dịch vụ cho nhãn hiệu, chủ đơn nên tiến hành tra cứu khả năng bảo hộ của nhãn hiệu để đảm bảo tính hiệu quả của thủ tục đăng ký. Tuy đây không phải thủ tục bắt buộc nhưng nếu không thực hiện, chủ đơn có thể gặp rủi ro bị từ chối bảo hộ đơn rất cao, gây tốn kém về mặt chi phí và tiền bạc cho người nộp đơn.
• Trung Quốc hiện cũng sử dụng Bảng phân loại Nice phiên bản mới nhất để làm cơ sở phân loại khi đăng ký nhãn hiệu.

Lưu ý: Kết quả tra cứu chuyên sâu chỉ có tính tham khảo và không là căn cứ để cấp hay không cấp văn bằng tại thời điểm tra cứu.

Bước 2: Nộp đơn đăng ký nhãn hiệu

Chủ đơn nước ngoài không có nơi cư trú hoặc địa điểm kinh doanh tại Trung Quốc có thể lựa chọn một trong hai hình thức sau:

• Nộp đơn trực tiếp lên Cục Sở hữu trí tuệ quốc gia Trung Quốc (CNIPA) thông qua đơn vị đại diện sở hữu trí tuệ hợp pháp tại quốc gia này hoặc
• Nộp đơn thông qua hệ thống Madrid của Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO). Nếu chọn cách này, đơn đăng ký nhãn hiệu cơ sở phải có nguồn gốc từ quốc gia thành viên của Nghị định thư hoặc Thỏa ước Madrid.

Bước 3: Thẩm định hình thức

Từ năm 2019, thời gia thẩm định hình thức đã được rút ngắn đi một nửa so với trước kia. Theo đó, trong vòng 01 tháng kể từ ngày nộp đơn, cơ quan đăng ký nhãn hiệu Trung Quốc sẽ ra Thông báo thẩm định hình thức (Thông báo này là Thông báo chấp nhận đơn hợp lệ, nếu như hồ sơ đăng ký nhãn hiệu không có sai sót nào về mặt hình thức);

Bước 4: Thẩm định nội dung và đăng công báo sở hữu công nghiệp

Đơn đăng ký sẽ được đăng trên công báo nhãn hiệu của CNIPA bằng tiếng Trung (https://cas.sbj.cnipa.gov.cn/) hoặc công bố trên công báo hàng tuần của WIPO nếu được nộp thông qua hệ thống Madrid.

Tuy nhiên thời gian đăng công báo có thể khác nhau giữa các hình thức nộp đơn. Đối với đơn đăng ký thông qua Madrid, đơn sẽ được công bố trước khi tiến hành thẩm định nội dung. Đối với đơn nộp theo hệ thống quốc gia, đơn sẽ không được công bố cho đến khi được phê duyệt sơ bộ là không vi phạm cơ sở tuyệt đối và tương đối khi thẩm định sơ bộ nhãn hiệu. Thời gian này sẽ dài hơn đáng kể.

Các phản đối của bên thứ ba được nộp trong vòng 3 tháng kể từ ngày đơn được đăng trên công báo của CNIPA hoặc 3 tháng kể từ ngày đầu tiên của tháng ngay sau tháng công bố của WIPO. Dựa trên đơn phản đối và các phúc đáp liên quan, trong vòng 12 – 18 tháng, CNIPA sẽ đưa ra quyết định chấp thuận, từ chối một phần hoặc từ chối toàn bộ đơn đăng ký nhãn hiệu.

Bước 5: Cấp văn bằng bảo hộ

Nếu không có phản đối được nộp trong thời hạn trên, hoặc phản đối bị bãi bỏ, CNIPA sẽ chính thức phê duyệt đơn đăng và cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu (bản điện tử).

Lưu ý:

• Thời gian nói trên không bao gồm thời gian bổ sung các công văn giấy tờ thiếu xót (nếu có) và các khiếu nại trong quá trình nộp đơn (các công văn hay các đơn từ khiếu nại phải có xác nhận của cơ quan đăng ký nhãn hiệu Trung Quốc xác nhận).
• Ngoài ra thời gian có thể có thời gian còn phụ thuộc tiến trình thẩm định của cơ quan đăng ký nhãn hiệu Trung Quốc, và thời gian để người nộp đơn sửa chữa, bổ sung những thiếu sót về mặt hình thức của đơn đăng ký hoặc có công văn khiếu nại đối với Thông báo thẩm định nội dung không hợp lý của cơ quan đăng ký nhãn hiệu Trung Quốc.

Như vậy, theo luật mới ban hành, thời gian trung bình cho việc xử lý đơn đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc là khoảng 11 tháng (chưa bao gồm thời gian dành cho các thủ tục sử đổi, phúc đáp phản đối phát sinh trong quá trình xử lý đơn). Thời gian này được đánh giá là khá nhanh so với nhiều nước, đáp ứng tốt nhu cầu đăng ký nhãn hiệu lớn tại nước này.

Lệ phí đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc

Ngoài mức phí dịch vụ đại diện được quy định khác nhau theo từng tổ chức thì Trung Quốc cũng có ấn định mức phí nhà nước như sau:

• Lệ phí đăng ký cho một nhóm (tối đa 10 sản phẩm, dịch vụ trong nhóm) sẽ bao gồm: lệ phí nhà nước và lệ phí trả cho luật sư.

