Các lưu ý khi thực hiện mua bán doanh nghiệp

Việc mua bán doanh nghiệp được đề cập chủ yếu trong Luật Doanh nghiệp năm 2020, Luật Cạnh tranh năm 2018. lại doanh nghiệp là quá trình một doanh nghiệp trực tiếp hoặc gián tiếp mua lại toàn bộ tài sản hoặc vốn góp, cổ phần của một doanh nghiệp khác nhằm mục đích kiểm soát doanh nghiệp được mua lại. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện mua bán doanh nghiệp có một số các lưu ý. Trong bài viết dưới đây, Luật Việt An sẽ trình bày các lưu ý có liên quan trong quá trình thực hiện mua bán doanh nghiệp.

Cơ sở pháp lý

• Luật Doanh nghiệp năm 2020;
• Luật Cạnh tranh năm 2018.

Mua bán doanh nghiệp là gì?

Theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2020 việc mua bán doanh nghiệp chỉ được áp dụng đối với các doanh nghiệp tư nhân còn lại đối với các loại hình doanh nghiệp khác sẽ không sử dụng thuật ngữ mua bán doanh nghiệp. Thực tế, việc mua bán doanh nghiệp vẫn diễn ra đối với các loại hình công ty như công ty TNHH và công ty Cổ phần, việc mua bán công ty không được thực hiện trực tiếp mà thực hiện gián tiếp thông qua việc chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp hoặc cổ phần công ty.

Điều 29 Luật Cạnh tranh năm 2018 đã nêu rõ mua lại doanh nghiệp là việc một doanh nghiệp trực tiếp hoặc gián tiếp mua toàn bộ hoặc một phần vốn góp, tài sản của doanh nghiệp khác đủ để kiểm soát, chi phối doanh nghiệp hoặc một ngành, nghề của doanh nghiệp bị mua lại.

Các quy định về mua bán doanh nghiệp

Mua bán doanh nghiệp tư nhân

Theo Điều 192 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định việc bán doanh nghiệp tư nhân như sau:

• Chủ doanh nghiệp tư nhân có quyền bán doanh nghiệp tư nhân của mình cho cá nhân, tổ chức khác;
• Sau khi bán doanh nghiệp tư nhân, chủ doanh nghiệp tư nhân vẫn phải chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp tư nhân phát sinh trong thời giantrước ngày chuyển giao doanh nghiệp, trừ trường hợp chủ doanh nghiệp tư nhân, người mua và chủ nợ của doanh nghiệp tư nhân có thỏa thuận khác;
• Chủ doanh nghiệp tư nhân, người mua doanh nghiệp tư nhân phải tuân thủ quy định của pháp luật về lao động;
• Người mua doanh nghiệp tư nhân phải đăng kýthay đổi chủ doanh nghiệp tư nhân theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2020.

Mua bán công ty TNHH

Theo Điều 52 Luật Doanh nghiệp năm 2020 quy định đối với công ty TNHH việc mua bán công ty thực hiện bằng hình thức chuyển nhượng vốn góp như sau:

• Trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 51, khoản 6 và khoản 7 Điều 53 Luật Doanh nghiệp năm 2020, thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có quyền chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ phần vốn góp của mình cho người khác theo quy định sau đây:
• Chào bán phần vốn góp đó cho các thành viên còn lại theo tỷ lệ tương ứng với phần vốn góp của họ trongcông ty với cùng điều kiện chào bán;
• Chuyển nhượng với cùng điều kiện chào bán đối với các thành viên còn lại quy địnhtại điểm a khoản 1 Điều 52 Luật Doanh nghiệp năm 2020 cho người không phải là thành viên nếu các thành viên còn lại của công ty không mua hoặc không mua hết trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày chào bán.
• Thành viên chuyển nhượng vẫn có các quyền và nghĩa vụ đối với công ty tương ứng với phần vốn góp có liên quan cho đến khi thông tin về người mua quy định tại các điểm b, c và đ khoản 2 Điều 48 của Luật Doanh nghiệp năm 2020 được ghi đầy đủ vào sổ đăng ký thành viên.
• Trường hợp chuyển nhượng hoặc thay đổi phần vốn góp của các thành viên dẫn đến chỉ còn một thành viên công ty thì công ty phải tổ chức quản lý theo loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên và thực hiện đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày hoàn thành việc chuyển nhượng.

Mua bán công ty Cổ phần

Theo Điều 52 Luật Doanh nghiệp năm 2020 quy định đối với công ty Cổ phần việc mua bán công ty thực hiện bằng hình thức chuyển nhượng số cổ phần của công ty như sau:

• Cổ phần được tự do chuyển nhượng, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 120 của Luật Doanh nghiệp 2020 và Điều lệ công ty có quy định hạn chế chuyển nhượng cổ phần. Trường hợpĐiều lệ công ty có quy định hạn chế về chuyển nhượng cổ phần thì các quy định này chỉ có hiệu lực khi được nêu rõ trong cổ phiếu của cổ phần tương ứng.
• Việc chuyển nhượng được thực hiện bằng hợp đồng hoặc giao dịch trên thị trường chứng khoán. Trường hợp chuyển nhượng bằng hợp đồng thì giấy tờ chuyển nhượng phải được bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng hoặc người đại diện theo ủy quyền của họ ký. Trường hợp giao dịch trên thị trường chứng khoánthì trình tự, thủ tục chuyển nhượng được thực hiện theo quy định của pháp luật về chứng khoán.
• Trường hợp cổ đông là cá nhân chết thì người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của cổ đông đó trở thành cổ đông của công ty.
• Trường hợp cổ đông là cá nhân chết mà không có người thừa kế, người thừa kếtừ chối nhận thừa kế hoặc bị truất quyền thừa kế thì số cổ phần của cổ đông đó được giải quyết theo quy định của pháp luật về dân sự.
• Cổ đông có quyền tặng cho một phần hoặc toàn bộ cổ phần của mình tại công ty cho cá nhân, tổ chức khác; sử dụng cổ phần để trả nợ. Cá nhân, tổ chức được tặng cho hoặc nhận trả nợ bằng cổ phần sẽ trở thành cổ đông của công ty.
• Cá nhân, tổ chức nhận cổ phần trong các trường hợp quy định tại Điều 127 Luật Doanh nghiệp 2020 chỉ trở thành cổ đông công ty từ thời điểm các thông tin của họ quy định tại khoản 2 Điều 122 của Luật Doanh nghiệp 2020 được ghi đầy đủ vào sổ đăng ký cổ đông.
• Công ty phải đăng ký thay đổi cổ đông trong sổ đăng ký cổ đông theo yêu cầu của cổ đông có liên quan trong thời hạn 24 giờ kể từ khi nhận được yêu cầu theo quy định tại Điều lệ công ty

Các lưu ý khi thực hiện mua bán doanh nghiệp

Mục đích mua bán doanh nghiệp

Xác định rõ mục đích mua bán doanh nghiệp bởi đây là yếu tố quan trọng quyết định đến giá cả và các điều khoản của giao dịch. Các bên cần xác định rõ mục đích của việc mua bán như:

• Mở rộng quy mô kinh doanh;
• Tăng thị phần;
• Mở rộng sang lĩnh vực mới;
• Đầu tư tài chính.

Việc xác định rõ mục đích mua bán sẽ giúp các bên mua bán đưa ra quyết định đúng đắn và tránh được những rủi ro không đáng có trong quá trình thực hiện việc mua bán doanh nghiệp.

Nghiên cứu thị trường và khảo sát doanh nghiệp

Trước khi thực hiện việc mua bán doanh nghiệp, các bên cần nghiên cứu thị trường để nắm được tình hình chung của ngành, các đối thủ cạnh tranh, nhu cầu của khách hàng… Nghiên cứu thị trường sẽ giúp các bên đánh giá được tiềm năng phát triển của doanh nghiệp và đưa ra quyết định mua bán một cách phù hợp.

Sau khi nghiên cứu thị trường, các bên cần tiến hành khảo sát doanh nghiệp để nắm được tình hình tài chính, cách thức hoạt động kinh doanh, các vấn đề pháp lý có liên quan… Việc khảo sát doanh nghiệp sẽ giúp các bên mua bán đánh giá được thực trạng của doanh nghiệp và đưa ra quyết định mua bán phù hợp.

Đàm phán, ký kết hợp đồng và hoàn tất thủ tục pháp lý

Các bên tham gia mua bán doanh nghiệp cần đàm phán và ký kết hợp đồng mua bán doanh nghiệp. Hợp đồng mua bán cần được lập thành văn bản và có đầy đủ các nội dung cần thiết, bao gồm:

• Thông tin của các bên tham gia giao dịch;
• Giá cả mua bán;
• Các điều khoản về chuyển nhượng quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, quyền và nghĩa vụ của các bên.

Sau khi thực hiện ký kết hợp đồng mua bán doanh nghiệp, các bên cần tiến hành hoàn tất thủ tục pháp lý để chuyển nhượng quyền sở hữu doanh nghiệp. Thủ tục pháp lý mua bán doanh nghiệp còn phụ thuộc vào loại hình của doanh nghiệp.

Tiếp quản doanh nghiệp

Sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý, bên mua cần tiến hành việc tiếp quản doanh nghiệp. Tiếp quản doanh nghiệp bao gồm các công việc sau:

• Nhận bàn giao tài sản, giấy tờ, hồ sơ của doanh nghiệp;
• Tiếp quản nhân sự;
• Tiếp tục hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngoài những lưu ý trên, các bên tham gia giao dịch mua bán doanh nghiệp cần lưu ý một số vấn đề sau:

• Sử dụng dịch vụ tư vấn pháp lý của các luật sư chuyên nghiệp để đảm bảo sự an toàn cho giao dịch;
• Tìm hiểu các quy định của pháp luật về mua bán công ty;
• Chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực tài chính và nhân sự để tiếp quản doanh nghiệp.

Việc mua bán công ty là một giao dịch phức tạp, đòi hỏi các bên tham gia cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Cần lưu ý các vấn đề trên sẽ giúp các bên đưa ra quyết định mua bán phù hợp và hạn chế những rủi ro không đáng có.

Dịch vụ tư vấn những lưu ý khi thực hiện mua bán doanh nghiệp của Luật Việt An

• Hỗ trợ, tư vấn các vấn đề pháp lý có liên quan đến việc mua bán doanh nghiệp
• Thông báo và cập nhật các quy định và văn bản pháp luật có liên quan đến mua bán doanh nghiệp
• Hướng dẫn các thủ tục, điều kiện để thực hiện việc mua bán doanh nghiệp

Quý khách hàng có thắc mắc hoặc có nhu cầu về mặt pháp lý liên quan đến các lưu ý khi thực hiện mua bán doanh nghiệp, xin vui lòng liên hệ Công ty luật Việt An để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất!