Mức giảm trừ gia cảnh đề xuất áp dụng năm 2026

Trong bối cảnh kinh tế – xã hội có nhiều biến động, thu nhập và chi phí sinh hoạt của người dân ngày càng thay đổi, việc điều chỉnh các chính sách thuế thu nhập cá nhân trở nên cần thiết nhằm đảm bảo tính công bằng và phù hợp với thực tiễn. Vừa qua, Bộ Tài chính đã đề xuất điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, với mục tiêu hỗ trợ người nộp thuế tốt hơn và góp phần giảm gánh nặng chi tiêu cho các hộ gia đình. Sau đây, Luật Việt An xin cung cấp đến quý khách hàng các thông tin về mức giảm trừ gia cảnh được đề xuất áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Hiện nay, đối tượng nào phải nộp thuế thu nhập cá nhân?

Căn cứ Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, đối tượng phải nộp thuế thu nhập cá nhân bao gồm:

• Cá nhân cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam phải đáp ứng điều kiện:
  • Có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên tính trong một năm dương lịch hoặc tính theo 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam;
  • Có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam, bao gồm có nơi ở đăng ký thường trú hoặc có nhà thuê để ở tại Việt Nam theo hợp đồng thuê có thời hạn.
• Cá nhân không cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh trong lãnh thổ Việt Nam.

Giảm trừ gia cảnh là gì?

Căn cứ Khoản 4 Điều 1 Luật thuế thu nhập cá nhân sửa đổi 2012, giảm trừ gia cảnh là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của đối tượng nộp thuế là cá nhân cư trú. Như vậy, giảm trừ gia cảnh chỉ được áp dụng đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công. Giảm trừ gia cảnh gồm 2 phần:

• Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế;
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc mà người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng.

Mức giảm trừ gia cảnh được đề xuất áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026

Hiện nay, theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân đang được áp dụng như sau:

• Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm);
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng.

Tại dự thảo Nghị quyết về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân do Bộ Tài chính gửi Bộ Tư pháp thẩm định, trong đó Bộ Tài chính đề xuất từ năm 2026 điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh như sau:

• Đối với đối tượng nộp thuế nâng mức giảm trừ lên 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm);
• Đối với mỗi người phụ thuộc nâng mức giảm trừ lên 6,2 triệu đồng/tháng.

Việu điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh là cần thiết, phù hợp với sự biến động giá cả, mà một trong các yếu tố tác động đến giá cả là thu nhập bình quân đầu người, GDP bình quân, mức chi tiêu bình quân đầu người trong một giai đoạn nhất định. Theo số liệu từ Cục Thống kê, từ năm 2020 đến nay, biến động về thu nhập bình quân đầu người và GDP bình quân đầu người tăng khoảng 40-42%, việc nâng mức giảm trừ gia cảnh theo dự thảo là phù hợp với thực tiễn, góp phần giảm bớt gánh nặng về nghĩa vụ thuế cho người nộp thuế trong bối cảnh giá cả tăng cao, lạm phát.

Thời điểm áp dụng mức giảm trừ gia cảnh mới?

Căn cứ Điều 2 dự thảo Nghị quyết về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân quy định về hiệu lực thi hành thì nếu dự thảo Nghị quyết được thông qua thì dự kiến mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân mới sẽ được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Đối tượng và căn cứ xác định người phụ thuộc

Căn cứ khoản 3 Điều 12 Nghị định 65/2013/NĐ-CP, người phụ thuộc mà người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng được xác định như sau:

• Con (bao gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con riêng của vợ, con riêng của chồng) thuộc các trường hợp sau:
  • Dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng);
  • Từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động;
  • Đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề mà không có thu nhập hoặc có thu nhập nhỏ hơn 1.000.000 đồng/tháng.
• Vợ hoặc chồng của người nộp thuế; Cha đẻ, mẹ đẻ, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ nuôi hợp pháp, cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng); Cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế đang phải trực tiếp nuôi dưỡng bị khuyết tật, không có khả năng lao động và không có thu nhập hoặc có thu nhập nhỏ hơn 1.000.000 đồng/tháng.

Nguyên tắc giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

Việc giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc được thực hiện theo nguyên tắc như sau:

• Người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc khi người nộp thuế đã có mã số thuế cá nhân;
• Khi người nộp thuế đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc thì người phụ thuộc sẽ được cấp mã số thuế riêng;
• Thời gian được giảm trừ là kể từ khi đăng ký giảm trừ gia cảnh;
• Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế;
• Đối với trường hợp nhiều người nộp thuế có chung một người phụ thuộc thì người nộp thuế tự thỏa thuận với nhau để đăng ký giảm trừ gia cảnh.

Xác định mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế

• Nếu người nộp thuế có nhiều nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công, kinh doanh thì tại một thời điểm (tính đủ theo tháng) người nộp thuế lựa chọn tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân tại một nơi;
• Đối với người nước ngoài là cá nhân cư trú tại Việt Nam được tính giảm trừ gia cảnh cho bản thân từ tháng 01 hoặc từ tháng đến Việt Nam trong trường hợp cá nhân lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam đến tháng kết thúc hợp đồng lao động và rời Việt Nam trong năm tính thuế (được tính đủ theo tháng);
• Nếu người nộp thuế chưa giảm trừ cho bản thân hoặc giảm trừ cho bản thân chưa đủ 12 tháng thì được giảm trừ đủ 12 tháng khi thực hiện quyết toán thuế.

Công thức tính thu nhập chịu thuế sau khi giảm trừ gia cảnh

Để xác định thu nhập chịu thuế làm căn cứ tính thuế thu nhập cá nhân, doanh nghiệp, cá nhân có thể áp dụng công thức sau:

• Thu nhập chịu thuế = Tổng thu nhập – (Giảm trừ gia cảnh người nộp thuế + Giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc)

Ví dụ: Chị H có tổng thu nhập là 25 triệu đồng/tháng và có 1 người phụ thuộc, thì từ năm 2026, thu nhập chịu thuế của chị H  = 25 triệu đồng – (15,5 triệu đồng + 6,2 triệu đồng) = 3,3 triệu đồng. Theo Biểu thuế lũy tiến từng phần, mức thuế suất được áp dụng đối với thu nhập chịu thuế của chị H là 5%, như vậy số thuế thu nhập cá nhân chị H phải nộp là 165 nghìn đồng.

Thủ tục thực hiện giảm trừ gia cảnh

Đối với khoản giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế thì sẽ được trừ trực tiếp khi tính thu nhập chịu thuế.

Đối với khoản giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc thì phải thực hiện đăng ký giảm trừ cho người phụ thuộc. Người nộp thuế có thu nhập từ tiền lương, tiền công dưới 11 triệu đồng/tháng (đang áp dụng hiện nay) không phải khai người phụ thuộc. Người nộp thuế có thu nhập từ tiền lương, tiền công trên 11 triệu đồng/tháng thì thực hiện đăng ký người phụ thuộc như sau:

• Bước 1: Người nộp thuế nộp 02 bộ hồ sơ đăng ký người phụ thuộc cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập, gồm:
  • Tờ khai đăng ký thuế;
  • Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc;
  • Thời hạn nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc là trong vòng 03 tháng từ ngày nộp tờ khai đăng ký người phụ thuộc.
• Bước 2: Tổ chức, cá nhân trả thu nhập lưu 01 bộ và nộp 01 bộ đăng ký cho cơ quan thuế trực tiếp quản lý cùng thời điểm nộp tờ khai thuế thu nhập cá nhân của kỳ khai thuế đó.

Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn chi tiết về mức giảm trừ gia cảnh đề xuất áp dụng từ năm 2026 xin vui lòng liên hệ Công ty luật Việt An để được hỗ trợ tốt nhất!