Ngoài ra, chủ đơn sẽ phải chi trả thêm các khoản phí cho việc phúc đáp đơn phản đối, đơn khiếu nại từ bên thứ ba, tra cứu nhãn hiệu, sử dụng dịch vụ đại diện sở hữu trí tuệ, công chứng chứng thực tài liệu theo yêu cầu, dịch thuật, chuyển phát nhanh tài liệu và các dịch vụ khác liên quan đến hồ sơ.

Phạm vi bảo hộ nhãn hiệu

Về thời gian, nhãn hiệu được đăng ký ở Trung Quốc có thời hạn bảo hộ 10 năm liên tiếp tính từ thời điểm nộp đơn. Hồ sơ gia hạn đăng ký phải được nộp trong vòng 6 tháng trước ngày hết hạn bảo hộ. Thời hạn trên có thể kéo dài thêm 6 tháng nữa kèm theo một khoản phí bổ sung do việc gia hạn muộn, nếu không thực hiện trong thời gian gia hạn này, nhãn hiệu sẽ bị hủy bỏ hiệu lực.

Về mặt không gian, việc bảo hộ nhãn hiệu đã đăng ký tại CNIPA chỉ phát sinh trên toàn lãnh thổ Trung Quốc đại lục, không bao gồm các lãnh thổ của Hồng Kông, Ma Cao và Đài Loan.

Nguyên tắc đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc

Tương tự như Việt Nam tại Trung Quốc việc cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu theo nguyên tắc nộp đơn đầu tiên (first – to – file)  tức “ai đến trước cấp trước” vì vậy nộp đơn đăng ký nhãn hiệu sớm nhất có thể với Cơ quan sở hữu trí tuệ Trung Quốc (CNIPA) là điều quan trọng nhất và là cơ sở pháp lý cho việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.

Một số dấu hiệu loại trừ không được bảo hộ nhãn hiệu tại Trung Quốc

• Trung Quốc từ chối nhãn hiệu xin đăng ký chứa dấu hiệu liên quan đến vũ trụ ảo, tiền ảo, tiền điện tử. Đồng thời, từ chối sản phẩm xin đăng ký liên quan đến Metaverse, Non-fungible Token (NFT), Cryptocurrencies, Tokens, Virtual Currencies.
• Trung Quốc từ chối nhãn hiệu xin đăng ký đối với dịch vụ bán buôn, bán lẻ (trừ dịch vụ bán buôn, bán lẻ dược phẩm cho người, thuốc thú ý và chế phẩm vệ sinh thuộc phân nhóm phụ subclass 3509.
• Trung Quốc từ chối nhãn hiệu liên quan đến dịch vụ chiêm tinh, tử vi, bói toán và tư vấn tâm linh vì không coi đây là một dịch vụ kinh doanh trên thị trường.
• Trung Quốc từ chối nhãn hiệu xin đăng ký chứa tên địa danh nước ngoài được biết tới rộng rãi bởi công chúng Trung Quốc.
• Trung Quốc thường từ chối bảo hộ nhãn hiệu 3 chiều (nhãn hiệu hình dạng) nếu nó có tính chức năng, cụ thể nó chỉ gồm hình dạng xuất phát từ bản chất của sản phẩm, hoặc hình dạng mà nhất thiết phải có để đạt mục tiêu kỹ thuật, hoặc hình dạng đem lại cho sản phẩm giá trị lớn, tức hình dạng mang tính chất mô tả công dụng, hình thức của sản phẩm.
• Trung Quốc từ chối nhãn hiệu xin đăng ký do chứa yếu tố gây hiểu sai lệch hoặc lừa dối người tiêu dùng nếu dấu hiệu mô tả có mặt trong nhãn hiệu không được dùng cho sản phẩm có liên quan đến dấu hiệu mô tả đó: từ chối toàn bộ do nhãn hiệu chỉ gồm chỉ dẫn tham chiếu trực tiếp đến chức năng của sản phẩm trong khi nhãn hiệu chứa từ “tea fusion” có khả năng gây hiểu nhầm cho người tiêu dung, trùng với tên quốc gia, quốc kỳ của các nước trên thế giới.
• Trung Quốc từ chối nhãn hiệu xin đăng ký được cấu thành bởi một hoặc hai chữ cái ghép với một hoặc hai chữ số chỉ được thể hiện ở hình thức đơn giản không có khả năng phân biệt;

Dịch vụ đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc của Luật Việt An

Quý khách hàng có thể tham khảo dịch vụ của công ty Luật Việt An về đăng ký nhãn hiệu tại một số quốc gia như sau:

• Thực hiện việc tra cứu và thông báo cho quý khách hàng bằng văn bản kết quả tra cứu nhãn hiệu tại Trung Quốc;
• Soạn thảo hồ sơ và thay mặt chủ sở hữu nhãn hiệu trực tiếp nộp và theo dõi tình trạng hồ sơ đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc;
• Thông báo, tư vấn và xử lý các thiếu sót/từ chối của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền (nếu có) trong quá trình theo dõi đơn;
• Nhận các công văn, Giấy chứng nhận và bàn giao cho khách hàng (Nếu có).

Quý khách có nhu cầu nộp đơn đăng ký nhãn hiệu tại Trung Quốc và các quốc gia khác, vui lòng liên hệ đến Công ty Luật Việt An để được hỗ trợ hiệu quả nhất.