Những sai lầm (mistake) cần tránh khi đăng ký nhãn hiệu

Nhãn hiệu ngày càng phổ biến và được đăng ký nhiều ở Việt Nam. Tuy nhiên, không phải bất kỳ đơn đăng ký nhãn hiệu nào khi được nộp vào Cục Sở hữu trí tuệ cũng đều được bảo hộ. Các đơn bị từ chối chủ yếu do không có khả năng phân biệt với các nhãn hiệu đã được đăng ký trước đó. Vậy, những sai lầm (mistake) cần tránh khi đăng ký nhãn hiệu là gì? Trong bài viết dưới đây, Công ty Luật – Đại diện Sở hữu trí tuệ Việt An sẽ cung cấp những tư vấn pháp lý cơ bản về những sai lầm cần tránh khi đăng ký nhãn hiệu.

Nhãn hiệu là gì?

Theo Khoản 16 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022, nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau.

Những sai lầm (mistake) cần tránh khi đăng ký nhãn hiệu

Không tìm hiểu kỹ về nhãn hiệu

Không phải bất cứ nhãn hiệu nào đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ cũng sẽ được bảo hộ. Theo Điều 72 Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, nhãn hiệu được bảo hộ nếu đáp ứng các điều kiện sau:

• Là dấu hiệu nhìn thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh, hình ba chiều hoặc sự kết hợp các yếu tố đó, được thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc hoặc dấu hiệu âm thanh thể hiện được dưới dạng đồ họa;
• Có khả năng phân biệt hàng hóa, dịch vụ của chủ sở hữu nhãn hiệu với hàng hóa, dịch vụ của chủ thể khác.

Theo quy định tại Điều 73 Luật Sở hữu trí tuệ, các dấu hiệu không được bảo hộ với danh nghĩa nhãn hiệu là:

• Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và của các nước, quốc tế ca;
• Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với biểu tượng, cờ, huy hiệu, tên viết tắt, tên đầy đủ của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp của Việt Nam và tổ chức quốc tế, nếu không được cơ quan, tổ chức đó cho phép;
• Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên thật, biệt hiệu, bút danh, hình ảnh của lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân của Việt Nam, của nước ngoài;
• Dấu hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với dấu chứng nhận, dấu kiểm tra, dấu bảo hành của tổ chức quốc tế mà tổ chức đó có yêu cầu không được sử dụng, trừ trường hợp chính tổ chức này đăng ký các dấu đó làm nhãn hiệu chứng nhận;
• Dấu hiệu làm hiểu sai lệch, gây nhầm lẫn hoặc có tính chất lừa dối người tiêu dùng về nguồn gốc xuất xứ, tính năng, công dụng, chất lượng, giá trị hoặc các đặc tính khác của hàng hóa, dịch vụ;
• Dấu hiệu là hình dạng vốn có của hàng hóa hoặc do đặc tính kỹ thuật của hàng hóa bắt buộc phải có;
• Dấu hiệu chứa bản sao tác phẩm, trừ trường hợp được phép của chủ sở hữu tác phẩm đó.

Như vậy, khi đăng ký nhãn hiệu, ngoài việc thiết kế nhãn hiệu đáp ứng các tiêu chuẩn bảo hộ, chủ sở hữu nhãn hiệu cần lưu ý các trường hợp dấu hiệu không được bảo hộ dưới danh nghĩa nhãn hiệu để tránh thiết kế các dấu hiệu này vào nhãn hiệu của mình.

Thiết kế nhãn hiệu trùng/ tương tự với nhãn hiệu đã được đăng ký

Nhãn hiệu bị coi là trùng với nhãn hiệu đã được đăng ký (nhãn hiệu đối chứng) nếu nhãn hiệu đó giống hệt đối chứng về cấu trúc, ý nghĩa (nội dung) và hình thức thể hiện. Nhãn hiệu bị coi là tương tự với nhãn hiệu đối chứng nếu nhãn hiệu đó gần giống với đối chứng về cấu trúc và/hoặc cách phát âm và/hoặc ý nghĩa (nội dung) và/hoặc hình thức thể hiện đến mức làm cho người tiêu dùng tưởng lầm rằng hai đối tượng đó là một hoặc đối tượng này là biến thể của đối tượng kia hoặc hai đối tượng đó có cùng một nguồn gốc. Đây là sai lầm cần tránh khi đăng ký nhãn hiệu.

