5 điều cần biết về thuế khi thành lập công ty

Việc thành lập công ty là bước đi quan trọng để bắt đầu hoạt động kinh doanh một cách chính thức. Tuy nhiên, bên cạnh việc chuẩn bị hồ sơ pháp lý, lựa chọn mô hình tổ chức và xây dựng kế hoạch kinh doanh, các nghĩa vụ thuế cũng là yếu tố không thể bỏ qua. Việc hiểu rõ các loại thuế phải nộp, cách kê khai và thời điểm nộp sẽ giúp doanh nghiệp tránh được sai sót, xử phạt và duy trì uy tín pháp lý. Đặc biệt với công ty TNHH, loại hình doanh nghiệp phổ biến tại Việt Nam, việc nắm rõ quy định về thuế ngay từ đầu sẽ giúp quá trình vận hành hiệu quả và tuân thủ pháp luật. Dưới đây là 5 điều cần biết về thuế khi thành lập công ty dành cho các doanh nghiệp mới.

Đăng ký thuế và các thông tin liên quan ngay sau khi thành lập

Sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký doanh nghiệp và được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (GPKD), công ty TNHH cần tiến hành đăng ký thuế ban đầu với cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Đây là bước quan trọng đầu tiên trong quá trình tuân thủ pháp luật thuế, đặt nền móng cho mọi nghĩa vụ kê khai, nộp thuế về sau.

Bước 1: Mở tài khoản ngân hàng và thông báo với Sở Tài chính

• Doanh nghiệp cần mở ít nhất một tài khoản thanh toán tại ngân hàng thương mại đứng tên công ty.
• Sau đó, thực hiện thông báo tài khoản ngân hàng lên Sở Tài chính qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Bước 2: Kê khai và nộp tờ khai lệ phí môn bài

• Mặc dù không còn bắt buộc nộp ngay, doanh nghiệp mới thành lập vẫn cần nộp tờ khai lệ phí môn bài trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày được cấp GPKD (hoặc ngày bắt đầu hoạt động ghi trong hồ sơ).
• Việc kê khai được thực hiện qua hệ thống thuế điện tử của Cục Thuế (https://thuedientu.gdt.gov.vn).

Bước 3: Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử

• Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ.
• Cần liên hệ nhà cung cấp hóa đơn điện tử (được cơ quan thuế chấp thuận), ký hợp đồng và thông báo phát hành hóa đơn điện tử trên hệ thống thuế.

Bước 4: Nộp hồ sơ đăng ký thuế ban đầu (nếu có yêu cầu bổ sung)

• Tại một số chi cục thuế, doanh nghiệp cần nộp bộ hồ sơ đăng ký thuế ban đầu trực tiếp hoặc qua mạng.
• Hồ sơ có thể bao gồm: tờ khai thuế ban đầu, quyết định bổ nhiệm giám đốc và kế toán trưởng, đăng ký hình thức hạch toán, niên độ kế toán, phương pháp khấu hao tài sản cố định, mẫu chữ ký, dấu tròn,…

Bước 5: Kê khai thuế lần đầu

• Sau khi hoàn tất các thủ tục trên, doanh nghiệp cần xác định và kê khai thuế GTGT, thuế TNCN theo đúng kỳ khai báo (tháng hoặc quý).
• Trong trường hợp chưa có phát sinh doanh thu, vẫn cần nộp tờ khai thuế đúng hạn để tránh bị xử phạt vi phạm hành chính.

Nắm rõ các loại thuế phải nộp sau khi công ty hoạt động

Lệ phí môn bài

• Đối tượng áp dụng: Tất cả doanh nghiệp, hộ kinh doanh, tổ chức sản xuất kinh doanh đều phải nộp lệ phí môn bài.
• Mức thu: Tùy theo vốn điều lệ ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp:
  • Trên 10 tỷ đồng: 3.000.000 đồng/năm
  • Từ 10 tỷ đồng trở xuống: 2.000.000 đồng/năm
• Miễn lệ phí năm đầu: Doanh nghiệp mới thành lập (trong năm đầu tiên hoạt động tài chính) được miễn lệ phí môn bài năm đầu theo quy định tại Nghị định 22/2020/NĐ-CP.

Thuế giá trị gia tăng (GTGT)

• Đối tượng áp dụng: Hầu hết các doanh nghiệp có hoạt động bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ.
• Phương pháp kê khai:
  • Khấu trừ: Áp dụng cho doanh nghiệp có doanh thu từ 3 tỷ đồng/năm trở lên, hoặc đăng ký tự nguyện. Doanh nghiệp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
  • Trực tiếp trên doanh thu: Áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ dưới ngưỡng doanh thu và không đáp ứng điều kiện kê khai khấu trừ.
• Mức thuế suất phổ biến: 10%, ngoài ra có các mức 0% (đối với xuất khẩu) và 5% (đối với một số lĩnh vực đặc biệt như nông nghiệp, y tế…).

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

• Đối tượng áp dụng: Doanh nghiệp có phát sinh lợi nhuận sau khi trừ chi phí hợp lý, hợp lệ.
• Thuế suất phổ thông: 20% trên phần thu nhập tính thuế.
• Ưu đãi: Một số ngành nghề, địa bàn có thể được hưởng thuế suất ưu đãi 10%, 15%, miễn giảm trong một số năm đầu.
• Doanh nghiệp cần xác định doanh thu – chi phí – lợi nhuận chịu thuế một cách chính xác để tính đúng nghĩa vụ TNDN.

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

• Đối tượng áp dụng: Khi công ty có người lao động (kể cả giám đốc là người đại diện pháp luật có hưởng lương), doanh nghiệp là đơn vị khấu trừ và kê khai thuế TNCN hàng tháng/quý.
• Mức thu phụ thuộc vào thu nhập của người lao động sau khi trừ các khoản giảm trừ (giảm trừ gia cảnh, bảo hiểm…).
• Doanh nghiệp cần kê khai đầy đủ và nộp đúng theo lịch trình để tránh vi phạm.

Các loại thuế, phí khác (nếu có)

Tùy vào ngành nghề, địa phương và hình thức hoạt động, doanh nghiệp có thể phải chịu thêm một số loại thuế, phí khác như:

• Thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường: Với ngành khai khoáng, sản xuất có tác động môi trường.
• Phí bảo vệ môi trường đối với nước thải, khí thải
• Phí sử dụng hạ tầng khu công nghiệp, khu chế xuất
• Phí đăng ký sở hữu trí tuệ, nhãn hiệu
• Phí công bố sản phẩm, phí kiểm dịch (với ngành thực phẩm, y tế)

Kê khai thuế định kỳ đúng hạn để tránh phạt

Doanh nghiệp cần tuân thủ đúng thời hạn kê khai và nộp thuế:

Bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử

Hiện nay, 100% doanh nghiệp bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử, cụ thể:

• Đăng ký phát hành hóa đơn điện tử trên Cổng thông tin của Tổng cục Thuế;
• Lựa chọn nhà cung cấp phần mềm hóa đơn điện tử có chứng thư số (token) và hệ thống liên thông với cơ quan thuế;
• Kiểm tra kỹ thông tin người bán, người mua, mã số thuế, hàng hóa và ký hiệu hóa đơn trước khi xuất.

Lưu ý thực tế: Nhiều doanh nghiệp mới chưa phát sinh doanh thu vẫn cần đăng ký hóa đơn để tránh bị cơ quan thuế đưa vào diện rủi ro và kiểm tra đột xuất.

Nên tham khảo ý kiến chuyên gia hoặc đơn vị tư vấn thuế

Để hạn chế rủi ro và đảm bảo vận hành đúng quy định, việc hợp tác với chuyên gia thuế hoặc đơn vị tư vấn kế toán – thuế chuyên nghiệp là một quyết định chiến lược cần thiết, nhất là trong giai đoạn đầu khởi nghiệp. Cụ thể, việc tham khảo ý kiến chuyên gia mang lại những lợi ích sau:

• Tránh sai sót trong kê khai, nộp và quyết toán thuế
• Tiết kiệm thời gian và công sức xử lý thủ tục hành chính
• Tư vấn các phương án tối ưu thuế hợp pháp
• Hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh với cơ quan thuế
• Cập nhật chính sách thuế mới một cách chính xác

Câu hỏi thường gặp:

Doanh nghiệp chưa có doanh thu có cần kê khai thuế không?

→ Có. Dù doanh nghiệp chưa có hoạt động kinh doanh, chưa có doanh thu hay chưa phát sinh chi phí, vẫn phải thực hiện nghĩa vụ kê khai thuế định kỳ theo quy định pháp luật.

Cụ thể, bạn phải nộp tờ khai thuế với các chỉ tiêu ghi “0” (không phát sinh). Việc không kê khai, dù không phát sinh thuế, vẫn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với lý do “không nộp tờ khai đúng thời hạn”. Điều này nhằm đảm bảo tính minh bạch và theo dõi tình trạng hoạt động của doanh nghiệp từ phía cơ quan thuế.

Công ty không có lao động thì có phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) không?

→ Không. Nếu công ty không phát sinh chi trả tiền lương, tiền công cho bất kỳ cá nhân nào, thì không phải nộp thuế TNCN.

Tuy nhiên, bạn vẫn phải kê khai thuế TNCN theo tháng hoặc quý (tùy quy mô doanh nghiệp), với nội dung ghi nhận là “không phát sinh”. Đây là nghĩa vụ kê khai bắt buộc. Trường hợp không kê khai, dù không phát sinh, cũng có thể bị xử phạt vi phạm

3. Chưa xuất hóa đơn thì có cần đăng ký hóa đơn điện tử không?

→ Có. Theo quy định hiện hành tại Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Thông tư 78/2021/TT-BTC, tất cả doanh nghiệp đều phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử ngay sau khi được cấp mã số thuế, trước khi xuất hóa đơn lần đầu.
Việc chưa có hoạt động mua bán hoặc chưa xuất hóa đơn không miễn trừ nghĩa vụ đăng ký hóa đơn điện tử. Khi có giao dịch phát sinh, doanh nghiệp chỉ được phép xuất hóa đơn điện tử đã được cơ quan thuế chấp nhận. Nếu chưa đăng ký, doanh nghiệp sẽ không thể xuất hóa đơn hợp pháp.

Trên đây là một số tư vấn của Luật Việt An 5 điều cần biết về thuế khi thành lập công ty. Nếu có thắc mắc gì về dịch vụ này hoặc các vấn đề pháp lý liên quan thuế, hãy liên hệ ngay cho chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.