Trợ giúp pháp lý là hoạt động cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho các đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý. Đó thường là những đối tượng có công với đất nước, hoặc những đối tượng yếu thế trong xã hội. Do vậy, hoạt động trợ giúp pháp lý có ý nghĩa rất lớn, giúp cho họ bảo vệ được quyền và lợi ích của mình mà không phải trả phí tư vấn. Tuy nhiên, không phải đối tượng nào cũng có thể đứng ra thực hiện hoạt động trợ giúp pháp lý mà cần đáp ứng điều kiện, tuân theo thủ tục luật định.
Theo Thông tư số 08/2017/TT-BTP quy định chi tiết một số điều của luật trợ giúp pháp lý và hướng dẫn giấy tờ trong hoạt động trợ giúp pháp lý thì việc ký kết hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý giữa Sở Tư pháp với tổ chức hành nghề luật sư, tổ chức tư vấn pháp luật và giữa Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước với luật sư cần tuân theo trình tự nhất định. Cụ thể:
Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước/ Sở Tư pháp ra thông báo về lựa chọn luật sư/ tổ chức hành nghề luật sư, tổ chức tư vấn pháp luật trong đó có nêu về điểu kiện ký hợp đồng, cách đánh giá, dự thảo hợp đồng. Luật sư, tổ chức hành nghề luật sư, tư vấn pháp luật nộp hồ sơ đến nơi đã được thông báo. Tổ đánh giá tiến hành đánh giá hồ sơ qua 02 bước:
- Đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ bao gồm: đơn xin gia nhập, thẻ luật sư, giới thiệu quá trình làm việc, tham gia các vụ án của luật sư, tổ chức tư vấn, văn phòng luật sư, công ty luật…
- Đánh giá mức độ đáp ứng nhu cầu trợ giúp pháp lý, sử dụng phương pháp chấm điểm theo thang điểm 100.
Sau khi đánh giá hồ sơ, kết quả lựa chọn sẽ được thông báo đến từng đối tượng và tiến hành ký hợp đồng trong vòng 10 ngày kể từ ngày thông báo.
Hợp đồng được ký kết phải đảm bảo các nội dung cơ bản sau:
- Đối tượng, phạm vi, hình thức, lĩnh vực trợ giúp pháp lý.
- Trách nhiệm của các bên trong thực hiện hợp đồng.
- Thời hạn của hợp đồng.
- Thù lao, chi phí thực hiện vụ việc trợ giúp pháp lý.
- Sửa đổi, bổ sung, chấm dứt hợp đồng.
- Cơ chế giải quyết tranh chấp và trách nhiệm vi phạm hợp đồng.
Như vậy, luật sư, tổ chức hành nghề luật sư, tư vấn pháp luật muốn tham gia trợ giúp pháp lý cần nộp hồ sơ và được lựa chọn theo trình tự. Quy định này nhằm đảm bảo chất lượng cho hoạt động trợ giúp pháp lý và thể hiện đúng ý nghĩa nhân văn của hoạt động này.