Các thành phần ít có khả năng phân biệt nếu các thành phần đó:

• Mang tính mô tả, ví dụ như New, Gold, Super,…
• Các từ được sử dụng thường xuyên nên ít khả năng phân biệt, ví dụ như System, Club, Fashion,…
• Trường hợp nhãn hiệu có cách viết khác nhau, nhưng do cách phát âm giống nhau thì vẫn có thể gây ra sự tương tự, ví dụ như Sunseat và Sunsit,…
• Trường hợp 2 dấu hiệu có cách viết khác nhau, nhưng có cùng nghĩa tiếng Việt, hoặc một ngoại ngữ thông dụng tại Việt Nam như Anh, Pháp, Nga, Hán hoặc cùng nghĩa Hán Việt thì vẫn coi là tương tự, ví dụ orient – boctok – phương đông; bạch mã – ngựa trắng,…
• Trường hợp hai nhãn hiệu có cách viết khác nhau, nhưng về nghĩa chúng giống nhau hoặc đối lập nhau (trong một số trường hợp) thì vẫn có thể tương tự gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, ví dụ như mini-ship (con tàu nhỏ) và mini boat (con thuyền nhỏ),…

Thiết kế nhãn hiệu trùng/ tương tự với nhãn hiệu nổi tiếng

Nhãn hiệu nổi tiếng được bộ phận công chúng có liên quan biết đến rộng rãi trên lãnh thổ Việt Nam. Hiện nay, có nhiều doanh nghiệp thiết kế nhãn hiệu trùng/ tương tự với nhãn hiệu nổi tiếng. Việc này gây ra sự nhầm lần về xuất xứ, nguồn gốc của sản phẩm, dịch vụ, là hành vi cạnh tranh không lành mạnh, nhằm lợi dụng sự nổi tiếng. Do đó, đối với các nhãn hiệu trùng/ tương tự với nhãn hiệu nổi tiếng, Cục sẽ từ chối bảo hộ.

Ngoài ra, việc lấy ý tưởng từ các nhãn hiệu nổi tiếng sẽ không tạo được dấu ấn riêng cho người tiêu dùng, và còn có thể bị xử phạt theo quy định pháp luật vì là hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

Không tra cứu nhãn hiệu trước khi đăng ký

Một số cá nhân, tổ chức không làm thủ tục tra cứu nhãn hiệu. Đây là thủ tục không bắt buộc, nhưng khi thực hiện có thể đánh giá khả năng bảo hộ của nhãn hiệu, tránh nhãn hiệu trùng/ tương tự với các nhãn hiệu đăng ký trước đó. Quý khách có thể thuê các dịch vụ tra cứu chuyên sâu từ các đại diện sở hữu công nghiệp để có thể có đánh giá chính xác nhất.

Đưa sai nhãn hiệu vào hồ sơ đăng ký

Cần phải lưu ý rằng nhãn hiệu trên tờ khai đăng ký phù hợp với nhãn hiệu mà bạn muốn bảo hộ.

Ngoài ra, mẫu nhãn hiệu kèm theo phải giống hệt mẫu nhãn hiệu dán trên tờ khai đơn đăng ký kể cả về kích thước và màu sắc. Mẫu nhãn hiệu phải được trình bày rõ ràng với kích thước của mỗi thành phần trong nhãn hiệu không lớn hơn 80mm và không nhỏ hơn 8mm, tổng thể nhãn hiệu phải được trình bày trong khuôn mẫu nhãn hiệu có kích thước 80mm x 80mm. Nếu yêu cầu bảo hộ màu sắc thì tất cả các mẫu nhãn hiệu trên tờ khai và kèm theo đều phải được trình bày đúng màu sắc cần bảo hộ.

Mô tả nhãn hiệu không đúng, không đầy đủ

• Mẫu nhãn hiệu phải được mô tả để làm rõ các yếu tố cấu thành của nhãn hiệu và ý nghĩa tổng thể của nhãn hiệu nếu có;
• Nếu nhãn hiệu có từ, ngữ thuộc ngôn ngữ tượng hình thì từ, ngữ đó phải được phiên âm;
• Nhãn hiệu có từ, ngữ bằng tiếng nước ngoài thì phải được dịch ra tiếng Việt.
• Nếu nhãn hiệu có chứa chữ số không phải là chữ số Ả-Rập hoặc La-Mã thì phải dịch ra chữ số Ả-Rập;
• Màu sắc trên nhãn hiệu phải đúng với màu sắc yêu cầu bảo hộ ghi trên tờ khai.

Không phân loại/ phân loại sai nhóm hàng hóa, dịch vụ

Trong Bảng phân loại quốc tế các hàng hóa, dịch vụ theo thỏa ước Nice, có tất cả 45 nhóm hàng hóa, dịch vụ. Trong đó, từ nhóm 1 đến nhóm 34 là danh mục hàng hóa, sản phẩm; từ nhóm 35 đến nhóm 45 là danh mục dịch vụ. Cá nhân, tổ chức nộp đơn cần  xác định rõ loại hàng hóa, dịch vụ nào phù hợp khi gửi đơn đăng ký nhãn hiệu.

Quý khách hàng có thắc mắc liên quan hay nhu cầu đăng ký nhãn hiệu, tránh xảy ra những sai lầm khi đăng ký nhãn hiệu,  xin vui lòng liên hệ Công ty luật Việt An để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất.